İçeriğe geç

Klinik Egzersiz II: Kanser, Nörolojik, Böbrek ve Kas-İskelet Akademisi

Kemoterapi alan biri egzersiz yapmalı mı — ve yorgunken hareket etmek onu daha mı yorar?

Kanser tedavisi gören, inme geçirmiş, Parkinson ya da multipl skleroz hastalığıyla yaşayan, diyalize giren ya da kemik erimesi olan biri için egzersiz eskiden sakınılan bir şeydi; bugün çoğu durumda tedavinin ve iyi yaşamanın parçası. Bu akademi bu hastalıklarda egzersizin kanıtını, güvenlik sınırlarını ve programın nasıl uyarlanacağını anlatır; her konuda hekim onayını ve fizyoterapistle, hemşireyle, diyetisyenle birlikte çalışmayı esas alır. Son modül birden çok hastalığı olan ve kırılgan yaşlıyı ele alır. Sonunda okur çok hastalıklı bir vaka için ekip içi bir program önerisi yazar.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
9
ders programda
50

Akademi teşhis koymaz, tedavi önermez ve ilaç konuşmaz; her program hekim onayıyla ve sağlık ekibi içinde yürütülür. Ateş, yeni ya da artan ağrı, ani güç kaybı, konuşma bozukluğu, bayılma ya da kırık şüphesinde egzersiz hemen durdurulur ve hekime ya da acil yardıma başvurulur. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Klinik egzersiz uzmanı patikası onkoloji, nöroloji ya da nefroloji ekibiyle çalışana, yaşlıyla çalışan patikası kırılgan ve çok hastalıklı yaşlıyla çalışan eğitmene, sağlık ekibi patikası fizyoterapiste, hemşireye ve hekime.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

  • Aysel Hanım

    Altmış iki yaşında, emekli öğretmen; bir kalp krizinden sonra hastanenin kalp rehabilitasyonunu bitirdi ve hekiminin yazısıyla Kuyulu Bahçe'ye yönlendirildi. Hangi ilacın nabzını nasıl etkilediğini öğrenmek istiyor.

  • Nuri Bey

    Yetmiş bir yaşında, emekli terzi. Geçen kış evde düştükten sonra merdivenden korkar oldu; kızı onu Kuyulu Bahçe'nin altmış yaş üstü grubuna yazdırdı, o ise gelmekten çekiniyor.

  • Hülya Hanım

    Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.

  • Can

    Otuz bir yaşında, Dengetaşı'nda fizyoterapist. Kulüp antrenörleriyle telefonda konuşmayı işinin bir parçası sayar; bir sporcuyu sahaya döndürmenin yalnız klinikte bitmediğini söyler.

  • Gökhan

    Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.

  • Serpil

    Kırk yedi yaşında, muhasebeci; işe yokuştan yürüyerek gider, hafta sonu bahçesiyle uğraşır. Kuyulu Bahçe'de doldurduğu ilk formda «düzenli spor yapıyor musunuz» sorusuna «hayır» dedi.

  • Mert

    Yirmi dört yaşında, tekerlekli sandalye basketbolu oynuyor; haftanın üç akşamı antrenmanda. Yazları Karaçalı'da engelli katılımcılarla yapılan doğa etkinliklerinde gönüllü.

Program

Bölüm I · Temel · 12 ders programda

Kanser ve inme

Kanser tedavisinde ve inme sonrasında egzersiz nasıl güvenle uygulanır?

  1. Modül 1Kanser tedavisi sırasında ve sonrasında6 ders programda
  2. Modül 2İnme6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 15 ders programda

Parkinson, multipl skleroz ve böbrek

Nörolojik ve böbrek hastalığında egzersiz nasıl uyarlanır?

  1. Modül 3Parkinson5 ders programda
  2. Modül 4Multipl skleroz5 ders programda
  3. Modül 5Kronik böbrek hastalığı5 ders programda

Bölüm III · İleri · 18 ders programda

Kemik, eklem, bel ve kırılganlık

Osteoporoz, artrit, bel ağrısı ve çoklu hastalıkta egzersiz nasıl kurulur?

  1. Modül 6Osteoporoz6 ders programda
  2. Modül 7Artrit ve bel ağrısı6 ders programda
  3. Modül 8Çoklu hastalık ve kırılganlık6 ders programda

Bölüm IV · Bitirme · 5 ders programda

Bitirme

Çok hastalıklı bir vaka için ekip içi program önerisi

  1. Modül 9Çok hastalıklı bir vaka5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Hastalığa özgü egzersiz önerileri klinik kılavuzlardan ve uzlaşı bildirgelerinden Kılavuz etiketiyle, etkiler meta-analizlerden gelir; kanıtın az ya da yeni olduğu hastalıklarda ve güvenlik sınırlarında Tartışmalı etiketi kullanılır.

Sağlam
Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
Kılavuz
Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
Tartışmalı
Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
Çerçeve
Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?