Bir bina depreme hangi kararla hazırlanır?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: depremin binaya nasıl geldiği ve Türkiye’nin deprem geçmişinden çıkan dersler. Tasarım patikası projesinde deprem kararını vermek isteyen mimara, mevcut yapı patikası eski bir binada oturan, kentsel dönüşüme giren ya da güçlendirme projesinde çalışana, afet patikası deprem sonrasında görev alacak olana.

• 2 modül · 14 ders

  Temel

  Herkes için: depremin binaya nasıl geldiği ve Türkiye’nin deprem geçmişinden çıkan dersler. Tek başına alınabilir.

  Deprem binaya nasıl gelir → Türkiye’nin deprem geçmişinden dersler

• 5 modül · 35 ders

  Tasarımda deprem kararı

  Projesinde deprem kararını kendisi vermek isteyen mimar ve mimarlık öğrencisi.

  Deprem binaya nasıl gelir → Düzensizlikler → Plan ve kesitte deprem kararı → Deprem yönetmeliğini mimar olarak okumak → Bir binanın deprem dosyası

• 5 modül · 34 ders

  Eski bir binada oturmak

  Eski bir binada oturan, apartman yöneticisi, kentsel dönüşüme girecek olan; güçlendirme projesinde çalışan.

  Deprem binaya nasıl gelir → Türkiye’nin deprem geçmişinden dersler → Taşıyıcı olmayan öğeler → Mevcut yapı: risk, güçlendirme, yıkım → Sismik yalıtım ve sönümleme

• 3 modül · 20 ders

  Deprem sonrası

  Deprem sonrasında hasar tespiti, barınma ya da gönüllü görev alacak olan.

  Deprem binaya nasıl gelir → Taşıyıcı olmayan öğeler → Deprem sonrası ilk aylar

• Mimarlık Akademisi: depremin bir evin planına etkisi — perde, ızgara ve kütle kararlarının sorusundan.
• Mimarlar İçin Taşıyıcı Sistemler Akademisi: yatay yükü taşıyan sistemler — çerçeve, perde ve diyaframın sorusundan.
• Burada sorulan: bir bina depreme hangi mimari kararlarla hazırlanır ve hangi karar mühendisle birlikte verilir?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

• Ilgın

  Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

• Emre

  Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

• Orhan Bey

  İnşaat mühendisi, ofisin bütün projelerinde statik hesabı yapar ve imzalar. Bir perdenin yerini değiştirmeden önce hesabı yeniden yapar; deprem bölgesinde «sonra bakarız» demez.

• Cevdet Bey

  Sarıkaya Mahallesi'nde 1974 yapımı bir apartmanın yöneticisi, emekli bir memur. On iki hak sahibinin kaygısını toplantıdan toplantıya taşır; imzalayacağı sözleşmenin her maddesini sorar.

• Feyza Hanım

  Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

• Nazife Öğretmen

  Kestane Köyü İlkokulu'nun müdürü, birleştirilmiş sınıflarda yirmi yıl ders vermiş. Okulun yeni planını sınıfta, çocukların boyunda tartışmak ister.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Deprem bilgisi yönetmelikten, ölçülmüş yer hareketinden ve depremlerden sonra yapılan hasar araştırmalarından gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; tek bir binanın ayakta kalması bir yöntemin kanıtı gibi, bir hasar fotoğrafının anlattığı hikâye bir araştırma bulgusu gibi sunulmaz.

Mevzuat

Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.

Belgelenmiş olgu

Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.

Tekrarlanmış bulgu

Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.

Erken bulgu

Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.

Tartışmalı

Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.

Standart

TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.

Usta görüşü

Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.

Yapı örneği

Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.