Bir binanın deprem davranışını en çok belirleyen kararlar statik projeden önce, mimari taslakta verilir. Bu modül bu kararları sırasıyla kurar: kütlenin biçimi, simetri ve süreklilik, perdelerin ve çekirdeğin yeri, kat yükseklikleri, derzler, komşu yapıyla mesafe. Her derste Yamaç Evi ya da Kestane Köyü İlkokulu üzerinde bir karar verilir.
Bu modülün sonunda
- Bir yapının kütlesini ve planını deprem davranışı bakımından sade ve sürekli kurar.
- Perdelerin ve çekirdeğin yerini mimari programla birlikte belirler.
- Bitişik yapılar arasındaki derz ve çarpışma riskini değerlendirir.
Dersler
- M04-D01Sadelik ve süreklilikProgramda
Bir yapının kütlesini sade ve sürekli kurmanın deprem davranışına katkısını açıklar ve karmaşık bir kütleyi sadeleştiren iki seçenek önerir.
Dayanak: Usta görüşü: Arnold ve Reitherman (1982); FEMA 454 (2006)
Mimarlık Akademisi’nde: M04-D02
- M04-D02Perdenin yeriProgramda
Bir konut planında perdeleri hem yatay yük hem mekân kullanımı bakımından yerleştirir ve perdenin pencereyle ve kapıyla çatışmasını çözer.
Dayanak: Usta görüşü: Charleson (2008)
Mimarlık Akademisi’nde: M04-D04
- M04-D03Kolon ve aks düzeniProgramda
Bir plandaki aksların sürekliliğini kontrol eder ve kesik aksların depremde neden sorun çıkardığını gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Charleson (2008)
Mimarlar İçin Taşıyıcı Sistemler Akademisi’nde: M03-D06
- M04-D04Kat yüksekliği ve zemin katProgramda
Zemin kat yüksekliğinin üst katlarla oranının deprem davranışına etkisini açıklar ve dükkânlı bir binanın kesitini buna göre kurar.
Dayanak: Usta görüşü: Arnold ve Reitherman (1982)
- M04-D05Eğimli arazide depremProgramda
Eğimli bir arazide farklı kotlarda oturan kolonların neden farklı rijitlikte olduğunu açıklar ve Yamaç Evi’nin kesitini buna göre değerlendirir.
Dayanak: Usta görüşü: Charleson (2008); eğimli arazide binalar üzerine kaynaklar (kaynak yazımda seçilir)
- M04-D06Derz ve bitişik yapıProgramda
Bitişik nizam binalar arasındaki çarpışma riskini açıklar ve derz genişliğinin neden mimari bir karar olduğunu gösterir.
Dayanak: Mevzuat: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018, bina aralıkları ve derzler (madde yazımda doğrulanır)
- M04-D07Merdiven ve kaçışProgramda
Merdivenin deprem sırasında ve sonrasında taşıyıcı ve kaçış rolünü açıklar ve merdivenin çerçeveye bağlanma biçiminin etkisini gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Charleson (2008); Tekrarlanmış bulgu: deprem keşif raporlarında merdiven hasarı
- M04-D08Kütle ve ağırlıkProgramda
Ağır çatı, su deposu ve ağır kaplama gibi kütle kararlarının deprem kuvvetini nasıl artırdığını açıklar ve hafifletme seçenekleri önerir.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: deprem kuvvetinin kütleyle orantısı; Usta görüşü: Charleson (2008)