Film Okuma Akademisi — Cine Light Lab

Dört soru

Her ders, her sahne okuması ve her film dosyası aynı dört soruyu aynı sırayla sorar. Dördüncü soru “ne anlama geliyor” değil, “ne anlama gelebilir” diye sorulur: akademi yorumun tekliğini değil, yorumun ekrandaki kanıta ne kadar sıkı bağlandığını ölçer.

1
Ne görüyorum, ne duyuyorum?
Betimleme: yargısız ve doğrulanabilir
2
Nasıl yapılmış?
Biçim: plan, mizansen, kamera, kurgu, ses
3
Ne işe yarıyor?
İşlev: bu seçim anlatıda ve seyircide ne yapıyor
4
Ne anlama gelebilir?
Yorum: kanıta bağlı, tek değil, tartışmaya açık

Film karesi kullanılmaz; sahneler olayla betimlenir, zaman kodu ve uzun diyalog alıntısı yazılmaz. Plan düzeyindeki her iddia yayımlanmış bir kaynağa dayanır ve her dosya kaynakçayla biter.

Program

Seviye 0 · Tümü yayında

İzlemekten okumaya

Okur bir filmi iki kez izlemenin, not tutmanın ve "hissettim" ile "çünkü" arasındaki farkın ne olduğunu bilir.

Modül 0Okumak ne demekTümü yayında
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 1Dört soruTümü yayında
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 0’in arkasından · 4 film dosyası

Seviye 1 · Tümü yayında

Filmin dili

Okur ekranda gördüğü ve duyduğu her biçim unsurunu doğru terimle adlandırır ve bir sahneyi plan plan dökebilir.

Modül 2Kare ve planTümü yayında
1. 2.1Kare
2. 2.2Plan ölçeği
3. 2.3Kamera açısı
4. 2.4Çerçeve dışı alan
5. 2.5Kompozisyon
6. 2.6Derinlik katmanları
7. 2.7En-boy oranı
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 3Mizansen I — mekân ve nesneTümü yayında
1. 3.1Mizansen nedir
2. 3.2Dekor ve mekân
3. 3.3Nesne
4. 3.4Kostüm ve makyaj
5. 3.5Mekân ve sınıf
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 4Mizansen II — beden ve oyunculukTümü yayında
1. 4.1Figür yerleşimi
2. 4.2Oyunculuk üslupları
3. 4.3Bakış
4. 4.4Yüz
5. 4.5Grup ve güç
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 5IşıkTümü yayında
1. 5.1Yön ve sertlik
2. 5.2Yüksek ve düşük anahtar
3. 5.3Motive ışık
4. 5.4Ten nasıl ışıklanır
5. 5.5Gölge
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 6Kamera hareketi ve objektifTümü yayında
1. 6.1Sabit kamera
2. 6.2Pan ve tilt
3. 6.3Kaydırma
4. 6.4Elde kamera
5. 6.5Vinç, steadicam, dron
6. 6.6Odak uzaklığı
7. 6.7Alan derinliği
8. 6.8Uzun plan
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 7KurguTümü yayında
1. 7.1Kesme
2. 7.2Süreklilik sistemi
3. 7.3Eksen ve bakış eşleme
4. 7.4Montaj
5. 7.5Grafik eşleme
6. 7.6Ritim
7. 7.7Çapraz kurgu
8. 7.8Elips
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 8SesTümü yayında
1. 8.1Ses bandının üç katmanı
2. 8.2Öykü içi ve öykü dışı ses
3. 8.3Ekran dışı ses
4. 8.4Sessizlik
5. 8.5Film müziği
6. 8.6Hazır şarkı
7. 8.7Ses ile görüntünün çatışması
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 9Renk ve dokuTümü yayında
1. 9.1Renk paleti
2. 9.2Siyah-beyaz bir seçim olarak
3. 9.3Doku
4. 9.4Renk değişimi
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 10Hepsi birdenTümü yayında
1. 10.1Tek planı okumak
2. 10.2Plan dökümü
3. 10.3Plan saymak
4. 10.4Seviye 1 sahne okuması
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 1’in arkasından · 14 film dosyası

Ç1 · Jeanne d'Arc'ın Tutkusu / Persona — Yakın plan bir yüzü nasıl okutur?

Seviye 2 · 27 / 83 birim yayında

Anlatı

Okur filmin olaylarını nasıl sıraladığını, seyirciye neyi ne zaman bildirdiğini ve kimin gözünden anlattığını çözümler.

