İçeriğe geç

Bölüm III · Mekanizmalar: zihin bedene nasıl ulaşır · Modül 14

Otonom sinir sistemi

7 ders programda

Stres yanıtının hızlı kolu saniyeler içinde çalışır: kalp hızlanır, damarlar daralır, sindirim yavaşlar. Sempatik ve parasempatik dallar arasındaki denge, kalp hızı değişkenliği adlı bir ölçümle izlenebilir ve son yıllarda çok popüler oldu. Bu modül sistemin işleyişini, ölçümün ne söylediğini ve popüler kuramlardan hangisinin sınandığını öğretir.

Mekanizmalar. Ruh hâlinin bedene ulaştığı yollar: stres yanıtı, bağışıklık, davranış, beklenti ve toplumsal koşul. Hayvanda ya da laboratuvarda gösterilen bir yol, insandaki hastalığın kanıtı yerine sayılmaz; iki kart ayrı durur.

Bu modülün sonunda

  • Sempatik ve parasempatik dalın stres sırasındaki işlevini karşılaştırır.
  • Kalp hızı değişkenliğinin neyi ölçtüğünü ve neyi ölçmediğini açıklar.
  • Polivagal kuramın iddialarını ve bu iddialara yöneltilen eleştirileri ayırır.
  • Giyilebilir cihazların stres puanlarını kanıt etiketiyle değerlendirir.

Dersler

  1. M14-D01İki dal, bir dengeProgramda

    Sempatik ve parasempatik dalların kalp, damar, sindirim ve solunum üzerindeki karşıt etkilerini ve stres sırasındaki dengeyi açıklar.

  2. M14-D02Adrenalin ve noradrenalinProgramda

    Sempatik yanıtın böbreküstü bezinden salınan hormonlarla bedene nasıl yayıldığını ve kortizol yanıtından ne kadar hızlı olduğunu karşılaştırır.

  3. M14-D03Vagus siniriProgramda

    Vagus sinirinin kalp, akciğer ve sindirim kanalıyla kurduğu iki yönlü bağlantıyı ve bu bağlantının duyusal tarafının önemini anlatır.

  4. M14-D04Kalp hızı değişkenliğiProgramda

    Kalp hızı değişkenliğinin nasıl hesaplandığını, hangi etkenlerden etkilendiğini ve sağlık sonuçlarıyla ilişkisine dair kanıtı tartar.

  5. M14-D05Polivagal kuramProgramda

    Polivagal kuramın sinir sistemi hakkındaki temel iddialarını ve bu iddiaların evrim biyolojisi ve fizyoloji açısından aldığı eleştirileri ayrı ayrı aktarır.

  6. M14-D06Vagus uyarımı ve nefesProgramda

    Yavaş nefesin ve vagus siniri uyarımının otonom denge üzerindeki etkisine dair kanıtı, cihaz pazarlamasındaki iddialardan ayırır.

  7. M14-D07Bileğinizdeki stres puanıProgramda

    Giyilebilir cihazların stres ve toparlanma puanlarının hangi ölçüme dayandığını ve bu puanın bir hastalık riski olarak okunamayacağını açıklar.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?