Bir yük yere nasıl iner?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: yükün yapıda nasıl yürüdüğü ve malzemenin buna nasıl karşılık verdiği. Stüdyo patikası tasarım yaparken taşıyıcı kararı vermek isteyen mimarlık öğrencisine, büyük açıklık patikası kabuk, kafes ve çekme yapılarına merak duyana, ortak dil patikası mühendisle masaya oturacak mimara.

• 2 modül · 15 ders

  Temel

  Herkes için: bir yükün yapıda nasıl yürüdüğü ve malzemenin buna nasıl karşılık verdiği. Tek başına alınabilir.

  Kuvvet, yük ve denge → Gerilme ve malzemenin davranışı

• 5 modül · 39 ders

  Tasarlarken taşıyıcı karar

  Projesinde aks, kolon, kiriş ve perde kararını kendisi vermek isteyen mimarlık öğrencisi.

  Kuvvet, yük ve denge → Gerilme ve malzemenin davranışı → Kiriş, kolon ve döşeme → Çerçeve, perde ve yatay yük sistemleri → Mimar ile mühendisin ortak dili

• 4 modül · 29 ders

  Kemer, kabuk ve çekme

  Kubbe, kemer, kabuk, kafes ve membran yapılarına merak duyan; tarihî yapılarla çalışan.

  Gerilme ve malzemenin davranışı → Kemer, tonoz ve kubbe → Açıklık geçmek: kafes, uzay kafes ve kabuk → Çekme yapıları

• 4 modül · 31 ders

  Mühendisle masaya oturmak

  Mühendisle çalışan mimar ve iç mimar; evini yaptırırken statik projeyi anlamak isteyen.

  Kuvvet, yük ve denge → Kiriş, kolon ve döşeme → Temel ve zemin → Mimar ile mühendisin ortak dili

• Mimarlık Akademisi: taşıyıcı sistemin bir evin planındaki yeri — aks, ızgara ve perde kararlarının sorusundan.
• Burada sorulan: bir yapı nasıl ayakta durur ve mimarın her biçim kararı taşıyıcı sistemden ne ister?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

• Ilgın

  Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

• Emre

  Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

• Orhan Bey

  İnşaat mühendisi, ofisin bütün projelerinde statik hesabı yapar ve imzalar. Bir perdenin yerini değiştirmeden önce hesabı yeniden yapar; deprem bölgesinde «sonra bakarız» demez.

• Kenan Usta

  Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

• Selim

  Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

• Feyza Hanım

  Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Taşıyıcı sistem bilgisi mekanikten, ölçülmüş malzeme davranışından, yönetmelik ve standarttan gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir ön boyutlandırma kuralı yönetmelik gibi, bir usta yapının ayakta kalması bir yöntemin kanıtı gibi sunulmaz.

Mevzuat

Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.

Belgelenmiş olgu

Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.

Tekrarlanmış bulgu

Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.

Erken bulgu

Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.

Tartışmalı

Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.

Standart

TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.

Usta görüşü

Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.

Yapı örneği

Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.