Program hazır: 80 dersin başlığı, hedefi ve dayanacağı kaynaklar belli. Dersler program sırasıyla yazılıyor; metni yayına giren ders burada açılır.
Bu akademi bağlanma kuramını ve araştırmasını öğretir; kimseyi terapist, ebeveyn-bebek uzmanı ya da bağlanma değerlendiricisi yapmaz, meslek yetkisi vermez. İçerik psikoterapi, tanı, ebeveyn danışmanlığı ya da süpervizyon yerine geçmez. Bağlanma sınıflamaları araştırma araçlarıdır: bir çocuğa ya da yetişkine etiket olarak yapıştırılmaz, eğitim almadan uygulanmaz. Bir çocuğun güvenliğinden endişe ediyorsan ya da kendine veya başkasına zarar verme düşüncesi taşıyorsan eğitim içeriğiyle beklemeden bulunduğun yerin acil yardım hattına, çocuk koruma birimlerine ya da bir sağlık kuruluşuna başvur.
Aile Dizimi ile ilişkisi
Dizimde «anneye yöneliş», «kesintiye uğramış yöneliş» ve «anneyi almak» diye anılan hareketlerin bağlanma araştırmasında yakın karşılıkları var; ama aynı kelimeler her zaman aynı şeyi ölçmüyor. Bu akademi dizimin kavramlarını önce kendi diliyle aktarır, sonra bağlanma araştırmasının bulgusunu yanına koyar ve hangi iddianın desteklendiğini, hangisinin desteklenmediğini ayrı ayrı söyler. Bağlanmaya giriş Aile Dizimi Akademisi'nin üç dersinde yapılıyor; burada o dersler tekrarlanmaz, derinleştirilir.
Bu akademi kimin için
Okur katmanı · Bölüm I, II · 43 ders
Aile dizimine katılmış, merak eden ya da ailesini anlamak isteyen herkes için: kuramın tarihi ve kavramları, Ainsworth’ün gözlemleri, bağlanmanın yetişkinlikte, çiftte, kayıpta ve kültürde nasıl göründüğü, popüler abartıların düzeltilmesi.
Modül 1 — Bu akademi nasıl okunurDerinleşme katmanı · Bölüm III, IV · 27 ders
Ayrıntıyı ve kanıtı isteyen okur için: Yetişkin Bağlanma Görüşmesi ve kuşaklar arası aktarım, zihinselleştirme, mizaç ve genler, ölçüm araçları, bağlanma bozuklukları, kuramın adıyla yapılan zararlı uygulamalar ve bağlanma temelli müdahalelerin kanıtı.
Modül 11 — Yetişkin Bağlanma Görüşmesi ve aktarımUygulayıcı katmanı · Bölüm V · 10 ders
Dizim kolaylaştırıcısı, dizim eğitimindeki okur ve danışmanlık yapanlar için: dizimin kavramlarının bağlanma araştırmasıyla karşılaştırılması, bağlanma bilgisiyle dinlemek, etiket yapıştırmadan ve suçlamadan konuşmak, ne zaman uzmana yönlendirileceği.
Modül 17 — Dizimle karşılaştırmaProgram
Bölüm I · Okur katmanı · 19 ders programda
Kuramın doğuşu ve temel kavramlar
Yakınlık ihtiyacı nasıl bir bilim konusu oldu ve kuram bu ihtiyacı hangi kavramlarla anlatır?
Bölüm II · Okur katmanı · 24 ders programda
Yaşam boyu, ilişkide ve kültürde bağlanma
Bebeklikte kurulan bağ yetişkinlikte, çiftte, kayıpta ve farklı kültürlerde nasıl görünür ve hangi abartılarla anlatılır?
Bölüm III · Derinleşme katmanı · 16 ders programda
Ölçüm, aktarım ve zihin
Bağlanma nasıl ölçülür, kuşaktan kuşağa nasıl geçer ve mizaç ile genler bu tabloda nerede durur?
Bölüm IV · Derinleşme katmanı · 11 ders programda
Bozukluklar, zararlar ve müdahaleler
Bağlanma ne zaman klinik bir sorun olur, kuramın adıyla ne zararlar verildi ve hangi müdahalenin kanıtı var?
