İçeriğe geç

Strateji ve Karar Akademisi

Hayatın «yasaları» kanıt karşısında

Her iş sandığından uzun mu sürer, 80/20 gerçekten bir yasa mı, irade bir kas mı, pazarlıkta ilk teklifi kim yapmalı, Sun Tzu gerçekten bunu mu dedi? Bu akademi «hayatın yasaları» diye dolaşan cümleleri üç rafa koyar: matematiğin türettiği düzenlilik, çoğu zaman tutan gözlem ve yasa kılığına girmiş öğüt. Olasılık ve riskten başlar; karar araçlarına, gündelik oyun kuramına, sistemlerin yasalarına ve klasik strateji metinlerine uzanır, kendi stratejini yazmanla biter. Her yasa çöktüğü yerle birlikte öğretilir.

ders yayında
93
seviye
9
modül
31
ders programda
180

Bu akademi nasıl çalışır

Her iddia bir rafla durur: matematiksel düzenlilik (varsayımıyla birlikte), gözlem, öğüt, sağlam bulgu, tartışmalı bulgu, tekrar çalışmalarında çürütülmüş bulgu, düşünme çerçevesi ya da tarihsel metin. Her derste yasanın nerede çöktüğü ayrıca gösterilir; sezgi küçük bir hesapla sınanır ve aynı stratejinin farklı konumdaki biri için nasıl değiştiği konuşulur. Dersler Eskişehirli kurgusal bir ailenin, Aydoğdu ailesinin kararlarıyla ilerler.

Bu akademi eğitim amaçlıdır: yatırım, hukuk ya da kariyer danışmanlığı yapmaz, başarı formülü satmaz ve kesin sonuç vaat eden bir kural öğretmez. «Doğru cevap» dili yalnız ölçülebilir hedeflerde kullanılır.

Formal oyun kuramı Ekonomi Akademisi’nde, para matematiği Finans Akademisi’nde, ikna ve bilişsel yanlılıklar İkna Psikolojisi Akademisi’nde ayrıntılı işlenir.

Program

Seviye 0 · Tümü yayında

Kapı

Ücretsiz önizleme. Okur «yasa» denen şeyin üç türünü ayırır, akademinin neyi vaat etmediğini bilir, başarı hikâyelerinden kural çıkarmanın tuzağını tanır ve kendi karar defterini açar.

  1. Modül 0Yasa Dediğimiz ŞeyTümü yayında

Seviye 1 · Tümü yayında

Belirsizliğin Dili

Akademinin omurgası. Olasılıkla düşünmek, beklenen değer ve risk, rastlantının yasaları. Sonraki her seviye buradaki kavramları kullanır; kavramlar formül olarak değil karar aracı olarak öğretilir.

  1. Modül 1Olasılıkla DüşünmekTümü yayında
  2. Modül 2Beklenen Değer ve RiskTümü yayında
  3. Modül 3Rastlantının YasalarıTümü yayında

Seviye 2 · Tümü yayında

Sayıların Yasaları

Matematiğin ya da büyük verinin gösterdiği düzenlilikler: büyüme, eşitsiz dağılımlar ve görünmeyen veri. Her yasa varsayımlarıyla birlikte verilir; varsayım düşünce yasanın nasıl çöktüğü gösterilir.

  1. Modül 4Büyüme ve Bileşik EtkiTümü yayında
  2. Modül 5Eşitsiz DağılımlarTümü yayında
  3. Modül 6Görünmeyen VeriTümü yayında

Seviye 3 · Tümü yayında

Karar Vermek

Kişisel kararın araçları: kararı sonuçtan ayırmak, seçenek değerini görmek, durmayı ve keşfetmeyi bilmek, kararı yapmadan önce sınamak, sezgiye ne zaman güveneceğini ve zamanı nasıl hesaba katacağını öğrenmek.

  1. Modül 7Karar ile SonuçTümü yayında
  2. Modül 8Çok Seçenek, Az ZamanTümü yayında
  3. Modül 9Kararı SınamakTümü yayında
  4. Modül 10Sezgi, Uzman ve KalabalıkTümü yayında
  5. Modül 11Zaman ve GelecekTümü yayında

Seviye 4 · Tümü yayında

İnsanlar Arasında

Stratejik etkileşim: karşındaki de düşünüyor. Gündelik oyun kuramı, işbirliği, taahhüt ve sinyal, müzakere. Formal kuram Ekonomi Akademisi'nde; burada apartman, esnaf, aile ve iş yeri ölçeğinde okunur.

