Yasa eşlik eden kişi çoğu zaman uzman değildir ve olmak zorunda değildir; ama riski görmek, sormak ve doğru kapıya yönlendirmek onun işidir. Bu modül ölüm isteği taşıyan yas tutanla karşılaşmayı, yönlendirmenin adımlarını, intihar sonrası müdahaleyi ve kültüre ve inanca saygılı eşliğin etiğini anlatır.
Aile dizimine değdiği yer. Aile Dizimi’nin risk taraması, «Ne zaman yönlendirilir» ve «Takip ve sonrası» dersleri bu modülün girişidir; burada yas tutanın kendine özgü riskleri üzerine derinleştirilir.
Bu modülün sonunda
- Yas tutan birinde ölüm isteğini sormanın ve değerlendirmenin adımlarını uygular.
- Bir yönlendirmeyi kişinin karar hakkını koruyarak yapar ve takip eder.
- İntihar sonrası müdahalenin ilkelerini ve kültüre saygılı eşliğin etiğini açıklar.
Dersler
- M18-D01Ölüm isteği taşıyan yas tutanGüvenlik notuProgramda
Yas tutanlarda ölüm isteği ve intihar düşüncesiyle ilişkili bulguları aktarır ve uygulayıcının sorma, değerlendirme ve acil yardıma ulaştırma adımlarını örnek diyalogla gösterir.
Yasta intihar riski · Sormanın biçimi · Acil yardıma ulaştırmak
Kaynak: Latham 2004 · Dazzi 2014 · World Health Organization 2014
Aile Dizimi’nde: K3-M26-D02 Risk taraması ve durma işaretleri
Terapi Akademisi: İntihar düşüncesi hakkında güvenli eğitim
- M18-D02Ne zaman, kime, nasıl yönlendirilirGüvenlik notuProgramda
Yas tutanı bir uzmana yönlendirmeyi gerektiren işaretleri sıralar ve yönlendirmeyi kişinin karar hakkını koruyarak, kapının adını ve ilk adımı vererek yapmanın yolunu gösterir.
Yönlendirme işaretleri · Türkiye’de kapılar · Kapıya kadar yürümek
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı 2014 · Boelen 2017
Aile Dizimi’nde: K3-M33-D01 Ne zaman yönlendirilir · K3-M33-D02 Takip ve sonrası
- M18-D03İntihar sonrası müdahaleGüvenlik notuProgramda
Bir intiharın ardından geride kalanlara ve topluluğa yönelik müdahalenin ilkelerini açıklar ve geride kalanlara ulaşmanın zamanlamasını ve biçimini gösterir.
Geride kalanlara ulaşmak · Topluluk düzeyinde müdahale · Zamanlama
Kaynak: Andriessen 2017 · Jordan 2011 · Pitman 2014
- M18-D04Kültüre ve inanca saygılı eşlikProgramda
Yas tutanın inancını ve geleneğini yargılamadan, kendi inancını dayatmadan ve dinî hüküm vermeden eşlik etmenin etik ilkelerini örnek durumlarla gösterir.
Kendi inancını dayatmamak · Hüküm vermeden dinlemek · Gelenek ile risk çatıştığında
Kaynak: Pargament 1997 · Rosenblatt 1976 · Goss 2005