Her hekimin «zor hasta» dediği biri vardır; ama zorluk çoğu zaman hastada değil, ilişkidedir. Bu modül ÇEP 2020'nin hekim–hasta etkileşimindeki güçlükler listesini sırayla işler: talepkâr, manipülatif ve dirençli hasta, sık başvuran hasta, belirtisi tıbben açıklanamayan hasta ve hasta rolüne çıkar için girilen durum.
Bu modülün sonunda
- «Zor hasta» etiketini görüşmenin dinamiğine çevirir ve kendi katkısını görür.
- Talepkâr ya da dirençli bir hastayla sınırı koruyarak görüşmeyi sürdürür.
- Belirtisi tıbben açıklanamayan hastaya suçlamadan bir açıklama sunar.
Dersler
- M08-D01Zor hasta mı, zor görüşme miProgramda
Bir görüşmeyi zorlaştıran hasta, hekim ve ortam etkenlerini ayırır ve kendi payını adlandırır.
Dayanak: Groves 1978 (New England Journal of Medicine); Gözlemsel çalışma: Hahn ve arkadaşları 1996, zor görüşme ölçeği; Ulusal müfredat: ÇEP 2020 Tablo 3.1, 8
- M08-D02Talepkâr hastaProgramda
Belirli bir tetkik ya da ilaç isteyen hastanın isteğinin arkasındaki kaygıyı sorar ve hayır derken ilişkiyi korur.
Dayanak: Ulusal müfredat: ÇEP 2020 Tablo 3.1, 8.b; Gözlemsel çalışma: antibiyotik beklentisi ve hekimin algısı
- M08-D03Manipülasyon ve sınırProgramda
Hekimi kararından döndürmeye yönelik baskıyı tanır ve sınırı kişisel bir çatışmaya çevirmeden korur.
Dayanak: Ulusal müfredat: ÇEP 2020 Tablo 3.1, 8.c; Uzlaşı ve model: sınır koyma
- M08-D04Direnen hastaProgramda
Önerilen planı reddeden hastanın direncini bir ilişki işareti olarak okur ve tartışmaya girmeden görüşmeyi sürdürür.
Dayanak: Ulusal müfredat: ÇEP 2020 Tablo 3.1, 8.d; Motivasyonel görüşmede uyumsuzluk
Motivasyonel Görüşme Akademisi’nde: M10-D01 · M10-D02
- M08-D05Sık başvuran hastaProgramda
Sık başvurunun nedenlerini (kronik hastalık, kaygı, yalnızlık, sosyal sorun) ayırır ve sürekliliği olan bir plan kurar.
Dayanak: Sistematik derleme: Vedsted ve Christensen 2005 (Public Health), sık başvuranlar; Ulusal müfredat: ÇEP 2020 Tablo 3.1, 8.h
- M08-D06Açıklanamayan belirtilerProgramda
Tetkikleri normal çıkan hastaya «bir şeyiniz yok» demeden, belirtiyi gerçek kabul eden bir açıklama sunar.
Dayanak: Henningsen, Zipfel ve Herzog 2007 (Lancet), işlevsel bedensel sendromlar; Ulusal müfredat: ÇEP 2020 Tablo 3.1, 8.g
- M08-D07Hasta rolü ve çıkarProgramda
Rapor, izin ya da tazminat söz konusu olduğunda öyküdeki tutarsızlığı suçlamadan nasıl konuşacağını ve nasıl kaydedeceğini bilir.
Dayanak: Ulusal müfredat: ÇEP 2020 Tablo 3.1, 8.e; DSM-5-TR, temaruz tanımı
- M08-D08Yastaki hastaProgramda
Bir kaybın ardından başka bir şikâyetle gelen hastada yası tanır ve muayeneye yer açar.
Dayanak: Ulusal müfredat: ÇEP 2020 Tablo 3.1, 8.f ve 18.a
Yas ve Kayıp Akademisi’nde: M11-D02