Akademi sağlıklı ya da hekimi tarafından egzersize yönlendirilmiş yetişkinler için reçete yazmayı öğretir; teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye diyet yazmaz. Ön taramada hekime gitmesi gereken kişi hekim onayı olmadan programa alınmaz. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Kişisel antrenör patikası danışanla çalışan eğitmene, sağlık için egzersiz uzmanı patikası belediye, iş yeri ya da sağlık kurumunda program yazana, danışmanlık patikası davranış değişimini ve görüşmeyi derinleştirmek isteyene.
4 modül · 20 ders
Temel
Herkes için: ön tarama, değerlendirme, testler ve FITT-VP. Tek başına alınabilir.
Ön tarama → Sağlık ve fitness değerlendirmesi → Kalp-akciğer testleri ve metabolik hesaplar → FITT-VP
12 modül · 59 ders
Kişisel antrenör
Danışanla çalışan kişisel antrenör ve fitness eğitmeni.
Ön tarama → Sağlık ve fitness değerlendirmesi → Kalp-akciğer testleri ve metabolik hesaplar → FITT-VP → Şiddeti ölçmek → Kuvvet, denge, esneklik reçetesi → Kilo yönetimi için hareket → Davranış değişimi kuramları → Egzersiz danışmanlığı → Uzaktan ve dijital reçete → Risk yönetimi ve mesleki sorumluluk → Bir reçete ve danışmanlık planı
10 modül · 49 ders
Sağlık için egzersiz uzmanı
Belediye, iş yeri ya da sağlık kurumunda program yazan uzman.
Ön tarama → Sağlık ve fitness değerlendirmesi → Kalp-akciğer testleri ve metabolik hesaplar → FITT-VP → Şiddeti ölçmek → Kuvvet, denge, esneklik reçetesi → Kilo yönetimi için hareket → Davranış değişimi kuramları → Risk yönetimi ve mesleki sorumluluk → Bir reçete ve danışmanlık planı
5 modül · 25 ders
Danışmanlık
Davranış değişimini ve görüşmeyi derinleştirmek isteyen eğitmen.
Ön tarama → FITT-VP → Davranış değişimi kuramları → Egzersiz danışmanlığı → Uzaktan ve dijital reçete
- Spor ve Hareket Bilimine Giriş Akademisi: ön taramanın mantığı ve durdurma işaretleri — bölümün güvenlik tabanının sorusundan.
- Fiziksel Aktivite ve Halk Sağlığı Akademisi: DSÖ 2020 önerileri yaş gruplarına göre — nüfus düzeyinin sorusundan.
- Motivasyonel Görüşme Akademisi: değişime kararsız kişiyle görüşme — yöntemin kendisinden, beceri beceri.
- Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: sıfırdan başlamak ve yoğunluğu ölçmek — yurttaşın bilmesi gerekenin sorusundan.
- Burada sorulan: bir yetişkine güvenli ve etkili bir egzersiz dozu nasıl reçete edilir ve o kişinin bunu sürdürmesine nasıl yardım edilir?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer
Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.
Gökhan
Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.
Serpil
Kırk yedi yaşında, muhasebeci; işe yokuştan yürüyerek gider, hafta sonu bahçesiyle uğraşır. Kuyulu Bahçe'de doldurduğu ilk formda «düzenli spor yapıyor musunuz» sorusuna «hayır» dedi.
Nuri Bey
Yetmiş bir yaşında, emekli terzi. Geçen kış evde düştükten sonra merdivenden korkar oldu; kızı onu Kuyulu Bahçe'nin altmış yaş üstü grubuna yazdırdı, o ise gelmekten çekiniyor.
Aysel Hanım
Altmış iki yaşında, emekli öğretmen; bir kalp krizinden sonra hastanenin kalp rehabilitasyonunu bitirdi ve hekiminin yazısıyla Kuyulu Bahçe'ye yönlendirildi. Hangi ilacın nabzını nasıl etkilediğini öğrenmek istiyor.
Kerem
Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.
Hülya Hanım
Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.
Mert
Yirmi dört yaşında, tekerlekli sandalye basketbolu oynuyor; haftanın üç akşamı antrenmanda. Yazları Karaçalı'da engelli katılımcılarla yapılan doğa etkinliklerinde gönüllü.
Program
Bölüm I · Temel · 20 ders programda
Değerlendirme ve reçetenin dili
Kim güvenle başlayabilir, danışan nerede ve bir reçete hangi değişkenlerle yazılır?
Bölüm II · Uygulama · 20 ders programda
Şiddet, kuvvet, kilo ve davranış
Şiddet nasıl izlenir, kuvvet ve denge nasıl reçete edilir ve insanlar neden başlar ve bırakır?
Bölüm III · İleri · 15 ders programda
Danışmanlık, uzaktan reçete ve risk
Danışanla nasıl konuşulur, uzaktan nasıl çalışılır ve risk nasıl yönetilir?
Bölüm IV · Bitirme · 4 ders programda
Bitirme
Hareketsiz bir yetişkin için on iki haftalık reçete ve danışmanlık planı
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Ön tarama ve reçete ilkeleri meslek kılavuzlarından ve DSÖ 2020 rehberinden Kılavuz etiketiyle gelir; davranış değişimi kuramları Çerçeve etiketiyle; kilo yönetiminde hareketin payı ve uzaktan çalışmanın etkisi gibi konular kanıtın sınırıyla, çoğu zaman Tartışmalı etiketiyle anlatılır. Denklemler ve şiddet aralıkları yalnız kütüphanede okunmuş kaynaktan.
- Sağlam
- Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
- Kılavuz
- Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
- Tartışmalı
- Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
- Çerçeve
- Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.