Çocuğun bağırdığında sen ne yapıyorsun?

Rolüne göre patika

Temel patika her ebeveyn içindir ve tek başına alınabilir. Öteki patikalar çocuğunun yaşına ya da şu an uğraştığın soruna göre modülleri yeniden dizer; hiçbiri ötekinin önkoşulu değildir.

• 3 modül · 17 ders

  Temel

  Her ebeveyn için: davranışı okumak, duygunun gelişimi ve düzenleme. Tek başına alınabilir.

  Davranışın arkasında ne var → Duygu nasıl gelişir → Duygu düzenleme

• 5 modül · 30 ders

  1–6 yaş

  Öfke nöbetleri, «hayır» ve ilk sınırlarla uğraşan küçük çocuk ebeveyni.

  Davranışın arkasında ne var → Duygu düzenleme → Öfke nöbeti → Sınır koymak → Korku, kaygı ve utangaçlık

• 5 modül · 30 ders

  6–12 yaş

  Ödev, ekran, yalan ve okul çağındaki patlamalarla uğraşan ebeveyn.

  Davranışın arkasında ne var → Sınır koymak → Zor gündelik anlar → Korku, kaygı ve utangaçlık → Ceza, bağırmak ve onarım

• 4 modül · 22 ders

  İşe yaramıyorsa

  Denediği araçların sonuç vermediğini düşünen ve uzmana gitmeyi tartan ebeveyn.

  Davranışın arkasında ne var → Kanıtlı programlar ne öğretir → Ceza, bağırmak ve onarım → Ne zaman uzman

• Ebeveynlik ve Çocuk Gelişimi Akademisi: genel resim — her yaş döneminin ve ebeveynliğin bütün haritasından.
• Bağlanma Kuramı Akademisi: yakınlığın kendisi — bağlanma kuramının ve araştırmasının sorusundan.
• Oyun Terapisi Akademisi: oyunla iyileşme — çocukla terapide çalışan uzmanın sorusundan.
• Burada sorulan: çocuğun bu davranışı neyi anlatıyor, duygusunu düzenlemeyi nasıl öğrenir ve sınırı kırmadan nasıl koyarım?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Yedi aile

Bu bölümün dersleri yedi kurgusal aileyle anlatılır: İstanbul’da vardiyalı çalışan bir çift, Ankara’da iki çocuğunu tek başına büyüten bir anne, Konya’da üç kuşağın yaşadığı bir ev, İzmir’de iki ayrı evlilikten gelen bir üvey aile, Gaziantep’te evde Arapça konuşan göçmen bir aile, Bursa’da engelli bir kızı olan bir aile ve Muş’a bağlı bir köyde yaşayan bir aile. Çocukları gebelikten ergenliğe her yaştadır; okur aynı çocuğu farklı akademilerde büyürken görür. Adlar ve olaylar kurgudur.

• Serpil

  Taşdelen ailesi, İstanbul: anne, hastanede hemşire. Aile: çekirdek aile, iki ebeveyn de vardiyalı çalışıyor.

• Gökay

  Taşdelen ailesi, İstanbul: baba, yazılım destek uzmanı. Aile: çekirdek aile, iki ebeveyn de vardiyalı çalışıyor.

• Alya

  Taşdelen ailesinin çocuğu, hikâye başında doğumuna 5 ay var; hikâye başladığında annesinin karnında.

• Bulut

  Taşdelen ailesinin çocuğu, hikâye başında 4 yaşında.

• Mehtap

  Yalçın ailesi, Ankara: anne, muhasebeci. Aile: tek ebeveynli aile; baba başka şehirde, çocuklar ayda iki hafta sonu onda.

• Erva

  Yalçın ailesinin çocuğu, hikâye başında 7 yaşında.

• Furkan

  Yalçın ailesinin çocuğu, hikâye başında 13 yaşında.

• Esma

  Özkan ailesi, Konya: anne, evde terzilik. Aile: üç kuşak aynı evde; babaanne gündüz bakımı üstleniyor.

• Hasan

  Özkan ailesi, Konya: baba, hırdavat dükkânı. Aile: üç kuşak aynı evde; babaanne gündüz bakımı üstleniyor.

• Zübeyde

  Özkan ailesi, Konya: babaanne. Aile: üç kuşak aynı evde; babaanne gündüz bakımı üstleniyor.

• Azra

  Özkan ailesinin çocuğu, hikâye başında 2 yaşında.

• Hamza

  Özkan ailesinin çocuğu, hikâye başında 9 yaşında.

• Tayfun

  Kılıç ailesi, İzmir: baba, Okan’ın babası, liman lojistiğinde vardiya amiri. Aile: üvey aile; iki yetişkin de önceki evliliğinden bir çocukla geldi.

