Çoğu zorlayan davranış yaşla, düzenle ve sabırla geçer; bir kısmı geçmez. Bu modül hangi işaretlerin bir uzmana danışmayı gerektirdiğini, çocuk psikiyatrisinde karşı gelme ve süreğen öfkeyle ilgili tanıların ne anlattığını ve ne anlatmadığını, dikkat sorunuyla davranış sorununun nasıl karıştırıldığını ve Türkiye'de değerlendirmeye giden yolu anlatır. Ders tanı koydurmaz; uzmanla konuşmaya hazırlar.
Bu modülün sonunda
- Bir davranışın uzmana danışmayı gerektirdiğini gösteren işaretleri sayar.
- Karşı gelme ve süreğen öfkeyle ilgili tanıların ne anlattığını ve damgalayıcı kullanımlarını ayırır.
- Türkiye'de çocuğu değerlendirmeye götürecek yolu ve randevuya hazırlanmayı planlar.
Dersler
- M10-D01Uyarı işaretleriProgramda
Bir davranışın sıklık, süre, ortam sayısı ve günlük hayata etkisiyle uzmana danışmayı gerektirdiği noktayı tarif eder ve bunu bir kayıtla gösterir.
Dayanak: Araştırma bulgusu: Wakschlag ve arkadaşları (2012), Journal of Child Psychology and Psychiatry (yazımda doğrulanır)
- M10-D02Karşı gelme tanısı ne anlatırProgramda
Karşı olma-karşı gelme bozukluğunun tanı ölçütlerinin ne anlattığını ve bir etiketin çocuğu tanımlamak yerine yardımı nasıl açabileceğini açıklar.
Dayanak: Kılavuz: Amerikan Psikiyatri Birliği, DSM-5-TR (2022), yıkıcı, dürtü denetimi ve davranım bozuklukları
- M10-D03Süreğen öfke ve huzursuzlukProgramda
Sık öfke patlaması ile süregiden huzursuz bir ruh hâlinin birlikte görüldüğü tabloyu ve neden ayrı bir tanı olarak tanımlandığını açıklar.
Dayanak: Kılavuz: DSM-5-TR (2022), yıkıcı duygudurum düzenleyememe bozukluğu; araştırma bulgusu: Leibenluft (2011), American Journal of Psychiatry
- M10-D04Dikkat mi, davranış mıProgramda
Dikkat eksikliği ve hiperaktivitenin karşı gelme gibi görünebildiği durumları açıklar ve ayrımın neden bir uzman değerlendirmesi gerektirdiğini söyler; ayrıntısı CG16'ya bırakılır.
Dayanak: Kılavuz: DSM-5-TR (2022); NICE (2018), Attention deficit hyperactivity disorder: diagnosis and management (NG87)
Ebeveynlik ve Çocuk Gelişimi Akademisi’nde: 11.2
- M10-D05Türkiye'de değerlendirme yoluProgramda
Aile hekiminden çocuk ve ergen psikiyatrisine, okul rehberlik servisinden rehberlik ve araştırma merkezine giden yolu sıralar ve randevuya götürülecek davranış kaydını hazırlar.
Dayanak: Meslek kaynağı: Sağlık Bakanlığı randevu sistemi ve Millî Eğitim Bakanlığı rehberlik hizmetleri duyuruları (yazımda güncel metinden)
Ebeveynlik ve Çocuk Gelişimi Akademisi’nde: 10.5