Bu akademi bir eğitim programıdır; klinik süpervizyonun, kurumunuzun prosedürlerinin ve bir hekimin klinik yargısının yerini tutmaz. Tanı, tedavi ya da ilaç dozu önermez; derslerde geçen klinik bilgi yalnız görüşmeyi anlatmak içindir ve güncel kılavuzla doğrulanmalıdır. Sürekli tıp eğitimi kredisi ya da sertifika vermez. Mevzuat değişebilir; her ders dayandığı düzenlemenin son kontrol tarihini gösterir. Derslerdeki Gökçedere Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi, hekimler ve hastalar kurgudur.
Rolüne göre patika
Temel patika bütün hekimler ve tıp öğrencileri içindir: ilk altı modül görüşmenin iskeletidir ve tek başına okunabilir. Öteki patikalar çalışılan yere göre dizilir: birinci basamak, acil, onkoloji ve palyatif bakım, çocuk sağlığı, cerrahi ve eğitici.
6 modül · 34 ders
Her hekim ve tıp öğrencisi
Görüşmenin iskeleti: açılış, öykü, hastanın bakış açısı, açıklama, ortak karar ve kapanış. Tek başına okunabilir.
İletişim bir klinik beceridir → Görüşmeyi açmak → Öyküyü toplamak → Hastanın bakış açısı → Açıklamak ve birlikte karar vermek → Görüşmeyi kapatmak ve yazmak
8 modül · 47 ders
Aile hekimi ve birinci basamak
Kısa muayene, çok şikâyetli hasta, sık başvuran, kronik hastalık, aşı kararsızlığı ve yaşlı hasta.
Görüşmeyi açmak → Hastanın bakış açısı → Açıklamak ve birlikte karar vermek → Zor görüşmeler → Uyumsuzluk, red ve kararsızlık → Yaşlı hasta ve bilişsel bozukluk → Hassas öyküler → Vaka atölyesi
7 modül · 36 ders
Acil hekimi
Öfke ve gerilim, ölüm haberi, tercüman, telefonla bildirim ve nöbetin yükü.
Empati ve duyguya yanıt → Öfke, şikâyet ve gerilimi düşürmek → Ölüm haberi → Dil, kültür ve tercüman → Uzaktan ve yazılı iletişim → Görüşmedeki hekim → Vaka atölyesi
7 modül · 38 ders
Onkoloji, palyatif bakım ve yoğun bakım
Kötü haber, prognoz, umut, yaşam sonu, aile toplantısı ve ölüm haberi.
Empati ve duyguya yanıt → Kötü haber vermek → Prognoz, umut ve belirsizlik → Yaşam sonu ve aile toplantısı → Ölüm haberi → Görüşmedeki hekim → Vaka atölyesi
5 modül · 27 ders
Çocuk sağlığı
Üç kişilik görüşme, kaygılı ebeveyn, ergen, gizlilik, aşı kararsızlığı ve çocuk ölümü.
Uyumsuzluk, red ve kararsızlık → Ölüm haberi → Çocuk, ergen ve aile → Hassas öyküler → Vaka atölyesi
5 modül · 30 ders
Cerrahi branşlar
Ameliyatı ve yapmamayı anlatmak, risk iletişimi, ortak karar ve şikâyet.
Açıklamak ve birlikte karar vermek → Öfke, şikâyet ve gerilimi düşürmek → Kötü haber vermek → Yaşam sonu ve aile toplantısı → Vaka atölyesi
4 modül · 19 ders
Eğitici ve klinik süpervizör
İletişimi öğretmek, gözlemek ve geri bildirim vermek isteyen eğiticiler.
İletişim bir klinik beceridir → Empati ve duyguya yanıt → Görüşmedeki hekim → Becerini geliştirmek
- Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: aynı muayene — hastanın sandalyesinden: hazırlanmak, sormak, anlamadığını söylemek.
- Motivasyonel Görüşme Akademisi: değişime kararsız kişiyle görüşme — yöntemin kendisinden, beceri beceri.
- Yas ve Kayıp Akademisi: ölümden sonra gelen — yas tutanın ve ona eşlik edenin tarafından.
- Burada sorulan: bu hastayla bu odada ne söylerim, nasıl dinlerim ve anlaşıldığımı nereden bilirim?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Gökçedere Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Kurgusal bir eğitim ve araştırma hastanesi: Orta Anadolu'da bir il merkezinde altı yüz elli yatak, yetişkin ve çocuk acili, iç hastalıkları, genel cerrahi, çocuk sağlığı, tıbbi onkoloji, palyatif bakım servisi ve yoğun bakımlar. Bir tıp fakültesinin intörnleri burada döner; asistanlar nöbet tutar. Hastaların bir bölümü çevre ilçelerden ve köylerden gelir, bir bölümü Arapça, Farsça ya da Kürtçe konuşur. İl merkezindeki Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi'nin sevk ettiği hastalar çoğunlukla buraya gelir.
Dr. Murat Bey
Elli dört yaşında, iç hastalıkları uzmanı, intörn eğitiminin sorumlusu. Otuz yıldır vizitte ilk soruyu hastaya sorar, öğrenciye değil.
