Bu akademi imar ve yapı mevzuatını öğretir; bir parsel ya da proje için hukuki görüş, imar durumu belgesi ya da ruhsat onayı yerine geçmez. Kesin bilgi ilgili idareden ve yürürlükteki metinden alınır; mevzuat sık değiştiği için her madde tarihiyle verilir. Derslerdeki ofis, projeler ve kişiler kurgudur. Gerçek yapılar adı, yeri ve tarihiyle anılır; fotoğrafları ve çizimleri kullanılmaz. Yönetmelik ve standartlar değişir: her ders dayandığı metni ve kontrol tarihini gösterir. Bir yapının statik, deprem ya da yangın kararı, o projeyi imzalayan yetkili mühendisin ve mimarın işidir; dersler bu kararı onların yerine vermez.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: mevzuatın haritası ve parselden ruhsata yol. Mimar patikası ruhsat projesi hazırlayan mimara ve stajyere, yapı sahibi patikası evini ya da apartmanını yaptıracak olana, malik patikası kat mülkiyeti, tadilat ve kaçak yapı sorularıyla gelen kat malikine ve yöneticiye.
2 modül · 13 ders
Temel
Herkes için: mevzuatın haritası ve parselden ruhsata yol. Tek başına alınabilir.
6 modül · 38 ders
Ruhsat projesi hazırlayan mimar
Ruhsat projesi hazırlayan mimar ve stajyer; hesaplar, yönetmelikler ve dosya.
Mevzuat haritası → Parselden ruhsata → Yapılaşma hesapları → Binanın içine giren kurallar → Yapı denetim sistemi → Sarıkaya’da bir ruhsat dosyası
5 modül · 31 ders
Yapı sahibi
Evini ya da apartmanını yaptıracak olan; ruhsat, denetim ve iskân.
Parselden ruhsata → Yapılaşma hesapları → Yapı denetim sistemi → Yapı kullanma izni → İdare ile ilişki ve itiraz
4 modül · 23 ders
Kat maliki ve yönetici
Kat mülkiyeti, tadilat, kaçak yapı ve iskân sorularıyla gelen kat maliki ve yönetici.
Yapı kullanma izni → Kaçak yapı ve imar barışı → Kat mülkiyeti ve proje tadilatı → İdare ile ilişki ve itiraz
- Mimarlık Akademisi: mimarlığın ilk kavramları — imar durumunun ve ruhsatın ilk sorusundan.
- Şehir ve Bölge Planlama Akademisi: parselin üstündeki plan — plan kademelerinin, lejantın ve plan değişikliğinin sorusundan.
- Kentsel Dönüşüm ve Afet Sonrası Yeniden Yapılanma Akademisi: riskli yapı ve dönüşüm — 6306 sayılı Kanun’un ve hak sahibinin sorusundan.
- Depreme Dayanıklı Mimari Tasarım Akademisi: deprem yönetmeliği — kullanım sınıfının ve performans hedefinin sorusundan.
- Yapı Tesisatı ve Yangın Güvenliği Akademisi: yangın yönetmeliği — kaçış yolunun ve kompartımanın sorusundan.
- Erişilebilir ve Kapsayıcı Tasarım Akademisi: erişilebilirlik hükümleri — 5378 sayılı Kanun’un ve TS 9111’in sorusundan.
- Burada sorulan: bir parsele hangi kurallarla, ne kadar ve nasıl bir bina yapılır ve kullanılır?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi
Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.
Selim
Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.
Ilgın
Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.
Emre
Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.
Cevdet Bey
Sarıkaya Mahallesi'nde 1974 yapımı bir apartmanın yöneticisi, emekli bir memur. On iki hak sahibinin kaygısını toplantıdan toplantıya taşır; imzalayacağı sözleşmenin her maddesini sorar.
Orhan Bey
İnşaat mühendisi, ofisin bütün projelerinde statik hesabı yapar ve imzalar. Bir perdenin yerini değiştirmeden önce hesabı yeniden yapar; deprem bölgesinde «sonra bakarız» demez.
Gülay Hanım
Makine mühendisi; ısıtma, havalandırma ve sıhhi tesisatı tasarlar. Bir şaftın yerini mimari karar kesinleşmeden ister; asma tavanın her santimetresini konuşur.
Program
Bölüm I · Temel · 13 ders programda
Mevzuat haritası ve parselden ruhsata
Bir binayı hangi kurallar yönetir, ruhsata nasıl gidilir?
Bölüm II · Uygulama · 14 ders programda
Yapılaşma hesapları ve yapı yönetmelikleri
Bir parsele ne kadar, nasıl bir bina yapılır?
Bölüm III · İleri · 29 ders programda
Denetim, iskân, kaçak yapı ve kat mülkiyeti
Bina nasıl denetlenir, kullanılır ve değiştirilir?
Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda
Ruhsat dosyası atölyesi
Bir ruhsat dosyası baştan sona nasıl hazırlanır?
Bu bilgi ne kadar sağlam?
İmar bilgisi kanundan, yönetmelikten, idarenin uygulamasından ve yargı kararlarından gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir madde mevzuat olarak ve yürürlük tarihiyle, bir mahkeme kararı belgelenmiş olgu olarak, bir uygulama alışkanlığı usta görüşü olarak işaretlenir.
- Mevzuat
- Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.
- Belgelenmiş olgu
- Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.
- Tekrarlanmış bulgu
- Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.
- Erken bulgu
- Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.
- Tartışmalı
- Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.
- Standart
- TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.
- Usta görüşü
- Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.
- Yapı örneği
- Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.