Akademi yaşlılarla egzersiz programı yazmayı öğretir; teşhis koymaz. Programa başlamadan önce bilinen hastalıklar ve ilaçlar için hekime danışılır. Baş dönmesi, göğüs ağrısı, ani güç kaybı ya da düşme sonrası ağrı ve şişlikte egzersiz durdurulur ve hekime başvurulur. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Grup eğitmeni patikası belediyede ya da huzurevinde yaşlı grubu yürütene, kişisel antrenör patikası yaşlı danışanla bire bir çalışana, aile patikası yaşlı yakınının evde güvenle hareket etmesine yardım edene.
2 modül · 10 ders
Temel
Herkes için: yaşlanan bedende uyum ve sarkopeni. Tek başına alınabilir.
7 modül · 36 ders
Grup eğitmeni
Belediyede ya da huzurevinde yaşlı grubu yürüten eğitmen.
Yaşlanan bedende uyum → Sarkopeni → Denge ve düşme önleme → Kırılganlık ve işlevsel testler → Karma düzeyli grup → Bilişsel sağlık → Altmış yaş üstü grup için program
6 modül · 31 ders
Kişisel antrenör
Yaşlı danışanla bire bir çalışan kişisel antrenör.
Yaşlanan bedende uyum → Sarkopeni → Denge ve düşme önleme → Kırılganlık ve işlevsel testler → Bilişsel sağlık → Ev egzersizi
4 modül · 21 ders
Aile
Yaşlı yakınının evde güvenle hareket etmesine yardım eden aile üyesi.
Yaşlanan bedende uyum → Sarkopeni → Denge ve düşme önleme → Ev egzersizi
- Longevity Akademisi: hareket ve uzun ömür kanıtı — uzun ve sağlıklı yaşamanın sorusundan.
- Klinik Egzersiz II: Kanser, Nörolojik, Böbrek ve Kas-İskelet Akademisi: osteoporoz, çoklu hastalık ve kırılganlıkta egzersiz — klinik egzersizin sorusundan.
- Egzersiz ve Beyin Akademisi: yaşlanan beyin ve egzersiz — bilişin sorusundan.
- Burada sorulan: yaşlı bir yetişkin için güvenli, etkili ve sürdürülebilir bir egzersiz programı nasıl kurulur ve düşme nasıl önlenir?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer
Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.
Nuri Bey
Yetmiş bir yaşında, emekli terzi. Geçen kış evde düştükten sonra merdivenden korkar oldu; kızı onu Kuyulu Bahçe'nin altmış yaş üstü grubuna yazdırdı, o ise gelmekten çekiniyor.
Aysel Hanım
Altmış iki yaşında, emekli öğretmen; bir kalp krizinden sonra hastanenin kalp rehabilitasyonunu bitirdi ve hekiminin yazısıyla Kuyulu Bahçe'ye yönlendirildi. Hangi ilacın nabzını nasıl etkilediğini öğrenmek istiyor.
Gökhan
Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.
Serpil
Kırk yedi yaşında, muhasebeci; işe yokuştan yürüyerek gider, hafta sonu bahçesiyle uğraşır. Kuyulu Bahçe'de doldurduğu ilk formda «düzenli spor yapıyor musunuz» sorusuna «hayır» dedi.
Can
Otuz bir yaşında, Dengetaşı'nda fizyoterapist. Kulüp antrenörleriyle telefonda konuşmayı işinin bir parçası sayar; bir sporcuyu sahaya döndürmenin yalnız klinikte bitmediğini söyler.
Hülya Hanım
Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.
Defne
Yirmi yedi yaşında, Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi'nde rekreasyon lideri; rekreasyon bölümü mezunu. Bir yürüyüş rotasını planlarken önce en yavaş katılımcıyı ve hava durumunu düşünür.
Program
Bölüm I · Temel · 10 ders programda
Yaşlanma ve sarkopeni
Yaşlı beden antrenmana nasıl uyum sağlar ve kas kaybı nasıl önlenir?
Bölüm II · Uygulama · 16 ders programda
Denge, düşme, kırılganlık ve grup
Düşme nasıl önlenir, işlev nasıl ölçülür ve karma bir grup nasıl yürütülür?
Bölüm III · İleri · 10 ders programda
Bilişsel sağlık ve ev egzersizi
Bilişsel sorunu olan yaşlıyla ve evde nasıl güvenle çalışılır?
Bölüm IV · Bitirme · 5 ders programda
Bitirme
Altmış yaş üstü grup için on iki haftalık program
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Düşme önleme ve yaşlıda egzersiz önerileri kılavuzlardan ve DSÖ 2020 rehberinden Kılavuz etiketiyle, etkiler meta-analizlerden Sağlam etiketiyle gelir; sarkopeninin tanımı ve bazı test eşikleri gibi süren tartışmalar Tartışmalı etiketiyle anlatılır.
- Sağlam
- Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
- Kılavuz
- Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
- Tartışmalı
- Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
- Çerçeve
- Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.