• Tuğçe

  Kılıç ailesi, İzmir: anne, Elanur’un annesi, diş hekimi asistanı. Aile: üvey aile; iki yetişkin de önceki evliliğinden bir çocukla geldi.

• Güler

  Kılıç ailesi, İzmir: Okan’ın annesi, Manisa’da yaşıyor. Aile: üvey aile; iki yetişkin de önceki evliliğinden bir çocukla geldi.

• Okan

  Kılıç ailesinin çocuğu, hikâye başında 15 yaşında; hafta içi İzmir’de, ayda bir hafta sonu annesinde.

• Elanur

  Kılıç ailesinin çocuğu, hikâye başında 10 yaşında.

• Meryem

  Hamdan ailesi, Gaziantep: anne, mahalle derneğinde gönüllü çevirmen. Aile: göçmen aile; evde Arapça, okulda Türkçe konuşuluyor.

• Mustafa

  Hamdan ailesi, Gaziantep: baba, ayakkabı atölyesinde usta. Aile: göçmen aile; evde Arapça, okulda Türkçe konuşuluyor.

• Musa

  Hamdan ailesinin çocuğu, hikâye başında 5 yaşında.

• Rumeysa

  Hamdan ailesinin çocuğu, hikâye başında 11 yaşında.

• Selma

  Aydemir ailesi, Bursa: anne, ilkokul öğretmeni. Aile: engelli çocuğu olan aile; bakım işi iki ebeveyn ve okul arasında paylaşılıyor.

• Bekir

  Aydemir ailesi, Bursa: baba, belediye otobüsü şoförü. Aile: engelli çocuğu olan aile; bakım işi iki ebeveyn ve okul arasında paylaşılıyor.

• Eslem

  Aydemir ailesinin çocuğu, hikâye başında 6 yaşında; serebral palsi; tekerlekli sandalye kullanıyor, kaynaştırma sınıfında.

• Eyüp

  Aydemir ailesinin çocuğu, hikâye başında 12 yaşında.

• Rojda

  Aslan ailesi, Muş’a bağlı bir köy: anne, aile tarlası ve hayvanlar. Aile: kırsalda yaşayan aile; baba yılın bir bölümü mevsimlik işte, evde Kürtçe konuşuluyor.

• Şiyar

  Aslan ailesi, Muş’a bağlı bir köy: baba, yazları mevsimlik inşaat işçisi. Aile: kırsalda yaşayan aile; baba yılın bir bölümü mevsimlik işte, evde Kürtçe konuşuluyor.

• Dilan

  Aslan ailesinin çocuğu, hikâye başında 9 aylık.

• Berivan

  Aslan ailesinin çocuğu, hikâye başında 16 yaşında; ilçedeki yatılı lisede.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır: önce kılavuz, mevzuat ve araştırma, sonra yol gösterenler. Bir yöntemin kurucusunun sözü ya da tek bir çalışma «bilim böyle diyor» diye sunulmaz; aynı yöntemin farklı mizaçta ve farklı evde nasıl çalıştığı söylenir.

Kılavuz

Dünya Sağlık Örgütü, Sağlık Bakanlığı, Amerikan Pediatri Akademisi ya da NICE gibi bir kurumun yayımladığı öneri. Yayın yılı ve hangi yaş grubu için yazıldığı söylenir; kılavuzlar arasında fark varsa ikisi de gösterilir.

Kanun veya yönetmelik

Çocuğu ve aileyi düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: Türk Ceza Kanunu, Türk Medeni Kanunu, özel eğitim mevzuatı, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.

Sistematik derleme

Bir sorudaki bütün çalışmaları yöntemli biçimde toplayan derleme ya da meta-analiz. Tek çalışmadan güçlüdür; kaç çalışmaya ve hangi ülkelerdeki ailelere dayandığı, etkinin büyüklüğü ve sınırı söylenir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış tek bir çalışma. Türü (deney, izleme, kesitsel), örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; ilişki neden-sonuç gibi anlatılmaz, tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Kanıta aykırı

Yaygın bir inancın ya da uygulamanın araştırmayla sınanıp desteklenmediği durum. Kartta inanç, onu sınayan çalışma ve sonucu birlikte durur; inanca sahip olan ebeveyn küçümsenmez.

Model, sınanmamış

Klinik gözlemden ya da bir okulun kuramından doğan, işe yarayabilen ama araştırmayla yeterince sınanmamış açıklama. Bir bakışı tanıtır; bulgu gibi anlatılmaz ve kimin önerdiği söylenir.

Meslek kaynağı

Çocuk doktorunun, psikoloğun, öğretmenin ya da bir programın el kitabı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.