İçeriğe geç

Psikosomatik Akademisi

Ruh bedeni etkiler. Ne kadar, nerede, nasıl?

Ruh hâlinin bedensel hastalıkla bağı gerçektir; her hastalığın bir duygusal nedeni olduğu ise doğru değildir. Bu akademi iki cümle arasındaki mesafeyi ölçer: hangi bağın gösterildiğini, ne kadar güçlü olduğunu ve kimseyi hastalığından sorumlu tutmadan nasıl konuşulacağını.

ders yayında
0
bölüm
8
modül
54
ders programda
387

Program hazır: 387 dersin başlığı ve öğrenme hedefi belli. Henüz hiçbir dersin metni yayında değil; dersler program sırasıyla yazılacak.

Bu akademi ruh hâli ile bedensel hastalık arasındaki ilişkiyi araştırmanın bugün bildiği kadarıyla anlatır. Tanı koymaz, tedavi önermez ve bir hekim muayenesinin yerini tutmaz. Hiçbir hastalık kişinin duygusuna, düşüncesine ya da karakterine yüklenmez; bir belirtinin nedeninin bulunamamış olması onun psikolojik olduğu anlamına gelmez. Yeni, giderek artan ya da açıklanamayan bir belirtiniz varsa önce bir hekime başvurun; göğüs ağrısı, ani güçsüzlük, nefes darlığı ya da kendinize zarar verme düşüncesi gibi acil durumlarda beklemeden 112'yi arayın.

Nereden başlamalı

Program

Bölüm I · Ön kapı · 42 ders programda

Ön kapı: «psikolojik neden» cümlesini okumak

Bir hastalığın psikolojik nedeni olduğu söylendiğinde tam olarak ne söylenmiş olur?

  1. Modül 1Bu akademi nasıl okunur6 ders programda
  2. Modül 2Neden, risk, tetik, seyir: dört ayrı ilişki7 ders programda
  3. Modül 3Kanıtı okumak8 ders programda
  4. Modül 4Suçlama tuzağı6 ders programda
  5. Modül 5Kimin belirtisi psikolojik sayılıyor8 ders programda
  6. Modül 6Kültür ve sıkıntının bedensel dili7 ders programda

Bölüm II · Tarih · 35 ders programda

Tarih: histeriden biyopsikososyal modele

Hastalığın psikolojik nedeni fikri nereden geldi ve hangi iddiaları sınavdan geçemedi?

  1. Modül 7Histeriden konversiyona7 ders programda
  2. Modül 8Psikosomatik tıbbın doğuşu7 ders programda
  3. Modül 9Ülser vakası6 ders programda
  4. Modül 10Kişilik ve hastalık8 ders programda
  5. Modül 11Biyopsikososyal model ve bugünkü çerçeve7 ders programda

Bölüm III · Mekanizmalar · 63 ders programda

Mekanizmalar: zihin bedene nasıl ulaşır

Bir duygu, bir düşünce ya da bir yaşam koşulu bedende hangi yollardan iz bırakır?

  1. Modül 12Stres yanıtı: Cannon’dan allostaza8 ders programda
  2. Modül 13HPA ekseni ve kortizol7 ders programda
  3. Modül 14Otonom sinir sistemi7 ders programda
  4. Modül 15Psikonöroimmünoloji9 ders programda
  5. Modül 16Enflamasyon, çökkünlük ve hastalık davranışı7 ders programda
  6. Modül 17Davranış yolu8 ders programda
  7. Modül 18Beklenti, algı ve beden9 ders programda
  8. Modül 19Erken yaşam, toplum ve birikim8 ders programda

Bölüm IV · Organ sistemleri · 112 ders programda

Organ sistemleri: kanıt ne diyor

Kalpten deriye, bağırsaktan bağışıklığa: ruh hâli hangi hastalıkta ne kadar pay taşıyor?

  1. Modül 20Kalp ve damar9 ders programda
  2. Modül 21Kan basıncı ve metabolizma6 ders programda
  3. Modül 22Yeme davranışı ve yeme bozuklukları8 ders programda
  4. Modül 23Sindirim ve beyin-bağırsak ekseni9 ders programda
  5. Modül 24Ağrı10 ders programda
  6. Modül 25Ağız, diş ve yüz6 ders programda
  7. Modül 26Deri7 ders programda
  8. Modül 27Solunum6 ders programda
  9. Modül 28Kulak ve işitme7 ders programda
  10. Modül 29Bağışıklık ve otoimmün hastalıklar7 ders programda
  11. Modül 30Kanser9 ders programda
  12. Modül 31Enfeksiyon ve enfeksiyon sonrası hastalıklar7 ders programda
  13. Modül 32Sinir sistemi ve işlevsel nörolojik bozukluk8 ders programda
  14. Modül 33Mesane ve pelvik ağrı7 ders programda
  15. Modül 34Üreme, gebelik ve cinsel sağlık6 ders programda

Bölüm V · Popüler iddialar · 31 ders programda

Popüler iddialar: mit ve kanıt

Kitaplarda ve sosyal medyada dolaşan ruh-beden cümlelerinin hangisi doğru, hangisi zarar veriyor?

