Yas ve Kayıp Akademisi — Cine Light Lab

1 / 90 dersin metni yayında; yazım program sırasıyla sürüyor.

Bu akademi kimi terapist yapmaz

Bu akademi yası anlamak ve yasa eşlik etmek için yazılmış bir eğitim içeriğidir; kimseyi terapist, yas danışmanı ya da dizim kolaylaştırıcısı yapmaz, tanı koymaz ve psikoterapinin, tıbbi bakımın ya da süpervizyonun yerine geçmez. Uzamış yas bozukluğu gibi tanıları yalnız yetkin bir sağlık çalışanı koyar. Dinî pratikler betimlenir, dinî hüküm verilmez. Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa eğitim içeriğiyle beklemeyin: 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Programdaki 30 ders klinik ya da kriz içerdiği için ayrı bir güvenlik notu taşır. Uzamış yas, intihar sonrası yas ve ölüm isteği gibi konular anlatılır; tanı ve tedavi kararı derste değil, bir sağlık çalışanının yanında verilir.

Aile Dizimi ile ilişkisi

Ölüm ve kayıp aile dizimi sahnelerinin en sık konusudur. Bu akademi yası dizimin diliyle değil yas araştırmasının kendi kaynaklarıyla anlatır; dizime nerede değdiğini her modülün başında söyler. Son bölüm dizimdeki «ölülere bakmak», «yerini almak» ve «ölümü takip etmek» öğretisini önce kendi diliyle aktarır, sonra kanıtla karşılaştırır. Yasın çeşitliliği, belirsiz kayıp, uzamış yas ve yönlendirme Aile Dizimi Akademisi'nde giriş düzeyinde anlatılır; buradaki dersler onların üstüne kurulur.

Bu akademi kimin için

Okur katmanı · Bölüm I–II–III–IV · 69 ders

Yas tutan kişi ve ailesi için: yasın kuramları ve bedendeki izi, kaybın türleri ve ölümün biçimleri, Türkiye’deki gelenekler, ailede yas ve uzman yardımının ne zaman gerektiği.

Modül 1 — Bu akademi nasıl okunur

Uygulayıcı katmanı · Bölüm V–VI · 21 ders

Yasa eşlik edenler için — dizim kolaylaştırıcısı, öğretmen, sağlık çalışanı, din görevlisi, gönüllü: konuşmak ve dinlemek, yas grubu, afette ilk destek, risk ve yönlendirme, eşlik edenin kendi yası, dizimdeki ölüler öğretisinin kanıtla karşılaştırması.

Modül 16 — Yas tutan biriyle konuşmak

Program

Bölüm I · Okur katmanı · 1 / 19 ders yayında

Yası anlamak

Yas nedir, nasıl düşünüldü ve bedende, zihinde nasıl yaşanır?

Bölüm II · Okur katmanı · 30 ders programda

Kimi, nasıl kaybettik

Kaybın türü ve ölümün biçimi yası nasıl değiştirir?

Bölüm III · Okur katmanı · 14 ders programda

Kültür, din ve aile

Yas hangi geleneklerin, inançların ve aile ilişkilerinin içinde tutulur?

Bölüm IV · Okur katmanı · 6 ders programda

Yas ne zaman yardım ister

Olağan yas nerede biter ve uzman yardımı ne zaman gerekir?

Modül 15Uzamış yas bozukluğu6 ders programda

Bölüm V · Uygulayıcı katmanı · 16 ders programda

Yasa eşlik etmek

Yas tutan birine nasıl eşlik edilir ve eşlik edenin sınırı nerededir?

Bölüm VI · Uygulayıcı katmanı · 5 ders programda

Dizim ve yas

Dizimdeki ölüler öğretisi yas araştırmasında neye denk düşer, nerede risk taşır?