Modül 11Öykü ve olay örgüsüTümü yayında
1. 11.1Öykü ve olay örgüsü
2. 11.2Neden-sonuç zinciri
3. 11.3Öykü dünyası
4. 11.4Açılış
5. 11.5Kapanış ve açık uç
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 12ZamanTümü yayında
1. 12.1Sıra
2. 12.2Süre
3. 12.3Sıklık
4. 12.4Gerçek zaman ve sıkışma
5. 12.5Bellek
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 13Bilgi ve bakış açısıTümü yayında
1. 13.1Sınırlı ve sınırsız anlatım
2. 13.2Öznel ve nesnel
3. 13.3Bakış açısı planı
4. 13.4Gerilim ve sürpriz
5. 13.5Güvenilmez anlatım
6. 13.6Anlatıcı sesi
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 14KarakterTümü yayında
1. 14.1Karakter nasıl kurulur
2. 14.2İstek ve kayıtsızlık
3. 14.3Ayna karakter
4. 14.4Kahramansız film
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 15YapıTümü yayında
1. 15.1Üç perde
2. 15.2Klasik anlatı sineması
3. 15.3Epizodik yapı
4. 15.4Ağ anlatısı
5. 15.5Yapboz filmler
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 16Motif ve simge2 / 4 yayında
1. 16.1Motif
2. 16.2Simge ve aşırı yorum
3. 16.3Tekrar ve değişim
4. 16.4Başlık ve jenerik
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 17Uyarlama4 ders programda
1. 17.1Metinden filme
2. 17.2Sadakat tartışması
3. 17.3Yeniden çevrim
4. 17.4Seviye 2 sahne okuması
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 2’in arkasından · 12 film dosyası

Ç2 · Vertigo / La Jetée — Bir kadının görüntüsüne takılan adam ve zamanın geri dönmesi
Ç3 · Rashomon / Bir Ayrılık — Tanıklar birbirini tutmazken seyirci neye inanır?

Seviye 3 · 68 birim programda

Üslup

Okur bir filmin biçim seçimlerinin tutarlı bir üslup oluşturup oluşturmadığını, bunun bir dönemin normuyla ilişkisini ve bir yönetmenin imzasını tanır.

Modül 18Üslup nedir4 ders programda
1. 18.1Üslup ve içerik
2. 18.2Norm
3. 18.3Sayısal üslup
4. 18.4Yoğunlaşmış süreklilik
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 19Klasik ve sanat sineması4 ders programda
1. 19.1Görünmez üslup
2. 19.2Sanat sineması anlatımı
3. 19.3Belirsizlik bir araç
4. 19.4Modernist sinema
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 20Yavaş ve az4 ders programda
1. 20.1Yavaş sinema
2. 20.2Minimalizm
3. 20.3Ölü zaman
4. 20.4Seyirciye verilen süre
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 21Aşırılık4 ders programda
1. 21.1Barok üslup
2. 21.2Kamp
3. 21.3Duyusal yoğunluk
4. 21.4Postmodern alıntı
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 22İmza4 ders programda
1. 22.1İmza nasıl tanınır
2. 22.2Topluluk ve üslup
3. 22.3Ekip imzası
4. 22.4Seviye 3 sahne okuması
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 3’in arkasından · 12 film dosyası

Seviye 4 · 75 birim programda

Tür

Okur bir filmi türünün sözleşmesi içinde okur ve filmin bu sözleşmeye uyduğu ve onu kırdığı yerleri gösterir.

Modül 23Tür nasıl çalışır4 ders programda
1. 23.1Tür sözleşmesi
2. 23.2İkonografi
3. 23.3Tür döngüsü
4. 23.4Melez türler
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 24Karanlık türler5 ders programda
1. 24.1Kara film
2. 24.2Gerilim
3. 24.3Korku: beden ve canavar
4. 24.4Toplumsal korku
5. 24.5Suç ve gangster
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 25Duygu türleri5 ders programda
1. 25.1Melodram
2. 25.2Melodramın yeniden yazılması
3. 25.3Yeşilçam melodramı
4. 25.4Fiziksel komedi
5. 25.5Türk güldürüsü
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 26Dünya kuran türler5 ders programda
1. 26.1Western
2. 26.2Bilimkurgu
3. 26.3Fantastik
4. 26.4Savaş ve tanıklık
5. 26.5Yol filmi
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 27Beden türleri3 ders programda
1. 27.1Müzikal
2. 27.2Aksiyon
3. 27.3Dövüş sanatları sineması
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 28Türü kırmak3 ders programda
1. 28.1Tür bilinci
2. 28.2Türü siyasete çevirmek
3. 28.3Seviye 4 sahne okuması
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 4’in arkasından · 12 film dosyası

