Hastalar muayenede söylenenlerin önemli bir kısmını kısa sürede unutur ve hatırladıklarının bir kısmını yanlış hatırlar. Bu modül bilgiyi parçalara bölmeyi, sade dil kullanmayı, riski sayıyla anlatmayı, anlaşıldığını geri anlatımla doğrulamayı ve kararı hastayla birlikte vermeyi işler.
Bu modülün sonunda
- Bir açıklamayı «sor, anlat, sor» akışıyla parçalara böler.
- Bir riski göreli değil mutlak sayıyla ve doğal sıklıkla anlatır.
- Geri anlatım (teach-back) ile hastanın anladığını doğrular.
- Üç aşamalı ortak karar modelini bir tercih kararında uygular.
Dersler
- M05-D01Ne kadarını hatırlarProgramda
Hastaların muayene bilgisini ne kadar ve hangi koşulda hatırladığını gösteren çalışmaları okur ve açıklamasını buna göre kurar.
Dayanak: Gözlemsel çalışma: Kessels 2003 (Journal of the Royal Society of Medicine), tıbbi bilginin hatırlanması
- M05-D02Sor, anlat, sorProgramda
Hastanın ne bildiğini sorarak başlar, bilgiyi küçük parçalarla verir ve her parçadan sonra hastanın tepkisini alır.
Dayanak: Uzlaşı ve model: sor-anlat-sor (ask-tell-ask); Motivasyonel görüşmede bilgi verme
Motivasyonel Görüşme Akademisi’nde: M08-D01
- M05-D03Sade dilProgramda
Kendi açıklamasındaki tıbbi jargonu bulur ve aynı bilgiyi hastanın gündelik diliyle yeniden kurar.
Dayanak: Gözlemsel çalışma: hekimlerin jargon kullanımı ve hastanın anlaması; sağlık okuryazarlığı literatürü
Sağlık Okuryazarlığı Akademisi’nde: 67.5
- M05-D04Geri anlatımProgramda
Hastadan planı kendi sözleriyle anlatmasını ister, bunu bir sınav gibi değil kendi açıklamasının sınaması gibi kurar.
Dayanak: Gözlemsel çalışma: Schillinger ve arkadaşları 2003 (Archives of Internal Medicine), diyabette geri anlatım
- M05-D05Riski sayıyla anlatmakProgramda
Bir tedavinin faydasını ve zararını mutlak risk, doğal sıklık ve tedavi edilmesi gereken sayıyla anlatır.
Dayanak: Gigerenzer ve Edwards 2003 (BMJ), risk iletişiminin basit araçları
Sağlık Okuryazarlığı Akademisi’nde: 2.1 · 2.2
- M05-D06Ortak karar: üç konuşmaProgramda
Birden çok makul seçeneğin olduğu bir kararda ekip konuşması, seçenek konuşması ve karar konuşmasını yürütür.
Dayanak: Uzlaşı ve model: Elwyn ve arkadaşları 2012 (JGIM) ve 2017 (BMJ), üç konuşma modeli
- M05-D07Karar yardımcılarıProgramda
Bir karar yardımcısının ne olduğunu, neyi değiştirdiğini gösteren kanıtı okur ve görüşmede ne zaman işe yarayacağını söyler.
Dayanak: Sistematik derleme: Stacey ve arkadaşları, karar yardımcıları Cochrane derlemesi