Türkiye’de her büyük deprem bir yönetmeliği, bir denetim sistemini ya da bir yapım alışkanlığını değiştirdi. Bu modül 1939’dan 2023’e büyük depremleri kayıp sayılarıyla değil, ardından değişen kurallar ve hasar araştırmalarının bulgularıyla anlatır; her derste bir depremden mimari bir ders çıkarılır.
Bu modülün sonunda
- Türkiye’deki büyük depremlerin ardından değişen kuralları sırasıyla anlatır.
- Bir hasar araştırmasının bulgusunu mimari bir karara bağlar.
- Deprem anlatısında resmî sayıyı tahminden ayırır ve kaynağını gösterir.
Dersler
- M02-D01Tarihî depremler ve İstanbulProgramda
İstanbul’un tarihî depremlerini birincil kayıtlardan anlatır ve tarihî yapıların bu depremlerden nasıl çıktığını örneklerle gösterir.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Ambraseys, «Earthquakes in the Mediterranean and Middle East» (2009); Ambraseys ve Finkel (1995)
- M02-D021939 Erzincan ve ilk kurallarProgramda
Erzincan depreminin ardından çıkan ilk deprem düzenlemelerini anlatır ve bunların yapım alışkanlığına etkisini açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Türkiye deprem yönetmeliklerinin tarihçesi (kaynak yazımda seçilir)
- M02-D031999 Marmara ve yapı denetimiProgramda
1999 depremlerinin ardından yapı denetim sisteminin ve mühendislik yetkilerinin nasıl değiştiğini anlatır.
Dayanak: Mevzuat: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun (2001)
- M02-D04Hasar araştırması nasıl okunurProgramda
Bir deprem sonrası hasar keşif raporunun yöntemini ve bulgularını okur ve bulgunun hangi binalara genellenebileceğini tartışır.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: deprem sonrası keşif raporları (EERI, ODTÜ, İTÜ, Boğaziçi raporları; kaynak yazımda seçilir)
- M02-D056 Şubat 2023Programda
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerini resmî kaynaklardan anlatır ve hasar araştırmalarında öne çıkan mimari ve yapım kusurlarını sıralar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: AFAD resmî açıklamaları ve deprem sonrası hasar keşif raporları (kaynak yazımda seçilir)
- M02-D06Kural vardı, uygulama yoktuProgramda
Yönetmeliğe aykırı yapılmış binaların neden yapılabildiğini denetim, imar affı ve kaçak yapı üzerinden tartışır.
Dayanak: Mevzuat: 3194 sayılı İmar Kanunu geçici 16. madde (7143 sayılı Kanun, 2018) ve imar barışı
- M02-D07Ayakta kalan binalarProgramda
Büyük bir depremde ayakta kalan binaların ortak özelliklerini hasar araştırmalarından çıkarır ve tek bir örneğin neden kanıt olmadığını açıklar.
Dayanak: Tekrarlanmış bulgu: deprem sonrası bina performansı karşılaştırmaları (kaynak yazımda seçilir)