Bir öğe yük aldığında içinde bir gerilme doğar: çekilir, sıkışır, eğilir, kesilir ya da burulur. Malzeme bu gerilmeye kendi doğasına göre karşılık verir; taş sıkışmaya dayanır ama çekmeye dayanmaz, çelik ikisine de dayanır ama ısıda yumuşar. Bu modül gerilmeyi, şekil değiştirmeyi ve beş temel malzemenin taşıyıcı davranışını kurar.
Bu modülün sonunda
- Bir öğedeki çekme, basınç, eğilme, kesme ve burulmayı ayırır.
- Gerilme ile şekil değiştirme ilişkisini ve elastikliği açıklar.
- Taş, tuğla, ahşap, beton ve çeliğin taşıyıcı davranışını karşılaştırır.
Dersler
- M02-D01Çekme ve basınçProgramda
Bir ip ve bir sütun üzerinden çekme ve basınç gerilmesini açıklar ve bir öğenin hangisini taşıdığını çizimle gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Gordon (1978); Salvadori ve Heller, «Structure in Architecture» (1963)
- M02-D02EğilmeProgramda
Bir kirişin eğilirken üst yüzünde sıkıştığını, alt yüzünde çekildiğini bir köpük maketle gösterir ve kiriş derinliğinin eğilmeye etkisini açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: eğilme gerilmesi ve atalet momenti; Usta görüşü: Schodek (1980)
- M02-D03Kesme ve burulmaProgramda
Bir kirişte kesme kuvvetinin nerede en büyük olduğunu ve burulmanın bir öğeyi nasıl zorladığını basit örneklerle açıklar.
Dayanak: Usta görüşü: Schodek (1980)
- M02-D04Gerilme ve şekil değiştirmeProgramda
Gerilme ile şekil değiştirme arasındaki ilişkiyi elastik bölge, akma ve kırılma olarak açıklar ve sünek ile gevrek davranışı ayırır.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Hooke yasası ve elastisite modülü; Usta görüşü: Gordon (1978)
- M02-D05Burkulma: ince olan neden kırılmadan çökerProgramda
İnce bir çubuğun basınç altında yanal olarak burkulmasını gösterir ve narinliğin kolon tasarımındaki önemini açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Euler burkulma yükü; Usta görüşü: Allen ve Zalewski (2010)
- M02-D06Beş malzeme, beş karakterProgramda
Taş, tuğla, ahşap, betonarme ve çeliğin çekme ve basınç dayanımını, ağırlığını ve davranışını karşılaştırır.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: malzeme dayanım değerleri (kaynak yazımda doğrulanır); Standart: TS 500 (betonarme), TS 647 (ahşap) kaynak yazımda doğrulanır
- M02-D07Malzeme zamanla ne yaparProgramda
Betonun sünmesini, ahşabın nemle şişip büzülmesini ve çeliğin korozyonunu açıklar ve bunların taşıyıcı sisteme etkisini gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Allen ve Iano, «Fundamentals of Building Construction» (2004 ve sonraki baskılar)