Modül 20Dizimde ölüler: öğreti ve kanıt5 ders programda

Bilgi etiketleri

Derslerdeki her kanıt kartı bu etiketlerden birini taşır. Ayrım Aile Dizimi Akademisi'nin beş bilgi düzeyiyle aynı çizgidedir; yas alanı için bir etiket eklendi: bir geleneğin ya da inanç pratiğinin kaydı bir kanıt düzeyi taşımaz, betimlenir.

Yerleşik bilgiAile Dizimi’nde K1: Birden çok bağımsız ve iyi tasarlanmış çalışmanın desteklediği, alanda tartışmasız kabul gören bilgi. Örnek: yasın çoğu insanda zamanla hafiflediği.
Sınırlı kanıtAile Dizimi’nde K2: Destekleyen araştırma var ama sayısı, örneklemi ya da yöntemi genelleme için yetmiyor; bulgu tekrarlanmayı bekliyor.
Kuram ve ekol görüşüAile Dizimi’nde K3: Bir kuramcının ya da okulun açıklaması: düşünmeye yön verir, bazı yanları sınanmış olabilir ama bütünüyle bir bulgu sayılmaz. Örnek: Worden’ın yasın görevleri.
Sembolik ya da kişisel anlamAile Dizimi’nde K4: Yas tutanın kendi deneyimine verdiği anlam: ölüyü rüyada görmek, bir eşyayı saklamak, bir cümleyi söylemek. Değerlidir ama dış dünyaya dair bir iddia değildir.
Gelenek ve inanç pratiği: Bir topluluğun ölüm ve yas karşısında ne yaptığının kaydı: taziye, yedisi, kırkı, mevlit, mezar ziyareti. Doğruluğu ölçülen bir iddia değil, betimlenen bir uygulamadır; ders dinî hüküm vermez.
Desteklenmeyen ya da tehlikeli iddiaAile Dizimi’nde K5: Kanıtı olmayan ya da kanıta aykırı iddia; bir kısmı yas tutana zarar verebilir. Örnek: herkesin beş aşamadan sırayla geçmesi gerektiği, ölünün yerine geçmenin bir kader olduğu.

Aile ve ilişki kümesi

Bu akademi, aynı soruya farklı yerlerden bakan altı akademiden biri. Her biri kendi alanının kaynağıyla yazılır; aile dizimine nerede değdiğini ve nerede ondan ayrıldığını açıkça söyler.

Aile Dizimi AkademisiYöntemin kendisi: bilgi sınırları ve güvenlik, aile sistemi, Hellinger öğretisi ve uygulayıcı çekirdeği.
Sistemik Aile Terapisi AkademisiDizimin dayandığı geniş alan: Bowen, Satir, Minuchin, Milano ve bağlamsal terapi; genogram ve aile değerlendirmesi.
Kuşaklararası Aktarım ve Travma AkademisiBir kuşağın yaşadığının sonrakine hangi yollarla geçtiği ve bu iddiaların ne kadar desteklendiği; Türkiye’nin kuşak tarihi.
Yas ve Kayıp AkademisiBuradasınDizim sahnelerinin en sık konusu: yas kuramları, uzamış yas, belirsiz ve tanınmayan kayıp, ailede yas ve yasa eşlik etmek.
Grup Kolaylaştırıcılığı ve Psikodrama AkademisiGrubu yürütenin işi: grup dinamiği, terapötik etkenler, Moreno’nun psikodraması ve sosyometrisi, etik ve süpervizyon.
Bağlanma Kuramı AkademisiYakınlığın bilimi: Bowlby ve Ainsworth’ten yetişkin bağlanmasına, ölçüme, mitlere ve bağlanma temelli müdahalelere.

Buradan nereye

«Kaybın acısı bağlanmanın öbür yüzü mü?» → Bağlanma Kuramı Akademisi
«Bir yas grubunu nasıl kurarım?» → Grup Kolaylaştırıcılığı ve Psikodrama Akademisi
«Dizimde ölülerin “yerini almak” ne anlama geliyor?» → Aile Dizimi Akademisi

Yası anlamak, yasa eşlik etmek.