Bu akademi yapı fiziğinin ilkelerini ve basit hesaplarını öğretir; bir binanın enerji kimlik belgesi, akustik raporu ya da aydınlatma projesi yetkili uzmanlarca, yürürlükteki yönetmelik ve standartlara göre hazırlanır. Derslerdeki sayısal örnekler öğretim içindir. Derslerdeki ofis, projeler ve kişiler kurgudur. Gerçek yapılar adı, yeri ve tarihiyle anılır; fotoğrafları ve çizimleri kullanılmaz. Yönetmelik ve standartlar değişir: her ders dayandığı metni ve kontrol tarihini gösterir. Bir yapının statik, deprem ya da yangın kararı, o projeyi imzalayan yetkili mühendisin ve mimarın işidir; dersler bu kararı onların yerine vermez.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: yapı fiziğinin büyüklükleri ve ısıl konfor. Enerji patikası ısı, nem ve enerji performansıyla çalışacak olana; ses patikası salon, sınıf ve konut akustiğiyle uğraşana; ışık patikası gün ışığı ve aydınlatma tasarımı yapacak olana.
2 modül · 13 ders
Temel
Herkes için: yapı fiziğinin büyüklükleri ve ısıl konfor. Tek başına alınabilir.
4 modül · 28 ders
Isı, nem ve enerji
Enerji performansı, yalıtım ve iç hava kalitesiyle çalışacak mimar ve danışman; evi soğuk ya da nemli olan.
Yapı fiziğine giriş → Isıl konfor → Isı ve enerji performansı → Nem ve iç hava
3 modül · 21 ders
Ses
Sınıf, salon, restoran ya da konut akustiğiyle uğraşan; komşu gürültüsünden şikâyetçi olan.
Yapı fiziğine giriş → Oda akustiği → Ses yalıtımı ve gürültü
4 modül · 28 ders
Gün ışığı ve aydınlatma
Gün ışığı ve aydınlatma tasarımı yapacak mimar ve iç mimar.
Yapı fiziğine giriş → Gün ışığı → Mimari aydınlatma → Bir sınıfı ölçmek
- Mimarlık Akademisi: ışığın, rengin ve sesin bir evdeki yeri — bir odanın nasıl hissettirdiğinin sorusundan.
- Yapı Kabuğu ve Detay Akademisi: kabuğun katmanları — suyun, ısının ve buharın detayda nasıl denetlendiğinin sorusundan.
- Hesaplamalı Tasarım ve BIM Akademisi: performansın simülasyonu — gün ışığı, enerji ve akustiğin bilgisayarda nasıl hesaplandığının sorusundan.
- Burada sorulan: bir binanın ısısı, havası, sesi ve ışığı nasıl ölçülür ve bu ölçüler tasarıma nasıl döner?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi
Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.
Ilgın
Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.
Emre
Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.
Gülay Hanım
Makine mühendisi; ısıtma, havalandırma ve sıhhi tesisatı tasarlar. Bir şaftın yerini mimari karar kesinleşmeden ister; asma tavanın her santimetresini konuşur.
Ahu
Mimar, Ilgın'ın okuldan arkadaşı. On yıl önce bir trafik kazasından sonra tekerlekli sandalye kullanıyor; mekânları başka bir yükseklikten görür ve bir rampanın ucundaki kilitli kapıyı ilk o fark eder.
Nazife Öğretmen
Kestane Köyü İlkokulu'nun müdürü, birleştirilmiş sınıflarda yirmi yıl ders vermiş. Okulun yeni planını sınıfta, çocukların boyunda tartışmak ister.
Selim
Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.
Program
Bölüm I · Temel · 13 ders programda
Büyüklükler ve konfor
Bir binanın ısısı, sesi ve ışığı nasıl ölçülür, ısıl konfor neye bağlıdır?
Bölüm II · Uygulama · 15 ders programda
Isı, nem ve hava
Bir bina ısıyı nasıl kaybeder, nem ve hava nasıl denetlenir?
Bölüm III · İleri · 31 ders programda
Ses ve ışık
Bir odanın akustiği, ses yalıtımı, gün ışığı ve aydınlatması nasıl tasarlanır?
Bölüm IV · Atölye · 6 ders programda
Ölçüm atölyesi
Bir mekânı nasıl ölçerim ve ölçüyü nasıl tasarıma çeviririm?
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Yapı fiziği ölçülmüş büyüklüklerin bilgisidir; derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir formül kaynağıyla, bir konfor sınırı standardıyla, bir sağlık iddiası araştırmasıyla verilir; bir ürünün etiketindeki değer ölçüm gibi sunulmaz.
- Mevzuat
- Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.
- Belgelenmiş olgu
- Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.
- Tekrarlanmış bulgu
- Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.
- Erken bulgu
- Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.
- Tartışmalı
- Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.
- Standart
- TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.
- Usta görüşü
- Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.
- Yapı örneği
- Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.