Kötü haber, hastanın geleceğe bakışını ağır biçimde değiştiren her bilgidir: bir kanser tanısı, bir kalıcı engel, bir tedavinin işe yaramadığı. Bu modül kötü haberin hazırlığını, SPIKES modelinin adımlarını, haberin anını, ilk tepkiyi ve ailenin «söylemeyin» isteğini işler.
Bu modülün sonunda
- Kötü haber görüşmesine ortam, kişi ve bilgi açısından hazırlanır.
- SPIKES modelinin altı adımını bir görüşmede uygular ve modelin sınırını bilir.
- Ailenin hastadan bilgi saklama isteğini hastanın hakkıyla birlikte karşılar.
Dersler
- M11-D01Kötü haber nedirProgramda
Bir haberin kötü olup olmadığının hastanın beklentisine bağlı olduğunu gösterir ve hekimin haberi vermekte zorlandığı nedenleri adlandırır.
Dayanak: Buckman 1992, kötü haber tanımı; Fallowfield ve Jenkins 2004 (Lancet)
- M11-D02SPIKES: altı adımProgramda
SPIKES modelinin ortam, algı, davet, bilgi, duygu ve strateji adımlarını bir onkoloji polikliniği görüşmesinde uygular.
Dayanak: Uzlaşı ve model: Baile ve arkadaşları 2000 (The Oncologist), SPIKES
- M11-D03Haberin anıProgramda
Haberi bir uyarı cümlesiyle başlatır, sade ve kısa söyler ve ardından sessizliğe yer bırakır.
Dayanak: Uzlaşı ve model: «uyarı atışı» (warning shot); Nitel araştırma: hastaların kötü haber deneyimi
- M11-D04İlk tepkiProgramda
Haberin ardından gelen şok, inkâr, öfke ya da gözyaşına bilgi yağdırmadan yanıt verir.
Dayanak: Uzlaşı ve model: NURSE; Gözlemsel çalışma: haberden sonra hekimin bilgi ve duygu yanıtları
- M11-D05Aile söylemeyin dediğindeProgramda
Ailenin hastadan tanıyı saklama isteğini dinler, hastanın ne bilmek istediğini sorma yolunu açar ve hukuki çerçeveyi bilir.
Dayanak: Mevzuat: Hasta Hakları Yönetmeliği, bilgi verme ve bilgi verilmesini istememe; Nitel araştırma: Türkiye'de tanının hastaya söylenmesi
Sağlık Okuryazarlığı Akademisi’nde: 74.2
- M11-D06Kötü haberin öğretilmesiProgramda
Kötü haber becerisi eğitiminin etkisini sınayan çalışmaları okur ve bu becerinin nasıl pratik edileceğini bilir.
Dayanak: Randomize çalışma: Fallowfield ve arkadaşları 2002 (Lancet), onkologlarda iletişim eğitimi