  1. Modül 35Her hastalığın bir anlamı var mı7 ders programda
  2. Modül 36Germen Yeni Tıp ve tedaviyi bırakmak5 ders programda
  3. Modül 37Olumlu düşünce ve mücadele ruhu6 ders programda
  4. Modül 38Bastırılmış duygu ve «beden kaydı tutar»7 ders programda
  5. Modül 39Sağlık pazarı ve stres6 ders programda

Bölüm VI · Hastalığı yaşamak · 56 ders programda

Hastalığı yaşamak: kişi ve yakınları

Bir belirtiyle ya da bir hastalıkla yaşayan kişi ve yakınları bu bilgiyle ne yapabilir?

  1. Modül 40Açıklanamayan belirtiyle yaşamak7 ders programda
  2. Modül 41Hekimle konuşmak6 ders programda
  3. Modül 42Kanıtlı psikolojik yaklaşımlar9 ders programda
  4. Modül 43Beden yoluyla7 ders programda
  5. Modül 44Süreğen hastalığa uyum8 ders programda
  6. Modül 45Aile, bakım veren ve iş yeri6 ders programda
  7. Modül 46Çocuk ve ergen6 ders programda
  8. Modül 47Yaşlılık7 ders programda

Bölüm VII · Klinik · 35 ders programda

Klinik: uzman izi

Bedensel belirtiyle gelen bir kişiyi değerlendiren ve tedavi eden uzman kanıtı nasıl uygular?

  1. Modül 48Değerlendirme8 ders programda
  2. Modül 49Tanı dili8 ders programda
  3. Modül 50Açıklamak ve ilişki kurmak6 ders programda
  4. Modül 51Konsültasyon-liyezon ve ekip6 ders programda
  5. Modül 52Tedavi planı7 ders programda

Bölüm VIII · Atölye · 13 ders programda

Vaka atölyesi ve kapanış

Bütün araçlar birlikte kullanıldığında bir belirti, bir iddia ya da bir hastalık karşısında ne yapılır?

  1. Modül 53Vaka atölyesi10 ders programda
  2. Modül 54Kapanış3 ders programda

Kanıt etiketleri

Derslerdeki her kart bu etiketlerden birini taşır. Farede gösterilen bir stres yolu insandaki hastalığın kanıtı değildir; bir kitapta okunan iddia da onun doğru olduğunu göstermez. Bu yüzden laboratuvar bulgusu, popüler iddia ve insan araştırması her derste ayrı kartta durur.

Güçlü destek
Farklı ekiplerce tekrarlanmış ve sistematik derlemelerle doğrulanmış bulgu.
Orta düzey destek
Tutarlı biçimde bildirilen ama etkinin büyüklüğü, yönü ya da kime genellenebileceği hâlâ tartışılan bulgu.
Erken bulgu
Az sayıda ya da küçük çalışmaya dayanan, bağımsız tekrar bekleyen bulgu.
Karma bulgu
Çalışmaların bir kısmının desteklediği, bir kısmının desteklemediği bulgu.
Sınanmadı
Dolaşımda olan ama kontrollü biçimde hiç sınanmamış iddia; çürütülmüş değil, bilinmiyor.
Çürütüldü
Sınanmış ve iyi tasarlanmış çalışmalarda bulunamamış ya da tersi gösterilmiş iddia.
Tartışmalı
Yöntemi, yorumu ya da verisi ciddi biçimde sorgulanan çalışma ya da iddia; geri çekilmiş yayınlar da burada anılır.
Hayvan ve laboratuvar bulgusu
Hayvanda, hücrede ya da kısa bir laboratuvar deneyinde görülen etki; bir mekanizmanın var olduğunu gösterir, insanda hastalık yaptığını göstermez.
Klinik kılavuz
Bir meslek kuruluşunun ya da sağlık otoritesinin tanı ve tedavi tavsiyesi; kanıtın bir özetidir, kendisi değil.
Popüler iddia
Kitapta, sosyal medyada ya da sağlık pazarında dolaşan söz; doğru olduğunu değil dolaştığını kaydeder ve yanında her zaman bir araştırma kartı durur.
Tarihsel kayıt
Bir kişinin, kuramın, tanının ya da olayın tarihte ne olduğunu belgeleyen kaynak; iddianın doğruluğunu değil varlığını gösterir.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?