Türkiye’deki binaların büyük bir kısmı bugünkü yönetmelikten önce yapıldı; asıl soru yeni binadan çok mevcut binadır. Bu modül bir binanın riskini anlamanın yollarını, riskli yapı tespitinin nasıl yapıldığını, güçlendirme yöntemlerini, güçlendirmenin mekâna etkisini ve güçlendirme ile yıkıp yeniden yapma kararını kurar.
Bu modülün sonunda
- Mevcut bir binanın deprem riskine dair gözlemsel ipuçlarını sıralar.
- Riskli yapı tespitinin yasal sürecini ve yöntemini açıklar.
- Güçlendirme ile yeniden yapım kararını mimari, maliyet ve kullanıcı bakımından değerlendirir.
Dersler
- M07-D01Bir binada risk nasıl görülürProgramda
Bir binanın yapım yılını, kat ekini, zemin katta kaldırılmış duvarı ve korozyon izlerini gözlemsel risk ipuçları olarak listeler ve gözlemin neden bir tespit olmadığını açıklar.
Dayanak: Usta görüşü: hızlı görsel tarama yöntemleri (FEMA P-154, 2015); kaynak yazımda doğrulanır
- M07-D02Riskli yapı tespitiProgramda
Riskli yapı tespitinin kim tarafından, hangi yöntemle ve hangi sonuçla yapıldığını açıklar ve bir apartman yöneticisinin atacağı adımları sıralar.
Dayanak: Mevzuat: 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar (yürürlükteki metin yazımda doğrulanır)
- M07-D03Malzeme ve beton dayanımıProgramda
Mevcut bir binadan karot alınmasının ve donatı taramasının amacını açıklar ve düşük beton dayanımının neden en sık risk kaynağı olduğunu gösterir.
Dayanak: Tekrarlanmış bulgu: Türkiye’de mevcut yapı stoğunda beton kalitesi üzerine araştırmalar (kaynak yazımda seçilir)
- M07-D04Güçlendirme yöntemleriProgramda
Yeni perde eklemeyi, kolon mantolamayı, lifli polimer sargıyı ve çelik çaprazı karşılaştırır ve her birinin mekâna etkisini gösterir.
Dayanak: Mevzuat: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018, mevcut binaların güçlendirilmesi (bölüm yazımda doğrulanır)
- M07-D05Güçlendirme bir mimari projedirProgramda
Bir apartmana eklenecek perdelerin dairelerin planına, pencerelerine ve dükkânlara etkisini çizer ve kullanıcıyla uzlaşma yolunu gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Charleson (2008); Meslek kaynağı: güçlendirme projelerinde mimari koordinasyon (kaynak yazımda seçilir)
- M07-D06Güçlendirmek mi, yeniden yapmak mıProgramda
Güçlendirme ile yıkıp yeniden yapma kararını güvenlik, maliyet, süre, karbon ve kiracıların durumu bakımından karşılaştırır.
Dayanak: Tartışmalı: güçlendirme ve yeniden yapım kararının ölçütleri üzerine yazın (kaynak yazımda seçilir)
- M07-D07Tarihî yapıda depremProgramda
Tarihî bir yığma yapının deprem davranışını açıklar ve güçlendirmede özgünlüğü koruma ilkelerini tartışır.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: ICOMOS ISCARSAH, «Recommendations for the Analysis, Conservation and Structural Restoration of Architectural Heritage» (2003)
- M07-D08Kendi binanı sormakProgramda
Bir apartman sakininin binasının riskini öğrenmek için başvuracağı kurumları, isteyeceği belgeleri ve soracağı soruları bir kontrol listesine çevirir.
Dayanak: Mevzuat: 6306 sayılı Kanun, tespit başvurusu (madde yazımda doğrulanır)