  1. Modül 12Oyun Gibi DüşünmekTümü yayında
  2. Modül 13Tekrarlı Oyunlar ve İşbirliğiTümü yayında
  3. Modül 14Taahhüt, Tehdit ve SinyalTümü yayında
  4. Modül 15MüzakereTümü yayında

Seviye 5 · 32 ders programda

Sistemlerin Yasaları

Tek bir kararın değil, kurallar, teşvikler ve döngülerden oluşan yapıların davranışı. Ölçüt hedefe dönüşünce ne olur, döngüler nasıl salınır, örgütler hangi gözlemlere uyar, adı yasa olan ünlü cümleler sınanınca ne kalır, sistem ne zaman kırılır.

  1. Modül 16Ölçüt ve Teşvik6 ders programda
    1. 16.1Goodhart yasası
    2. 16.2Campbell yasası
    3. 16.3Kobra hikâyesi doğru mu?
    4. 16.4Ceza bir fiyattır
    5. 16.5Ödül isteği öldürür mü?
    6. 16.6Ölçülen iş, ölçülmeyen iş
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 17Döngüler ve Gecikmeler6 ders programda
    1. 17.1Döngüler
    2. 17.2Gecikme salınım üretir
    3. 17.3İstenmeyen sonuçlar
    4. 17.4Güvenlik önlemi riski artırır mı?
    5. 17.5Verim arttı, tüketim azalmadı
    6. 17.6Kaldıraç noktaları
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 18İşlerin ve Örgütlerin Yasaları6 ders programda
    1. 18.1Parkinson yasası
    2. 18.2Peter ilkesi
    3. 18.3Brooks yasası
    4. 18.4Conway yasası
    5. 18.5Gall yasası
    6. 18.6Bisiklet parkı
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  4. Modül 19Adı Yasa Olanlar8 ders programda
    1. 19.1Dunning–Kruger etkisi neyi gösterdi?
    2. 19.2Benford yasası
    3. 19.3Zipf yasası
    4. 19.4Ockham ve Hanlon usturaları
    5. 19.5Chesterton'ın çiti
    6. 19.6Lindy etkisi
    7. 19.7Kybalion: Hermes'in yedi ilkesi
    8. 19.8Çekim yasası
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  5. Modül 20Kırılganlık ve Dayanıklılık6 ders programda
    1. 20.1Kırılgan, sağlam, kırılganlık karşıtı
    2. 20.2Yedeklilik ve verim
    3. 20.3Halter stratejisi
    4. 20.4Normal kazalar
    5. 20.5İsviçre peyniri
    6. 20.6Sel geçti, sigorta bitti
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 6 · 23 ders programda

Strateji Metinlerini Okumak

Klasik strateji metinleri eleştirel okunur: hangi bağlamda yazıldı, ne dedi, ne demedi, bugün nerede geçerli, nerede tehlikeli. Alıntılar yalnız güvenilir çeviriden; dolaşan sahte alıntılar ayıklanır.

  1. Modül 21Savaşın Dili6 ders programda
    1. 21.1Savaş Sanatı
    2. 21.2Savaşmadan kazanmak
    3. 21.3Sürtünme ve sis
    4. 21.4Hayat bir savaş mı?
    5. 21.5Gözle, yönel, karar ver, eyle
    6. 21.6Dolaylı yaklaşım
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 22Güç ve Siyaset6 ders programda
    1. 22.1Hükümdar
    2. 22.2Cumhuriyetçi Machiavelli
    3. 22.3Arthashastra
    4. 22.4Siyasetnâme
    5. 22.5«Güç yasaları» kitapları
    6. 22.6Görünmeyen mezarlık
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 23Zamanlama, Kontrol ve Ölçü5 ders programda
    1. 23.1Beş Halka Kitabı
    2. 23.2Suyun stratejisi
    3. 23.3Elimde olan, elimde olmayan
    4. 23.4Melos diyaloğu
    5. 23.5Bir strateji metnini okuma kılavuzu
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  4. Modül 24Modern Strateji Kavramları6 ders programda
    1. 24.1Strateji nedir, ne değildir?
    2. 24.2Kötü stratejinin işaretleri
    3. 24.3Farklı olmak
    4. 24.4Plan mı, ortaya çıkan mı?
    5. 24.5Kırmızı kraliçe
    6. 24.6Zihinsel modeller
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 7 · 23 ders programda

Hayatın Alanlarında

Önceki seviyelerin araçları kariyer, para, ilişki ve alışkanlık kararlarında uygulanır. Her alanda popüler «yasalar» kanıtla sınanır; tekrarlanamayan ünlü bulgular açıkça işaretlenir.