Bölüm V · Uygulayıcı katmanı · 10 ders programda
Dizim odasında bağlanma bilgisi
Dizimin kavramları bağlanma araştırmasının yanına konunca ne kalır ve uygulayıcı bu bilgiyle nasıl çalışır?
Bilgi etiketleri
Her ders iddiaları beş düzeyden biriyle işaretler; düzeyler Aile Dizimi Akademisi'ndekilerle aynı ayrımı taşır. Bir kavramın ünlü bir kuramcıya ait olması ya da yaygın kullanılması onu yerleşik bilgi yapmaz.
- Yerleşik bilgi (K1)
- Birbirinden bağımsız çok sayıda çalışmayla ve meta-analizle desteklenen bulgu. Yine de etkinin büyüklüğü söylenir: yerleşik olmak güçlü olmak demek değildir.
- Örnek: Yabancı Durum’da bebeklerin kavuşma davranışının güvenilir biçimde sınıflanabilmesi.
- Sınırlı kanıt (K2)
- Az sayıda çalışmaya, karışık sonuçlara ya da tekrarlanmamış bulgulara dayanan, gelişmekte olan bilgi.
- Örnek: Belirli bir genin bakım kalitesiyle etkileşerek bağlanmayı etkilediği iddiası.
- Kuram ya da ekol öğretisi (K3)
- Bir kuramcının ya da ekolün kavramı ve önermesi: doğrudan sınanmamıştır ya da sınanabilir biçimde kurulmamıştır; öğreti olarak, sahibinin adıyla aktarılır.
- Örnek: Hellinger’in «kesintiye uğramış yöneliş» kavramı; Bowlby’nin monotropi önerisi.
- Kişisel ya da sembolik anlam (K4)
- Bir kişinin kendi deneyimine verdiği anlam. Değerlidir, ama başkası için bulgu yerine geçmez.
- Örnek: «Annemin hastanede kaldığı aylar bende hâlâ bir boşluk gibi duruyor.»
- Desteklenmeyen ya da tehlikeli iddia (K5)
- Kanıtla çelişen ya da zarar riski taşıyan iddia ve uygulama. Adıyla gösterilir ki okur onu başka bir yerde duyduğunda tanısın.
- Örnek: Çocuğu zorla tutarak ya da bastırarak «bağ kurdurmaya» çalışmak.
Aile ve ilişki kümesi
Bu akademi, aynı soruya farklı yerlerden bakan altı akademiden biri. Her biri kendi alanının kaynağıyla yazılır; aile dizimine nerede değdiğini ve nerede ondan ayrıldığını açıkça söyler.
- Aile Dizimi AkademisiYöntemin kendisi: bilgi sınırları ve güvenlik, aile sistemi, Hellinger öğretisi ve uygulayıcı çekirdeği.
- Sistemik Aile Terapisi AkademisiDizimin dayandığı geniş alan: Bowen, Satir, Minuchin, Milano ve bağlamsal terapi; genogram ve aile değerlendirmesi.
- Kuşaklararası Aktarım ve Travma AkademisiBir kuşağın yaşadığının sonrakine hangi yollarla geçtiği ve bu iddiaların ne kadar desteklendiği; Türkiye’nin kuşak tarihi.
- Yas ve Kayıp AkademisiDizim sahnelerinin en sık konusu: yas kuramları, uzamış yas, belirsiz ve tanınmayan kayıp, ailede yas ve yasa eşlik etmek.
- Grup Kolaylaştırıcılığı ve Psikodrama AkademisiGrubu yürütenin işi: grup dinamiği, terapötik etkenler, Moreno’nun psikodraması ve sosyometrisi, etik ve süpervizyon.
- Bağlanma Kuramı AkademisiBuradasınYakınlığın bilimi: Bowlby ve Ainsworth’ten yetişkin bağlanmasına, ölçüme, mitlere ve bağlanma temelli müdahalelere.
Buradan nereye
- «Ebeveynin çözümlenmemiş kaybı bebeğe nasıl yansır?» → Kuşaklararası Aktarım ve Travma Akademisi
- «Bağlanma tek ilişkide mi, bütün ailede mi?» → Sistemik Aile Terapisi Akademisi
- «Dizimdeki “kesintiye uğramış yöneliş” bağlanma diliyle ne demek?» → Aile Dizimi Akademisi