Program hazır: 97 dersin başlığı, hedefi ve kaynakları belli. Henüz hiçbir dersin metni yayında değil; dersler program sırasıyla yazılacak.
Bu akademi sistemik aile terapisinin düşüncesini, okullarını ve araştırmasını öğretir; kimseyi aile terapisti yapmaz, terapi, tanı ya da süpervizyon yerine geçmez ve meslek yetkisi vermez. Bir okulun öğretisini aktarmak onu kanıtlanmış saymak değildir; kanıt durumu her derste ayrıca söylenir. Ailende şiddet, istismar ya da can güvenliğini tehdit eden bir durum varsa, ya da kendine veya başkasına zarar verme düşüncen varsa eğitim içeriğiyle beklemeden acil yardım hattına, bir sağlık kuruluşuna ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur.
Bu akademi kimi terapist yapmaz
Hiç kimseyi. Aile terapisti olmak bir meslek eğitimi, süpervizyon altında klinik deneyim ve ülkenin meslek düzenlemesine uygun bir yetki ister; bir çevrimiçi akademi bunların hiçbirinin yerini tutmaz. Burada öğrenilen şey okumak, tanımak ve tartmaktır: bir aile örüntüsünü adlandırmak, bir okulun iddiasını kanıtından ayırmak, bir görüşmenin nerede durması gerektiğini bilmek. Son bölümdeki uygulayıcı katmanı da aileyle çalışan birine görüşmenin dilini ve sınırını öğretir, terapi yetkisi vermez. Programdaki 19 ders şiddet, istismar, intihar riski ya da ağır ruhsal hastalık gibi klinik bir konuya değer; o dersler ayrıca bir güvenlik notu ve «ne zaman bir uzmana» sınırı taşır.
Aile dizimiyle ilişkisi
Aile dizimi bu alanın içinden doğdu: Bert Hellinger Virginia Satir'in aile heykelini, Ivan Boszormenyi-Nagy'nin sadakat ve denge dilini, Murray Bowen'ın kuşak bakışını kendi öğretisine taşıdı ve onları bir düzen öğretisine dönüştürdü. Bu akademi o kaynakları kendi metinlerinden okur, dizimin nerede onlara dayandığını ve nerede ayrıldığını ayrı bir modülde gösterir. Benzerlik dizim için bir meşruiyet kanıtı sayılmaz, bir suçlama da sayılmaz. Sistem, üçgen, sınır ve genogram kavramlarının girişi Aile Dizimi Akademisi'ndedir; burada tekrarlanmaz, derinleştirilir.
- K1-M06-D01Sistem Nedir?
- K1-M06-D02Doğrusal ve Döngüsel Nedensellik
- K1-M07-D03Aile Yaşam Döngüsü ve Geçişler
- K1-M09-D02Sınırlar: Katı, Geçirgen ve Esnek
- K1-M10-D01Duygusal Üçgen
- K1-M10-D03Döngü Haritası Oluşturma
- K1-M11-D01Ebeveynleşme Nedir?
- K1-M12-D01Aile Sırları, Mahremiyet ve Sessizlik
- K1-M17-D01Genogramın Dili: Semboller ve Veri Katmanları
- K1-M17-D02Örüntü Arama ve Alternatif Açıklamalar
Bu akademi kimin için
Okur katmanı · Bölüm I · 9 ders
Ailesini sistemik gözle anlamak isteyen herkes için: aile terapisinin nereden çıktığı, sistem, geri besleme ve iletişim kavramları, bu akademinin nasıl okunacağı.
Modül 1 — Bu akademi nasıl okunurDerinleşme katmanı · Bölüm II, III, IV, V, VI · 74 ders
Ekolleri kendi kaynağından okumak isteyen için: Bowen, Minuchin, Haley, Milano, Satir, Boszormenyi-Nagy, postmodern okullar; genogram ve aile değerlendirmesi; eleştiriler, kanıt, Türkiye bağlamı ve dizimle karşılaştırma.
Modül 3 — Bowen aile sistemleri kuramıUygulayıcı katmanı · Bölüm VII · 14 ders
Aileyle ya da grupla çalışanlar (dizim kolaylaştırıcısı, danışman, eğitimci) için: sistemik görüşmenin becerileri ve etiği. Terapist yetiştirmez; görüşmenin dilini ve sınırını öğretir.
Modül 17 — Sistemik görüşme becerileriProgram
Bölüm I · Okur katmanı · 9 ders programda
Sistemik bakışın kökleri
Aileyi bir sistem olarak görmek nereden çıktı ve ne demek?
Bölüm II · Derinleşme katmanı · 23 ders programda
Kuşaklar, yapı ve strateji
Bowen, Minuchin, Haley ve Milano ekibi aileyi nasıl okudu ve neyi değiştirmeye çalıştı?
Bölüm III · Derinleşme katmanı · 20 ders programda
Deneyim, etik ve anlatı
Satir, Boszormenyi-Nagy, postmodern okullar ve bağlanma temelli terapiler aileye ne ekledi?