  1. Modül 25Kariyer Kararları6 ders programda
    1. 25.1Kariyer bir keşif problemi
    2. 25.2Uzman mı, genelci mi?
    3. 25.3Tutkunu bul mu, geliştir mi?
    4. 25.4Yazı tura ile istifa
    5. 25.5Zayıf bağlar
    6. 25.6Kendi işini kurmak
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 26Para ve Risk6 ders programda
    1. 26.1Piyasayı yenmek
    2. 26.2Çok işlem, az getiri
    3. 26.3Para paradır, ama
    4. 26.4Acil fon
    5. 26.5Borç sarmalı
    6. 26.6Piyango ve kumar
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  3. Modül 27İlişkiler ve İş Birliği5 ders programda
    1. 27.1Karşılıklılık
    2. 27.2Güveni küçük adımla kurmak
    3. 27.3Tırmanma döngüsü
    4. 27.4Affetmek stratejik mi?
    5. 27.5Miras tarlası
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  4. Modül 28Alışkanlık ve Kendini Yönetmek6 ders programda
    1. 28.1İrade bir kas mı?
    2. 28.2Yirmi bir gün efsanesi
    3. 28.3Eğer-o zaman planı
    4. 28.4Hedef koymanın bedeli
    5. 28.5Güç pozu
    6. 28.6Kendini ölçmek
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Seviye 8 · 9 ders programda

Kendi Stratejin

Akademinin bitirme seviyesi. Okur birbiriyle çatışan yasaları koşullarına göre yerleştirir, kendi ilkelerini yazar, karar defterini yeniden okur ve bir «yasa» kitabını baştan sona sınar.

  1. Modül 29Çatışan Yasalar5 ders programda
    1. 29.1Atasözleri birbirini yalanlar
    2. 29.2Hangi yasa, ne zaman?
    3. 29.3Kendi ilkelerin
    4. 29.4Yıllık gözden geçirme
    5. 29.5Belirsizlikle yaşamak
    Modül sayfası: çıktı ve dersler
  2. Modül 30Bitirme4 ders programda
    1. 30.1Karar defterini yeniden okumak
    2. 30.2Bir yasa kitabını sınamak
    3. 30.3Strateji belgen
    4. 30.4Kapı
    Modül sayfası: çıktı ve dersler

Öğrenme yolları

Program baştan sona sırayla okunmak için yazıldı. Bir niyetle başlamak istersen bu yollar hangi seviye ve modüllerin yeteceğini söyler.

  • Belirsizlikle karar · 51 ders

    Olasılık, risk ve karar araçlarını sağlam temelden öğrenmek isteyen için. Seviye 0, 1, 3.

  • Yasaları sınamak · 54 ders

    «Hayatın yasaları» kitaplarını ve sosyal medya öğütlerini ayıklamak isteyen için. Seviye 0, 2; Modül 16, 18, 19, 22, 28.

  • İnsanlarla strateji · 35 ders

    Pazarlık, işbirliği ve çatışmada daha iyi hamle arayan için. Seviye 0, 4; Modül 27.

  • Sistemleri okumak · 43 ders

    Bir ekibi, kurumu ya da ölçüt düzenini yöneten ve sistemin neden ters tepdiğini anlamak isteyen için. Seviye 0, 5; Modül 24.

  • Klasikleri okumak · 34 ders

    Sun Tzu, Machiavelli ve Musashi'yi alıntı kitabı yerine bağlamıyla okumak isteyen için. Seviye 0, 6; Modül 5.

  • Kendi hayatın · 55 ders

    Kariyer, para ve alışkanlık kararlarına doğrudan girmek isteyen için. Seviye 0, 7, 8; Modül 2, 7, 9.