Zeynep
Yirmi dört yaşında, son sınıf tıp öğrencisi, Gökçedere'de intörnlük yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: kitapta okuduğu her şey bir hastanın yatağında ilk kez soruya döner.
Dr. Seda Hanım
Otuz sekiz yaşında, Çeşmebaşı Aile Sağlığı Merkezi'nde aile hekimi. Listesinde üç bin iki yüz kişi var; çoğunu adıyla, birçoğunu üç kuşağıyla tanır.
Dr. Kaan
Otuz bir yaşında, acil tıp asistanı, üçüncü yılında. Bir nöbette kırk hastayla konuşur; en zor olanının hasta değil kapıdaki yakın olduğunu söyler.
Dr. Nermin Hanım
Kırk yedi yaşında, tıbbi onkoloji uzmanı. Kötü haberi yüzlerce kez verdi; hâlâ her seferinde odaya girmeden önce bir dakika durur.
Gülay Hanım
Elli yaşında, dahiliye servisinin sorumlu hemşiresi. Hekimin vizitte söylediğini hastaya akşam yeniden anlatan, anlaşılmayanı ilk fark eden kişidir.
Dr. Barış
Otuz beş yaşında, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı. Muayenede üç kişiyle konuşur: çocuk, anne ya da baba, bazen de telefondaki büyükanne.
Dr. Levent Bey
Elli dokuz yaşında, genel cerrah, servis şefi. Ameliyatı anlatmakta ustadır; ameliyatın yapılmamasını konuşmakta o kadar değil.
Program
Bölüm I · Her hekim ve tıp öğrencisi · 20 / 34 ders yayında
Görüşmenin iskeleti
Bir görüşmeyi nasıl açar, öyküyü nasıl toplar, nasıl açıklar ve nasıl kapatırım?
Bölüm II · Zor görüşmeler · 24 ders programda
Zor görüşmeler
Görüşme zorlaştığında — öfke, talep, red, açıklanamayan belirti — ilişkiyi nasıl korurum?
Bölüm III · Ağır hastalık ve yaşam sonu · 22 ders programda
Ağır hastalık ve yaşam sonu
Kötü haberi, belirsizliği ve ölümü nasıl konuşurum?
Bölüm IV · Özel durumlar · 26 ders programda
Özel durumlar
Dil, yaş, hassas öykü ya da ekran görüşmeyi değiştirdiğinde ne yaparım?
Bölüm V · Hekimin kendisi ve atölye · 14 ders programda
Hekimin kendisi ve atölye
Görüşmedeki kendimi nasıl görür, becerimi nasıl geliştiririm?
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır: önce çalışma türleri, sonra mevzuat, sonra yol gösterenler. Bir görüşme modeli deneysel bulgu gibi, bir kılavuz önerisi kanun gibi, bir gözlemsel ilişki neden-sonuç gibi sunulmaz.
- Sistematik derleme
- Sistematik derleme ya da meta-analiz (Cochrane dahil). Kaç çalışmayı ve kaç katılımcıyı topladığı, kanıtın kesinliği ve çalışmalar arasındaki farklılık söylenir.
- Randomize çalışma
- Randomize kontrollü çalışma. Örneklem, karşılaştırılan iki kol ve ölçülen sonuç söylenir; tek çalışmanın genellenebilirliği ayrıca tartılır.
- Gözlemsel çalışma
- Kohort, kesitsel, vaka-kontrol ya da görüşme kaydı analizi. Bir ilişkiyi gösterir, nedenselliği tek başına göstermez; bu sınır kartta söylenir.
- Nitel araştırma
- Görüşme, odak grup ya da etnografi. Hastanın ve hekimin deneyimini, bir sorunun nasıl yaşandığını gösterir; sıklık ya da etki büyüklüğü vermez.
- Mevzuat
- Kanun, yönetmelik ya da Türkiye'nin onayladığı uluslararası sözleşme: Hasta Hakları Yönetmeliği, Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve ötekiler. Bağlar; madde numarası güncel metinden okunur.
- Klinik kılavuz
- Ulusal ya da uluslararası kurumun (Sağlık Bakanlığı, NICE, DSÖ, uzmanlık derneği) kılavuzu. Öneri gücü ve dayandığı kanıt söylenir; yerel uygulamayla ayrıştığı yer belirtilir.
- Meslek etiği bildirgesi
- Türk Tabipleri Birliği etik kuralları, Dünya Tabipler Birliği bildirgeleri. Meslek içinde bağlar ama kanun değildir; hukuki karşılığı ayrıca söylenir.
- Uzlaşı ve model
- Uzman uzlaşısıyla kurulmuş görüşme modeli (SPIKES, Calgary-Cambridge, üç aşamalı ortak karar modeli). Öğretmeye yarar; tek başına etkililiğinin kanıtı değildir.
- Ulusal müfredat
- Mezuniyet Öncesi Tıp Eğitimi Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (ÇEP 2020). Bir hekimden mezuniyette neyin beklendiğini söyler; nasıl yapılacağını söylemez.