Bazı kayıpların ne mezarı vardır ne taziyesi: kaybolan bir yakın, artık tanımayan bir anne, düşükle biten bir gebelik, kimsenin bilmediği bir ilişki, ölen bir hayvan. Pauline Boss belirsiz kaybı, Kenneth Doka tanınmayan yası adlandırdı. Bu modül iki kavramın ardındaki kuramı, Boss’un önerdiği yolları ve tanınmayan yasın türlerini derinleştirir.
Aile dizimine değdiği yer. Aile Dizimi Akademisi’nin «Belirsiz ve tanınmayan kayıp» dersi iki kavramı tanıtır; dizimde akıbeti bilinmeyen bir yakına yer açarken akıbet hakkında hüküm vermemek ilkesi bu modülün konusuyla doğrudan ilgilidir.
Bu modülün sonunda
- Belirsiz kaybın iki türünü ve aile sınırına etkisini bir örnek üzerinde açıklar.
- Boss’un belirsizlikle yaşamaya dair önerdiği yolları sıralar.
- Tanınmayan yasın türlerini tanır ve böyle bir yası tanımanın yollarını gösterir.
Dersler
- M05-D01Belirsiz kaybın kuramı ve yollarıProgramda
Boss’un aile stres kuramından doğan belirsiz kayıp kavramını sınır belirsizliğiyle birlikte açıklar ve belirsizlikle yaşamak için önerdiği yolları bir aile örneğinde gösterir.
Sınır belirsizliği · Hem öyle hem böyle düşünmek · Boss’un önerdiği yollar
Kaynak: Boss 1999 · Boss 2006
Aile Dizimi’nde: K1-M13-D02 Belirsiz ve Tanınmayan Kayıp
- M05-D02Kayıp kişi ve akıbeti bilinmeyen yakınGüvenlik notuProgramda
Akıbeti bilinmeyen bir yakını bekleyen ailenin yaşadığını belirsiz kayıp çerçevesinde açıklar ve bu alandaki araştırmaların bulduğu belirtileri aktarır.
Bekleyişin yası · Umut ile yas arasında · Kayıp yakınlarında belirtiler
Kaynak: Boss 2006 · Lenferink 2019
- M05-D03Demans: burada ama burada değilProgramda
Demanslı bir yakına bakan ailenin yaşadığı belirsiz kaybı açıklar ve Boss’un bakım verene önerdiği tutumları gündelik bakım örnekleriyle gösterir.
Bedenen var, zihnen uzak · Bakım verenin yası · Mükemmel olmayan bakım
Kaynak: Boss 2011 · Nielsen 2016
- M05-D04Tanınmayan yas: kimin yası sayılırProgramda
Doka’nın tanınmayan yas kavramını ilişkinin, kaybın ve yas tutanın tanınmaması olarak açıklar ve kişinin kendi yasını tanımamasına dair bulguyu aktarır.
Toplumun yas kuralları · Tanınmamanın üç yeri · Kendi yasını tanımamak
Kaynak: Doka 1989 · Doka 2002 · Cesur-Soysal 2024
Aile Dizimi’nde: K1-M13-D02 Belirsiz ve Tanınmayan Kayıp
- M05-D05Görünmeyen kayıplarProgramda
Evcil hayvan, eski eş, gizli ilişki ve cezaevindeki yakının kaybını tanınmayan yasın örnekleri olarak ele alır ve her birinde yasın görünür kılınabileceği bir yol önerir.
Evcil hayvan kaybı · Eski eş ve gizli ilişki · Cezaevi ve damga
Kaynak: Doka 2002 · Cordaro 2012
İlişki ve Çift Terapisi Akademisi: Ayrılık sonrası yas