Kanser, hastalığın psikolojik nedeni fikrinin en çok dolaştığı ve en çok zarar verdiği alandır. Stresin ya da kişiliğin kansere yol açtığına dair kanıt büyük kohortlarda zayıf ya da yoktur; tanı sonrası yaşanan sıkıntı ise gerçektir ve tedavi edilebilir. Bu modül iki soruyu ayrı tutar: ruh hâli kanseri başlatır mı, ve kanserle yaşayan kişinin ruh hâline ne iyi gelir?
Organ sistemleri. Her organda aynı soru: ruh hâli burada neden mi, risk mi, tetik mi, seyri mi etkiliyor, yoksa hastalığın sonucu mu? Her ders bir kırmızı bayrak bölümü taşır: hangi belirtide psikolojik bir açıklama aranmadan önce hekime gidilir.
Bu modülün sonunda
- Stres ve kişiliğin kanser riskiyle ilişkisine dair büyük çalışmaların bulgularını açıklar.
- Stresin tümör biyolojisine etkisine dair hayvan bulgularını insan bulgularından ayırır.
- Psikolojik müdahalelerin kanserde yaşam süresine etkisine dair kanıtı dürüstçe söyler.
- Psikoonkolojinin tanı sonrası sıkıntıda neyi değiştirdiğini anlatır.
Dersler
- M30-D01Stres kanser yapar mıProgramda
Stresli yaşam olayları ve algılanan stres ile kanser riski arasındaki ilişkiyi inceleyen büyük kohort çalışmalarını ve meta-analizleri mutlak etkiyle özetler.
- M30-D02Kişilik ve kanser riskiProgramda
Kişilik özellikleri ile kanser sıklığı arasındaki ilişkiyi inceleyen büyük ve çok ülkeli çalışmaların bulgusunu aktarır.
- M30-D03Stres ve tümör biyolojisiProgramda
Stres hormonlarının tümör büyümesi ve yayılımı üzerindeki etkisini gösteren hayvan ve hücre çalışmalarını ve insana çevrilme sorusunu tartar.
- M30-D04Ruh hâli ve yaşam süresiProgramda
Çökkünlüğün kanser hastalarında yaşam süresiyle ilişkisini inceleyen çalışmaları ve tedaviye erişim ile uyum gibi karıştırıcı etkenleri açıklar.
- M30-D05Destek grupları ve yaşam süresiProgramda
Destek gruplarının ve psikolojik müdahalelerin kanser hastalarında yaşam süresini uzattığını bildiren ilk çalışmaları ve sonraki tekrar denemelerini karşılaştırır.
- M30-D06Tanı sonrası sıkıntıProgramda
Kanser tanısı sonrası kaygı, çökkünlük ve yineleme korkusunun sıklığını ve taramanın önemini anlatır.
- M30-D07Psikoonkoloji ne yaparProgramda
Psikoonkolojik müdahalelerin sıkıntı, yaşam kalitesi ve yan etkilerle başa çıkma üzerindeki etkisini sınayan denemeleri özetler.
- M30-D08Savaş metaforuProgramda
«Kanserle savaş» ve «kanseri yenmek» dilinin hastaya ve yakınlarına yüklediği beklentiyi ve kaybedildiğinde ortaya çıkan suçluluğu gösterir.
- M30-D09Kanserden sağ kalanlarProgramda
Tedavisi biten kişilerde süren yorgunluk, bilişsel değişiklik ve yineleme korkusunu ve bunlara yönelik desteğin kanıtını açıklar.