Bir afet aynı anda pek çok insanı, evi, sokağı ve şehri götürür; yas tek bir ailenin değil bir topluluğun yası olur. Türkiye 1999 ve 2023 depremlerini yaşadı. Bu modül kitlesel kaybın yasını kaynaklı ve sömürmeden anlatır, enkaz altındaki belirsizliği ve salgında vedalaşamamayı ele alır.
Bu modülün sonunda
- Kitlesel kayıpta yasın bireysel yastan nasıl ayrıldığını açıklar.
- Türkiye’deki deprem araştırmalarının bulgularını kaynaklarıyla aktarır.
- Salgında ve afette vedalaşamamanın yasa etkisini tanır.
Dersler
- M10-D01Afet yası: çok kayıp, tek zamanGüvenlik notuProgramda
Afette yasın travma, yerinden edilme ve çoklu kayıpla birleştiğini açıklar ve afet sonrası psikososyal desteğin ilkelerini tanıtır.
Çoklu kayıp · Yerinden edilme · Psikososyal destek ilkeleri
Kaynak: Neria 2004 · Inter-Agency Standing Committee (IASC) 2007 · Hobfoll 2007
Terapi Akademisi: Afet, kriz, iş, spor ve performans
- M10-D021999 ve 2023 depremleriGüvenlik notuProgramda
Türkiye’deki 1999 depremi sonrası yapılan epidemiyolojik çalışmaların bulgularını ve 2023 depremlerinin resmî kayıtlarını kaynaklarıyla aktarır ve yas tutanların öykülerini sömürmeden anlatmanın ilkelerini gösterir.
1999 araştırmaları · 2023 depremlerinin kaydı · Sömürmeden anlatmak
Kaynak: Başoğlu 2004 · Kılıç 2003 · T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji 2023
Kardeş akademide: Kuşaklararası Aktarım ve Travma Akademisi, Modül 12: Türkiye'nin kuşak tarihi II: afet ve siyasi şiddet
- M10-D03Enkaz, bekleyiş ve kayıp yakınlarGüvenlik notuProgramda
Afette akıbeti bilinmeyen yakınları bekleyen ailelerin yasını belirsiz kayıp çerçevesinde açıklar ve bedenin bulunamadığı durumda ritüelin ve anmanın yerini gösterir.
Enkaz başında bekleyiş · Bedeni bulunamayan ölü · Ritüelsiz yas
Kaynak: Boss 2006 · Lenferink 2019
- M10-D04Salgın yası: vedalaşamamakProgramda
Salgın döneminde ölümlerin yas tutanlar üzerindeki etkisini karşılaştırmalı bulgularla aktarır ve vedalaşamamanın, cenaze kısıtlarının ve yas çarpanının ne anlama geldiğini açıklar.
Vedalaşamamak · Kısıtlı cenaze · Yas çarpanı
Kaynak: Eisma 2021 · Verdery 2020