Yas tutanların küçük bir kısmında yas yıllar sonra bile hayatı durdurur. Bu tabloya 2022’den beri iki el kitabında uzamış yas bozukluğu deniyor. Bu modül tanının tarihini, iki el kitabının ölçütlerini, depresyon ve travma sonrası stresten ayrımını, risk etkenlerini ve tedaviyi anlatır; tanıyı okurun koymadığını her derste hatırlatır.
Aile dizimine değdiği yer. Aile Dizimi’nin «Uzamış yas ve yönlendirme sınırı» dersi tanıyı ve dizim kolaylaştırıcısının yönlendirme sınırını tanıtır; bu modül ölçütleri, ayırıcı tanıyı ve kanıta dayalı tedaviyi derinleştirir.
Bu modülün sonunda
- Uzamış yas bozukluğunun DSM-5-TR ve ICD-11 ölçütlerini ve süre eşiklerini karşılaştırır.
- Uzamış yası depresyondan ve travma sonrası stres bozukluğundan ayıran işaretleri açıklar.
- Uzamış yas terapisinin ilkelerini ve kanıtını aktarır, tanıyı bir uzmana bırakır.
Dersler
- M15-D01Karmaşık yastan uzamış yasaGüvenlik notuProgramda
Karmaşık yas ölçeklerinden uzamış yas bozukluğu tanısına uzanan araştırma çizgisini açıklar ve tanıya yöneltilen olağan yası hastalıklaştırma itirazını aktarır.
Ölçeğin doğuşu · Tanıya giden yol · Hastalıklaştırma itirazı
Kaynak: Prigerson 1995 · Prigerson 2009 · Wakefield 2012
Aile Dizimi’nde: K1-M13-D03 Uzamış Yas ve Yönlendirme Sınırı
- M15-D02İki el kitabı, iki ölçütGüvenlik notuProgramda
DSM-5-TR ve ICD-11’in uzamış yas bozukluğu ölçütlerini, süre eşiklerini ve kültürel norm koşulunu karşılaştırır ve eşik farkının yaygınlık tahminlerini nasıl değiştirdiğini gösterir.
Özlem ve meşguliyet · On iki ay ve altı ay · Kültürel norm koşulu
Kaynak: American Psychiatric Association 2022 · World Health Organization 2022 · Prigerson 2021 · Treml 2024
Aile Dizimi’nde: K1-M13-D03 Uzamış Yas ve Yönlendirme Sınırı
- M15-D03Yas, depresyon ve travma sonrası stresGüvenlik notuProgramda
Uzamış yası depresyondan ve travma sonrası stres bozukluğundan ayıran belirti odağını araştırmalarla açıklar ve üç tablonun birlikte görülebildiğini gösterir.
Belirtinin odağı · Üç ayrı küme · Birlikte görülme
Kaynak: Boelen 2005 · Shear 2015
Bilişsel Davranışçı Terapi Akademisi: Vaka: yas mı depresyon mu
Psikanaliz Akademisi: Yas ve Melankoli
Beden Odaklı Travma Terapisi Akademisi: Travma, stres, akut stres ve PTSD ayrımı
- M15-D04Yaygınlık ve risk etkenleriGüvenlik notuProgramda
Uzamış yasın yaygınlığına dair meta-analiz bulgusunu ve ölümün biçiminden ilişkinin niteliğine kadar risk etkenlerini aktarır ve risk etkeninin kader olmadığını açıklar.
Yaygınlık tahmini · Ölümün biçimi ve ilişki · Risk etkeninin anlamı
Kaynak: Lundorff 2017 · Lobb 2010
- M15-D05Uzamış yasın tedavisiGüvenlik notuProgramda
Shear’ın uzamış yas terapisini ve bilişsel davranışçı yaklaşımları randomize çalışmalarla açıklar ve olağan yasa rutin müdahalenin yarar sağlamadığını gösteren meta-analiz bulgusunu aktarır.
Uzamış yas terapisi · Bilişsel davranışçı yaklaşımlar · Olağan yasa rutin müdahale
Kaynak: Shear 2005 · Shear 2016 · Boelen 2007 · Rosner 2014 · Wittouck 2011 · Currier 2008
- M15-D06Tanıyı okur koymazGüvenlik notuProgramda
Kendine ya da bir yakınına tanı koymanın risklerini açıklar ve kaygı duyulan bir yakına nasıl yaklaşılacağını, Türkiye’de hangi kapıya gidileceğini adım adım gösterir.
Kendi kendine tanının riski · Bir yakına yaklaşmak · Hangi kapı
Kaynak: Prigerson 2021 · T.C. Sağlık Bakanlığı 2014
Aile Dizimi’nde: K3-M33-D01 Ne zaman yönlendirilir