Bir evde en çok çatışma büyük olaylarda değil, her gün aynı saatte tekrar eden küçük anlarda çıkar: sabah çıkışı, ekranı kapatmak, yatmak, ödev, kardeşle paylaşmak. Bu modül bu anları tek tek ele alır ve her birinde çocuğun yaşına göre neyin beklenebileceğini, çatışmayı azaltan düzeni ve yalan, vurma gibi ebeveyni en çok sarsan davranışlara nasıl yanıt verileceğini anlatır.
Bu modülün sonunda
- Evin en çok çatışma çıkan saatini seçer ve o saat için bir rutin kurar.
- Çocuğun yalanının yaşına göre ne anlama geldiğini açıklar ve dürüstlüğü cezayla değil güvenle destekler.
- Vuran ya da ısıran bir çocuğa hem karşı tarafı koruyan hem çocuğa beceri öğreten bir yanıt verir.
Dersler
- M06-D01Sabah ve akşam rutiniProgramda
Sabah çıkışı ve yatma saati için resimli ya da yazılı bir rutin kurar ve rutinin çatışmayı neden azalttığını açıklar.
Dayanak: Araştırma bulgusu: aile rutinleri ve çocuk uyumu üzerine derleme (Fiese ve arkadaşları 2002, Journal of Family Psychology; yazımda doğrulanır)
- M06-D02Ekranı kapatmakProgramda
Ekran süresinin sonunu bir çatışma anından öngörülebilir bir geçişe çevirir: önceden uyarı, bitiş işareti ve sonraki etkinlik.
Dayanak: Kılavuz: Dünya Sağlık Örgütü (2019), beş yaş altı çocuklarda fiziksel etkinlik, hareketsiz davranış ve uyku kılavuzu
- M06-D03Yalan ve dürüstlükProgramda
Çocuklarda yalanın gelişimini ve bilişsel becerilerle ilişkisini açıklar; yalanı cezalandırmanın dürüstlüğü nasıl azaltabildiğini araştırmayla gösterir.
Dayanak: Araştırma bulgusu: Talwar ve Lee (2008), çocuklarda yalanın sosyal ve bilişsel ilişkileri, Child Development; Talwar ve Lee (2011), cezalandırıcı ortamın yalana etkisi, Child Development (yazımda doğrulanır)
Ebeveynlik ve Çocuk Gelişimi Akademisi’nde: 5.1
- M06-D04Vurmak, ısırmak, tekmelemekProgramda
Saldırgan bir davranışa önce karşı tarafı koruyarak, sonra çocuğa yerine ne yapabileceğini öğreterek yanıt verir ve yaşa göre saldırganlığın doğal seyrini açıklar.
Dayanak: Araştırma bulgusu: Tremblay (2000), fiziksel saldırganlığın erken çocuklukta zirve yapıp azalması, International Journal of Behavioral Development (yazımda doğrulanır)
Ebeveynlik ve Çocuk Gelişimi Akademisi’nde: 4.5
- M06-D05Karşı gelmek ve «hayır»Programda
Karşı gelmeyi özerklik isteği, beceri eksiği ya da öğrenilmiş bir döngü diye ayırır ve her birine farklı bir yanıt seçer.
Dayanak: Meslek kaynağı: Greene, The Explosive Child (baskı yılı yazımda doğrulanır)
Ebeveynlik ve Çocuk Gelişimi Akademisi’nde: 4.2
- M06-D06Ödev ve iş birliğiProgramda
Ödev saatindeki çatışmayı ebeveynin yerine geçmeden, çocuğun sorumluluğunu ve yardım isteme hakkını koruyan bir düzene çevirir.
Dayanak: Sistematik derleme: Hill ve Tyson (2009), ebeveyn katılımı ve okul başarısı, Developmental Psychology (yazımda doğrulanır)