İçeriğe geç

Egzersiz Reçetesi ve Davranış Değişimi Akademisi

Doğru programı yazmak yetmez — danışan üç hafta sonra hâlâ geliyor mu?

Egzersiz reçetesi iki işi birlikte yapar: güvenli ve etkili bir doz belirlemek ve kişinin bu dozu haftalarca sürdürmesine yardım etmek. Bu akademi egzersize başlamadan önce kimin hekime gitmesi gerektiğini belirleyen ön taramayı, sağlık ve fitness değerlendirmesini, kalp-akciğer testlerini ve metabolik hesapları, sıklık, şiddet, süre, tür, hacim ve ilerleme ilkelerini, şiddeti ölçmenin yollarını, kuvvet, denge ve esneklik reçetesini, kilo yönetiminde hareketin payını, davranış değişimi kuramlarını, egzersiz danışmanlığını, uzaktan çalışmayı ve mesleki riski yönetmeyi anlatır. Sonunda okur hareketsiz bir yetişkin için on iki haftalık bir reçete ve danışmanlık planı hazırlar.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
12
ders programda
59

Akademi sağlıklı ya da hekimi tarafından egzersize yönlendirilmiş yetişkinler için reçete yazmayı öğretir; teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye diyet yazmaz. Ön taramada hekime gitmesi gereken kişi hekim onayı olmadan programa alınmaz. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Kişisel antrenör patikası danışanla çalışan eğitmene, sağlık için egzersiz uzmanı patikası belediye, iş yeri ya da sağlık kurumunda program yazana, danışmanlık patikası davranış değişimini ve görüşmeyi derinleştirmek isteyene.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

  • Gökhan

    Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.

  • Serpil

    Kırk yedi yaşında, muhasebeci; işe yokuştan yürüyerek gider, hafta sonu bahçesiyle uğraşır. Kuyulu Bahçe'de doldurduğu ilk formda «düzenli spor yapıyor musunuz» sorusuna «hayır» dedi.

  • Nuri Bey

    Yetmiş bir yaşında, emekli terzi. Geçen kış evde düştükten sonra merdivenden korkar oldu; kızı onu Kuyulu Bahçe'nin altmış yaş üstü grubuna yazdırdı, o ise gelmekten çekiniyor.

  • Aysel Hanım

    Altmış iki yaşında, emekli öğretmen; bir kalp krizinden sonra hastanenin kalp rehabilitasyonunu bitirdi ve hekiminin yazısıyla Kuyulu Bahçe'ye yönlendirildi. Hangi ilacın nabzını nasıl etkilediğini öğrenmek istiyor.

  • Kerem

    Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.

  • Hülya Hanım

    Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.

  • Mert

    Yirmi dört yaşında, tekerlekli sandalye basketbolu oynuyor; haftanın üç akşamı antrenmanda. Yazları Karaçalı'da engelli katılımcılarla yapılan doğa etkinliklerinde gönüllü.

Program

Bölüm I · Temel · 20 ders programda

Değerlendirme ve reçetenin dili

Kim güvenle başlayabilir, danışan nerede ve bir reçete hangi değişkenlerle yazılır?

  1. Modül 1Ön tarama5 ders programda
  2. Modül 2Sağlık ve fitness değerlendirmesi5 ders programda
  3. Modül 3Kalp-akciğer testleri ve metabolik hesaplar5 ders programda
  4. Modül 4FITT-VP5 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 20 ders programda

Şiddet, kuvvet, kilo ve davranış

Şiddet nasıl izlenir, kuvvet ve denge nasıl reçete edilir ve insanlar neden başlar ve bırakır?

  1. Modül 5Şiddeti ölçmek5 ders programda
  2. Modül 6Kuvvet, denge, esneklik reçetesi5 ders programda
  3. Modül 7Kilo yönetimi için hareket5 ders programda
  4. Modül 8Davranış değişimi kuramları5 ders programda

Bölüm III · İleri · 15 ders programda

Danışmanlık, uzaktan reçete ve risk

Danışanla nasıl konuşulur, uzaktan nasıl çalışılır ve risk nasıl yönetilir?

  1. Modül 9Egzersiz danışmanlığı5 ders programda
  2. Modül 10Uzaktan ve dijital reçete5 ders programda
  3. Modül 11Risk yönetimi ve mesleki sorumluluk5 ders programda

Bölüm IV · Bitirme · 4 ders programda

Bitirme

Hareketsiz bir yetişkin için on iki haftalık reçete ve danışmanlık planı

  1. Modül 12Bir reçete ve danışmanlık planı4 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Ön tarama ve reçete ilkeleri meslek kılavuzlarından ve DSÖ 2020 rehberinden Kılavuz etiketiyle gelir; davranış değişimi kuramları Çerçeve etiketiyle; kilo yönetiminde hareketin payı ve uzaktan çalışmanın etkisi gibi konular kanıtın sınırıyla, çoğu zaman Tartışmalı etiketiyle anlatılır. Denklemler ve şiddet aralıkları yalnız kütüphanede okunmuş kaynaktan.

Sağlam
Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
Kılavuz
Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
Tartışmalı
Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
Çerçeve
Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?