Kalp krizi geçirmiş biri için egzersiz bir risk mi, yoksa tedavinin parçası mı — ve bu kararı kim verir?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Klinik egzersiz uzmanı patikası hastane, rehabilitasyon merkezi ya da belediyede hekim yönlendirmesiyle çalışana, kişisel antrenör patikası hekim onaylı kronik hastalığı olan danışanla çalışan eğitmene, sağlık ekibi patikası fizyoterapiste, hemşireye ve hekime.

• 3 modül · 15 ders

  Temel

  Herkes için: sağlık ekibi, klinik test ve EKG okumanın sınırı. Tek başına alınabilir.

  Ekip içinde klinik egzersiz uzmanı → Klinik egzersiz testi ve izleme → EKG ve telemetriyi okumak — sınır

• 11 modül · 55 ders

  Klinik egzersiz uzmanı

  Hastane, rehabilitasyon merkezi ya da belediyede hekim yönlendirmesiyle çalışan uzman.

  Ekip içinde klinik egzersiz uzmanı → Klinik egzersiz testi ve izleme → EKG ve telemetriyi okumak — sınır → İlaçlar ve egzersiz yanıtı → Kalp hastalıkları ve kardiyak rehabilitasyon → Hipertansiyon → Tip 2 diyabet → Obezite ve yağlı karaciğer → KOAH ve astım → Ruh sağlığı ve egzersiz → Hekim onaylı bir vaka

• 6 modül · 30 ders

  Kişisel antrenör

  Hekim onaylı kronik hastalığı olan danışanla çalışan eğitmen.

  Ekip içinde klinik egzersiz uzmanı → Klinik egzersiz testi ve izleme → İlaçlar ve egzersiz yanıtı → Hipertansiyon → Tip 2 diyabet → Obezite ve yağlı karaciğer

• 7 modül · 35 ders

  Sağlık ekibi

  Egzersiz programını ekibe katmak isteyen fizyoterapist, hemşire ve hekim.

  Ekip içinde klinik egzersiz uzmanı → İlaçlar ve egzersiz yanıtı → Kalp hastalıkları ve kardiyak rehabilitasyon → Hipertansiyon → Tip 2 diyabet → KOAH ve astım → Ruh sağlığı ve egzersiz

• Egzersiz Reçetesi ve Davranış Değişimi Akademisi: ön tarama, FITT-VP ve ilaç kullanan danışanda şiddet — sağlıklı yetişkine reçetenin sorusundan.
• Egzersiz ve Beyin Akademisi: egzersizin depresyon ve kaygıdaki kanıtı — beynin ve ruh hâlinin sorusundan.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: kronik hastalıkta egzersizin ilkeleri — yurttaşın bilmesi gerekenin sorusundan.
• Burada sorulan: kalp, akciğer ve metabolizma hastalığı olan bireyde egzersiz sağlık ekibi içinde nasıl güvenle uygulanır?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

• Aysel Hanım

  Altmış iki yaşında, emekli öğretmen; bir kalp krizinden sonra hastanenin kalp rehabilitasyonunu bitirdi ve hekiminin yazısıyla Kuyulu Bahçe'ye yönlendirildi. Hangi ilacın nabzını nasıl etkilediğini öğrenmek istiyor.

• Gökhan

  Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.

• Hülya Hanım

  Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.

• Can

  Otuz bir yaşında, Dengetaşı'nda fizyoterapist. Kulüp antrenörleriyle telefonda konuşmayı işinin bir parçası sayar; bir sporcuyu sahaya döndürmenin yalnız klinikte bitmediğini söyler.

• Serpil

  Kırk yedi yaşında, muhasebeci; işe yokuştan yürüyerek gider, hafta sonu bahçesiyle uğraşır. Kuyulu Bahçe'de doldurduğu ilk formda «düzenli spor yapıyor musunuz» sorusuna «hayır» dedi.

• Nuri Bey

  Yetmiş bir yaşında, emekli terzi. Geçen kış evde düştükten sonra merdivenden korkar oldu; kızı onu Kuyulu Bahçe'nin altmış yaş üstü grubuna yazdırdı, o ise gelmekten çekiniyor.

• Kerem

  Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Hastalıklarda egzersiz önerileri klinik ve meslek kılavuzlarından Kılavuz etiketiyle, egzersizin etkisi meta-analizlerden gelir; yeni ya da çelişen bulgular Tartışmalı etiketiyle anlatılır. İlaç ve test bilgisi kaynağıyla ve hekime bırakılan sınırıyla yazılır.

Sağlam

Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.

Kılavuz

Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.

Tartışmalı

Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.

Çerçeve

Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.