Ç4 · Cennetin Sunduğu Her Şey / Ali: Korku Ruhu Kemirir — Aynı melodram iskeleti iki toplumda neyi görünür kılar?
Ç5 · Sevmek Zamanı / Aşk Zamanı — Kavuşmayan aşk çerçeve, kapı ve camla nasıl kurulur?

Seviye 5 · 107 birim programda

Tarih ve akımlar

Okur bir filmi üretildiği dönemin, ülkenin ve akımın içinde okur; bir akımın biçim seçimlerini tarihsel nedenleriyle açıklar.

Modül 29Sinemanın doğuşu4 ders programda
1. 29.1Çekicilikler sineması
2. 29.2Lumière ve Méliès
3. 29.3Anlatının kuruluşu
4. 29.4Sessiz komedi
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 30Avrupa'da 1920'ler4 ders programda
1. 30.1Alman dışavurumculuğu
2. 30.2Sovyet montaj okulu
3. 30.3Gerçeküstücülük
4. 30.4Sessiz sinemanın son yılları
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 31Stüdyo çağı4 ders programda
1. 31.1Stüdyo sistemi
2. 31.2Sesin gelişi
3. 31.3Yapım Kuralları
4. 31.4Japon sinemasının altın çağı
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 32Savaş sonrası3 ders programda
1. 32.1İtalyan Yeni Gerçekçiliği
2. 32.2Hindistan
3. 32.3Mısır
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 33Yeni dalgalar5 ders programda
1. 33.1Fransız Yeni Dalgası
2. 33.2Sol Yaka
3. 33.3Doğu Avrupa
4. 33.4Yeni Alman Sineması
5. 33.5Yeni Hollywood
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 34Üçüncü Sinema4 ders programda
1. 34.1Üçüncü Sinema manifestosu
2. 34.2Cinema Novo
3. 34.3Küba
4. 34.4Afrika sineması
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 35Asya ve dünya6 ders programda
1. 35.1Hong Kong
2. 35.2Çin'in Beşinci Kuşağı
3. 35.3İran sineması
4. 35.4Kore
5. 35.5Latin Amerika'nın yeni sineması
6. 35.6Dijital dönüşüm
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 36Türk sinemasını okumak I4 ders programda
1. 36.1Başlangıçlar
2. 36.2Sinemacılar dönemi
3. 36.3Yeşilçam'ın üretim düzeni
4. 36.4Ulusal sinema tartışması
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 37Türk sinemasını okumak II7 ders programda
1. 37.1Yılmaz Güney ve toplumsal gerçekçilik
2. 37.21980'ler
3. 37.31990'lar: Yeni Türk Sineması
4. 37.4Kimlik ve göç
5. 37.5Taşra
6. 37.6Sınırda Türk sineması
7. 37.7Seviye 5 sahne okuması
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 5’in arkasından · 16 film dosyası

Ç6 · Bisiklet Hırsızları / Umut — Yoksul bir babanın tek umudu: Yeni Gerçekçilik ve Türk toplumsal gerçekçiliği
Ç7 · Arayıcılar / Taksi Şoförü — Bir genç kadını kurtarmaya giden yalnız adamın bakışı

Seviye 6 · ileri katman · 77 birim programda

Yorum okulları

Okur film kuramının başlıca okullarını birincil metinlerin iddiasıyla tanır ve aynı sahneyi birden fazla kuramla okuyarak her birinin neyi gösterdiğini, neyi gizlediğini karşılaştırır.

