Bu akademi tesisat ve yangın güvenliği açısından mimari kararı öğretir; tesisat projeleri yetkili makine ve elektrik mühendislerince, yangın güvenliği yürürlükteki yönetmeliğe göre hazırlanır ve imzalanır. Doğalgaz ve elektrik tesisatında yalnız yetkili kişiler çalışır. Kendi binanızın yangın güvenliği için itfaiye ve yetkili uzmanlara başvurulur; dersler bunun yerini tutmaz. Derslerdeki ofis, projeler ve kişiler kurgudur. Gerçek yapılar adı, yeri ve tarihiyle anılır; fotoğrafları ve çizimleri kullanılmaz. Yönetmelik ve standartlar değişir: her ders dayandığı metni ve kontrol tarihini gösterir. Bir yapının statik, deprem ya da yangın kararı, o projeyi imzalayan yetkili mühendisin ve mimarın işidir; dersler bu kararı onların yerine vermez.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: mimarın tesisattan neden haberdar olması gerektiği ve yangın güvenliğinin temelleri. Yangın patikası kaçış ve kompartıman kararı verecek mimara ve apartman yöneticisine, tesisat patikası mühendisle koordinasyon yapacak mimara, enerji patikası ısı pompası ve güneş enerjisi kararı verecek olana.
2 modül · 13 ders
Temel
Herkes için: tesisatın binadaki yeri ve yangın güvenliğinin temelleri. Tek başına alınabilir.
Mimar tesisatı neden bilmeli → Yangın güvenliğinin temelleri
5 modül · 32 ders
Yangın güvenliği
Kaçış ve kompartıman kararı verecek mimar; apartman ve site yöneticisi, okul ve kamu yapısı sorumlusu.
Yangın güvenliğinin temelleri → Kaçış yolları ve kompartıman → Algılama, söndürme ve duman kontrolü → Asansör ve düşey dolaşım → Tesisat ve yangın koordinasyon atölyesi
6 modül · 38 ders
Tesisat koordinasyonu
Makine ve elektrik mühendisleriyle koordinasyon yapacak mimar.
Mimar tesisatı neden bilmeli → Isıtma, soğutma ve ısı pompası → Havalandırma ve iklimlendirme → Sıhhi tesisat ve yağmur suyu → Elektrik, zayıf akım ve güneş enerjisi → Tesisat ve yangın koordinasyon atölyesi
3 modül · 20 ders
Isı pompası ve güneş
Evine ya da apartmanına ısı pompası ya da güneş paneli kurmayı düşünen.
Mimar tesisatı neden bilmeli → Isıtma, soğutma ve ısı pompası → Elektrik, zayıf akım ve güneş enerjisi
- Mimarlık Akademisi: dolaşımın ve eşiğin bir evdeki yeri — insanların bir binada nasıl yürüdüğünün sorusundan.
- Yapı Fiziği Akademisi: konforun ve iç havanın ölçüsü — tesisatın neyi sağlaması gerektiğinin sorusundan.
- Yapı Kabuğu ve Detay Akademisi: cephenin yangın davranışı — kabuğun ateşi nasıl taşıdığının sorusundan.
- Burada sorulan: bir binanın tesisatı ve yangın güvenliği hangi mimari kararla başlar ve hangi kararı mühendisle birlikte verir?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi
Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.
Ilgın
Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.
Emre
Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.
Gülay Hanım
Makine mühendisi; ısıtma, havalandırma ve sıhhi tesisatı tasarlar. Bir şaftın yerini mimari karar kesinleşmeden ister; asma tavanın her santimetresini konuşur.
Ahu
Mimar, Ilgın'ın okuldan arkadaşı. On yıl önce bir trafik kazasından sonra tekerlekli sandalye kullanıyor; mekânları başka bir yükseklikten görür ve bir rampanın ucundaki kilitli kapıyı ilk o fark eder.
Cevdet Bey
Sarıkaya Mahallesi'nde 1974 yapımı bir apartmanın yöneticisi, emekli bir memur. On iki hak sahibinin kaygısını toplantıdan toplantıya taşır; imzalayacağı sözleşmenin her maddesini sorar.
Nazife Öğretmen
Kestane Köyü İlkokulu'nun müdürü, birleştirilmiş sınıflarda yirmi yıl ders vermiş. Okulun yeni planını sınıfta, çocukların boyunda tartışmak ister.
Program
Bölüm I · Temel · 13 ders programda
Tesisat ve yangının temelleri
Tesisat binada nereye sığar, yangın nasıl büyür ve insanlar nasıl kaçar?
Bölüm II · Uygulama · 21 ders programda
Yangın kararları ve ısıtma-soğutma
Kaçış, kompartıman, algılama ve ısıtma-soğutma planda nasıl kurulur?
Bölüm III · İleri · 24 ders programda
Hava, su, elektrik ve asansör
Havalandırma, su, elektrik, güneş enerjisi ve asansör mimari karara ne ister?
Bölüm IV · Atölye · 6 ders programda
Koordinasyon atölyesi
Bir kamu yapısının tesisat ve yangın kararları nasıl birlikte verilir?
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Tesisat ve yangın bilgisi yönetmelikten, standarttan, yangın deneylerinden ve yangınlardan sonra yapılan soruşturmalardan gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir ürünün tanıtım iddiası deney gibi, tek bir yangının anlatısı genel bir kural gibi sunulmaz.
- Mevzuat
- Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.
- Belgelenmiş olgu
- Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.
- Tekrarlanmış bulgu
- Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.
- Erken bulgu
- Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.
- Tartışmalı
- Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.
- Standart
- TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.
- Usta görüşü
- Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.
- Yapı örneği
- Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.