İnsanlar neden taşı taşın üstüne koydu?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: mimarlık tarihine nasıl bakılır ve ilk yerleşimler. Antik patika Mezopotamya’dan Bizans’a yapıları merak edene, Avrupa patikası Orta Çağ’dan on dokuzuncu yüzyıla; dünya patikası Asya, Amerika ve Afrika mimarlıklarını öğrenmek isteyene.

• 2 modül · 13 ders

  Temel

  Herkes için: mimarlık tarihine nasıl bakılır ve ilk yerleşimler. Tek başına alınabilir.

  Mimarlık tarihine nasıl bakılır → İlk yerleşimler ve Anadolu

• 5 modül · 35 ders

  Antik dünya

  Mezopotamya’dan Bizans’a antik yapıları merak eden; rehber ve gezgin.

  Mimarlık tarihine nasıl bakılır → İlk yerleşimler ve Anadolu → Mezopotamya ve Mısır → Yunan ve Roma → Bizans

• 5 modül · 33 ders

  Avrupa

  Orta Çağ’dan on dokuzuncu yüzyıla Avrupa mimarlığını öğrenmek isteyen.

  Mimarlık tarihine nasıl bakılır → Orta Çağ Avrupası → Rönesans ve Barok → On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıl → Bir yapıyı tarih içinde okumak

• 3 modül · 20 ders

  Dünyanın mimarlıkları

  Asya, Amerika ve Afrika mimarlıklarını kendi kaynaklarından öğrenmek isteyen.

  Mimarlık tarihine nasıl bakılır → Asya mimarlıkları → Amerika ve Afrika

• Mimarlık Akademisi: tarihî yapıların bir evin kararlarına öğrettikleri — biçimin, ölçünün ve ışığın sorusundan.
• Mimarlar İçin Taşıyıcı Sistemler Akademisi: tarihî yapıların taşıyıcı mantığı — kemerin, tonozun ve kubbenin sorusundan.
• Burada sorulan: insanlar binlerce yıl boyunca neden, nasıl ve kimin için yapı yaptı?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

• Ilgın

  Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

• Emre

  Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

• Feyza Hanım

  Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

• Kenan Usta

  Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

• Selim

  Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

• Orhan Bey

  İnşaat mühendisi, ofisin bütün projelerinde statik hesabı yapar ve imzalar. Bir perdenin yerini değiştirmeden önce hesabı yeniden yapar; deprem bölgesinde «sonra bakarız» demez.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Mimarlık tarihi bilgisi kazı raporlarından, yapı rölövelerinden, yazılı belgelerden ve tarih araştırmalarından gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir efsane belge gibi, tek bir tarihçinin yorumu kesinleşmiş bilgi gibi sunulmaz.

Mevzuat

Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.

Belgelenmiş olgu

Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.

Tekrarlanmış bulgu

Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.

Erken bulgu

Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.

Tartışmalı

Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.

Standart

TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.

Usta görüşü

Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.

Yapı örneği

Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.