Modül 38Yorum nedir3 ders programda
1. 38.1Dört anlam türü
2. 38.2Yorumun sınırı
3. 38.3Belirti okuması
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 39Gerçekçilik ve biçimcilik4 ders programda
1. 39.1Biçimci kuram
2. 39.2Eisenstein'ın kuramı
3. 39.3Bazin
4. 39.4Kracauer
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 40Yazar ve yapı4 ders programda
1. 40.1Yazarlar kuramı
2. 40.2Yazarlığa itirazlar
3. 40.3Yapısalcılık
4. 40.4Göstergebilim
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 41Bilinçdışı ve bakış4 ders programda
1. 41.1Psikanalitik kuram
2. 41.2Aygıt kuramı
3. 41.3Mulvey ve erkek bakışı
4. 41.4Mulvey'e itirazlar
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 42İdeoloji ve toplum6 ders programda
1. 42.1İdeoloji okuması
2. 42.2Kültür endüstrisi
3. 42.3Sınıf ve emek
4. 42.4Postkolonyal okuma
5. 42.5Irk ve temsil
6. 42.6Queer okuma
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 43Zihin ve beden4 ders programda
1. 43.1Bilişsel kuram
2. 43.2Fenomenoloji ve beden
3. 43.3Duygulanım
4. 43.4Deleuze
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 44Seyirci ve beş mercek4 ders programda
1. 44.1Alımlama
2. 44.2Ekoeleştiri
3. 44.3Aynı sahne, beş mercek
4. 44.4Seviye 6 sahne okuması
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 6’in arkasından · 12 film dosyası

Seviye 7 · 69 birim programda

Başka biçimler

Okur belgeselin, animasyonun, deneysel ve kısa filmin ve dizinin kendine özgü okuma sorularını bilir.

Modül 45Belgesel5 ders programda
1. 45.1Gerçeklik iddiası
2. 45.2Belgesel kipleri
3. 45.3Arşiv ve tanıklık
4. 45.4Yeniden canlandırma
5. 45.5Belgesel etiği
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 46Animasyon4 ders programda
1. 46.1Animasyonun dili
2. 46.2Teknik ve anlam
3. 46.3Animasyonda gerçekçilik
4. 46.4Animasyon ve tanıklık
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 47Deneysel ve kısa4 ders programda
1. 47.1Deneysel sinema
2. 47.2Rüya ve tekrar
3. 47.3Kısa film okumak
4. 47.4Galeri ve yerleştirme
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 48Dizi ve yeni ekran3 ders programda
1. 48.1Dizi okumak
2. 48.2Uzun anlatı
3. 48.3Küçük ekran ve dikey görüntü
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 49Filmin çevresi3 ders programda
1. 49.1Fragman
2. 49.2Jenerik ve afiş tasarımı
3. 49.3Seviye 7 sahne okuması
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 7’in arkasından · 12 film dosyası

Ç8 · Kuzey'in Nanook'u / Öldürme Eylemi — Kamera önündeki insan kendi hayatını oynadığında belgesel ne kaydeder?
Ç9 · Gece ve Sis / İlgi Alanı — Kampı göstermek ile kampın duvarının öbür yanını göstermek

Seviye 8 · ileri katman · 41 birim programda

Okumayı yazmak

Okur kendi okumasını başkasının takip edebileceği biçimde yazar: betimlemeden teze, tezden kanıta.

Modül 50Sahne analizi yazmak3 ders programda
1. 50.1Betimleme cümlesi
2. 50.2Plandan argümana
3. 50.3Tez
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 51Eleştiri4 ders programda
1. 51.1Eleştiri türleri
2. 51.2Değerlendirme
3. 51.3Bir eleştiriyi okumak
4. 51.4Kendi eleştirini yazmak
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 52Deneme ve video denemesi3 ders programda
1. 52.1Film denemesi
2. 52.2Video denemesi
3. 52.3Alıntı ve hak
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 53Araştırma3 ders programda
1. 53.1Kaynak bulmak
2. 53.2Sürüm ve restorasyon
3. 53.3Yapım belgeleri
Modül sayfası: çıktı ve dersler
Modül 54Kapanış3 ders programda
1. 54.1Film kulübü yürütmek
2. 54.2Yeniden okumak
3. 54.3Son okuma
Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 8’in arkasından · 6 film dosyası

Ç10 · Kara Kız / Atlantik — Dakar’dan ayrılmak: iki kuşak, iki kadın, iki göç

100 film

Liste 1902’den 2023’e kronolojiktir; 15 Türk filmi, belgesel, animasyon ve deneysel film içerir. Her yönetmen bir kez yer alır. Çekirdek derslerin örnekleri çoğunlukla bu filmlerden gelir; okur filmleri tanıdıkça okumalar birbirine bağlanır. 10 çift iki filmi aynı soruya yan yana okur.

Bir filmi izlemekten okumaya