Bölüm IV · Derinleşme katmanı · 11 ders programda
Aileyi okumak
Bir aile genogramla ve değerlendirme araçlarıyla nasıl okunur?
Bölüm V · Derinleşme katmanı · 14 ders programda
Eleştiri, kanıt ve kültür
Alanın kendi eleştirisi, araştırma bulguları ve Türkiye bağlamı neyi değiştirir?
Bölüm VI · Derinleşme katmanı · 6 ders programda
Dizimle yüz yüze
Aile dizimi bu alandan neyi aldı ve nerede ondan ayrıldı?
Bölüm VII · Uygulayıcı katmanı · 14 ders programda
Uygulayıcı katmanı
Aileyle çalışan biri sistemik görüşmeyi nasıl yürütür ve sınırını nerede çizer?
Bilgi etiketleri
Etiketler Aile Dizimi Akademisi'yle aynı beş düzeydir; iki akademi arasında geçen okur aynı ölçeği okur. Burada «ekolün öğretisi» Hellinger'i değil, her aile terapisi okulunun kendi kavramını adlandırır: Bowen kuramı, yapısal haritalama, Milano yansızlığı. Bir kavramın ünlü olması ya da bir okulun adını taşıması onu kanıtlanmış yapmaz.
- Güvenilir ve yerleşik bilgi (K1)
- Tekrarlanmış araştırmayla ya da geniş meslek uzlaşısıyla desteklenen bilgi. Bir ekolün adını taşıması onu bu düzeye çıkarmaz.
- Örnek: Aile içi şiddet sürerken ortak görüşme mağdurun güvenliğini riske atabilir.
- Sınırlı/gelişmekte olan kanıt (K2)
- Bazı kontrollü çalışmalar ya da tutarlı korelasyonlar var; ama örneklem, ölçüm ya da tekrar sınırlı. Yön gösterir, hüküm vermez.
- Örnek: Benliğin farklılaşması ölçek puanı ile kaygı arasındaki ilişki.
- Ekolün kendi öğretisi (K3)
- Bir aile terapisi okulunun kendi kavramı ve kuralı: Bowen kuramı, yapısal haritalama, Milano yansızlığı, Nagy'nin hesap defteri. Okulun dilinde doğru, araştırmada ayrıca sınanmalı.
- Örnek: Bowen'a göre farklılaşma düzeyi kuşaktan kuşağa aktarılır.
- Sembolik veya kişisel anlam (K4)
- Bir ailenin ya da kişinin bir imgeye, heykele, genogram örüntüsüne verdiği anlam. Kişi için değerlidir; ailenin tarihine dair bir olgu sayılmaz.
- Örnek: Aile heykelinde annenin pencereye dönük durması kişiye yalnızlığını hatırlatır.
- Desteklenmeyen/tehlikeli iddia (K5)
- Kanıtla çelişen ya da yanlış karara götürebilecek iddia. Derste yalnız tanınsın ve neden tehlikeli olduğu anlaşılsın diye anılır.
- Örnek: Şizofreniye annenin çelişkili iletişiminin yol açtığı iddiası.
Aile ve ilişki kümesi
Bu akademi, aynı soruya farklı yerlerden bakan altı akademiden biri. Her biri kendi alanının kaynağıyla yazılır; aile dizimine nerede değdiğini ve nerede ondan ayrıldığını açıkça söyler.
- Aile Dizimi AkademisiYöntemin kendisi: bilgi sınırları ve güvenlik, aile sistemi, Hellinger öğretisi ve uygulayıcı çekirdeği.
- Sistemik Aile Terapisi AkademisiBuradasınDizimin dayandığı geniş alan: Bowen, Satir, Minuchin, Milano ve bağlamsal terapi; genogram ve aile değerlendirmesi.
- Kuşaklararası Aktarım ve Travma AkademisiBir kuşağın yaşadığının sonrakine hangi yollarla geçtiği ve bu iddiaların ne kadar desteklendiği; Türkiye’nin kuşak tarihi.
- Yas ve Kayıp AkademisiDizim sahnelerinin en sık konusu: yas kuramları, uzamış yas, belirsiz ve tanınmayan kayıp, ailede yas ve yasa eşlik etmek.
- Grup Kolaylaştırıcılığı ve Psikodrama AkademisiGrubu yürütenin işi: grup dinamiği, terapötik etkenler, Moreno’nun psikodraması ve sosyometrisi, etik ve süpervizyon.
- Bağlanma Kuramı AkademisiYakınlığın bilimi: Bowlby ve Ainsworth’ten yetişkin bağlanmasına, ölçüme, mitlere ve bağlanma temelli müdahalelere.
Buradan nereye
- «Satir’in heykeli bugün dizimde nasıl kullanılıyor?» → Aile Dizimi Akademisi
- «Bowen’ın çok kuşaklı aktarımı travmayı da taşır mı?» → Kuşaklararası Aktarım ve Travma Akademisi
- «Aile sistemi ile bağlanma kuramı aynı şeyi mi anlatıyor?» → Bağlanma Kuramı Akademisi