İçeriğe geç

Mimarlık Kuramı ve Eleştirisi Akademisi

İyi bir yapı neye göre iyidir?

Bir yapıyı beğenmek kolaydır; neden beğendiğini söylemek zordur, başkasının neden beğenmediğini anlamak daha da zordur. Mimarlık kuramı iki bin yıldır bu soruyla uğraşır: Vitruvius sağlamlık, işlev ve güzellik dedi, Ruskin dürüstlük, Le Corbusier makine, Pallasmaa beden, Lefebvre toplum. Bu akademi bu cevapları birer tartışma olarak okur. Kuramın neden gerektiğini, ilk kuram metinlerini, on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıl tartışmalarını, manifestoları, fenomenolojiyi, tipolojiyi, toplumsal ve feminist eleştiriyi ve bir yapı hakkında eleştiri yazmayı her derste bir metin ve bir yapıyla sınarsın.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
10
ders programda
60

Bu akademi mimarlık kuramlarını birer tartışma olarak öğretir; hiçbir kuram tek doğru mimarlık anlayışı olarak sunulmaz ve estetik tercih kural gibi anlatılmaz. Alıntılar birincil metinden ve çevirisiyle verilir; kaynağı doğrulanmayan alıntı yapılmaz. Derslerdeki ofis, projeler ve kişiler kurgudur. Gerçek yapılar adı, yeri ve tarihiyle anılır; fotoğrafları ve çizimleri kullanılmaz. Yönetmelik ve standartlar değişir: her ders dayandığı metni ve kontrol tarihini gösterir. Bir yapının statik, deprem ya da yangın kararı, o projeyi imzalayan yetkili mühendisin ve mimarın işidir; dersler bu kararı onların yerine vermez.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: kuramın işlevi ve ilk kuram metinleri. Tarih patikası kuramı Vitruvius’tan bugüne izlemek isteyene, eleştiri patikası mimarlığın toplumsal ve feminist eleştirisini öğrenmek isteyene, yazar patikası bir yapı hakkında eleştiri yazmayı öğrenmek isteyen öğrenciye ve gazeteciye.

  • Mimarlık Akademisi: mimarlığın ilk kavramları — sağlamlığın, işlevin ve güzelliğin sorusundan.
  • Modern ve Çağdaş Mimarlık Akademisi: kuramların yapıya dönüştüğü yer — akımların ve ustaların sorusundan.
  • Dünya Mimarlık Tarihi Akademisi: kuram metinlerinin yazıldığı dönemler — antik dünyanın ve Rönesans’ın sorusundan.
  • Burada sorulan: mimarlık hakkında nasıl düşünülür, nasıl tartışılır ve bir yapı nasıl değerlendirilir?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

  • Ilgın

    Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

  • Emre

    Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

  • Selim

    Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

  • Ahu

    Mimar, Ilgın'ın okuldan arkadaşı. On yıl önce bir trafik kazasından sonra tekerlekli sandalye kullanıyor; mekânları başka bir yükseklikten görür ve bir rampanın ucundaki kilitli kapıyı ilk o fark eder.

  • Feyza Hanım

    Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

  • Nazife Öğretmen

    Kestane Köyü İlkokulu'nun müdürü, birleştirilmiş sınıflarda yirmi yıl ders vermiş. Okulun yeni planını sınıfta, çocukların boyunda tartışmak ister.

Program

Bölüm I · Temel · 12 ders programda

Kuram ve ilk metinler

Mimarlık kuramı ne işe yarar, ilk kuram metinleri ne söyledi?

  1. Modül 1Kuram neden6 ders programda
  2. Modül 2İlk kuram metinleri6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 19 ders programda

Tartışmalar ve deneyim

On sekizinci yüzyıldan modernizme ve fenomenolojiye mimarlık nasıl düşünüldü?

  1. Modül 3On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıl tartışmaları7 ders programda
  2. Modül 4Modernist manifestolar6 ders programda
  3. Modül 5Fenomenoloji ve mekân deneyimi6 ders programda

Bölüm III · İleri · 22 ders programda

Kent, toplum, eleştiri, anlam

Mimarlık kent, toplum, cinsiyet ve anlam bakımından nasıl eleştirildi?

  1. Modül 6Tipoloji, kent ve bellek5 ders programda
  2. Modül 7Mimarlık ve toplum6 ders programda
  3. Modül 8Feminist, kapsayıcı ve sömürge sonrası eleştiri6 ders programda
  4. Modül 9Dil, anlam ve yorum5 ders programda

Bölüm IV · Atölye · 7 ders programda

Eleştiri atölyesi

Bir yapı hakkında nasıl gerekçeli bir eleştiri yazılır?

  1. Modül 10Eleştiri yazmak7 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Kuram bilgisi birincil metinlerden, onların çevirilerinden ve yorum literatüründen gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir kuramcının görüşü «usta görüşü» ya da «tartışmalı» olarak işaretlenir, bir araştırma bulgusu gibi sunulmaz.

Mevzuat
Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.
Belgelenmiş olgu
Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.
Tekrarlanmış bulgu
Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.
Erken bulgu
Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.
Tartışmalı
Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.
Standart
TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.
Usta görüşü
Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.
Yapı örneği
Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?