Oyuncuya yön verme

Açılış sahnesi

Sahne çekildi. İzledin. Bir şey eksik.

Oyuncunun yanına gidiyorsun ve şunu söylüyorsun: "Biraz daha üzgün olabilir misin?"

Oyuncu başını sallıyor. Tekrar çekiyorsunuz. Şimdi daha kötü.

Ne oldu?

Ona bir sonuç tarif ettin. Üzgün olmak bir sonuçtur; yapılabilir bir şey değildir. Oyuncu üzgün olmaya çalıştı ve üzgün olmaya çalışan bir insan, üzgün bir insana benzemez — üzgün olmaya çalışan bir insana benzer.

Şimdi aynı notu başka türlü ver: "O kalkmadan önce bir cümle daha söylemeye çalış."

Bu bir görevdir. Yapılabilir. Ve başarısız olduğunda ortaya çıkan şey, tarif etmeye çalıştığın üzüntünün ta kendisidir.

Oyuncuya sonucu değil, sonuca götürecek işi ver.

Bu, bütün seviyenin en pratik dersi. Buradaki cümleler ilk provanda işine yarayacak.

Bu derste ne olacak

Önce sonuç yönlendirmesinin neden çalışmadığını kuracağız. Sonra oynanabilir notun dört biçimini öğreneceğiz. Ardından notun uzunluğu ve sayısı meselesine geleceğiz — bu, yeni başlayanların en çok battığı yer. Sonra notu nerede ve kime vereceğini konuşacağız. Ardından oyuncudan gelen öneriyi tanımayı göreceğiz. Sonra prova miktarının dengesini çalışacağız. En sonda en zoruna geleceğiz: tıkanmış, güvensiz veya anlaşamadığın bir oyuncuyla çalışmak. On yedi filmden örneklerle bunları okuyacağız.

Sıfır noktası

Birine "rahat ol" dediğini düşün.

Rahatladı mı? Hayır. Muhtemelen daha da gerildi, çünkü artık gergin olduğunu da biliyor.

Şimdi aynı kişiye şunu söyle: "Şu bardağı bana uzatır mısın?"

Uzatırken rahattır. Çünkü bir işi vardır ve dikkati kendinden çıkmıştır.

Bütün oyuncu yönetiminin özü bu.

Şimdi benzetmenin kırıldığı yeri söyleyeyim. Bardağı uzatma örneği basittir; sahnedeki görev basit olmak zorunda değildir ve çoğu zaman olmamalıdır. İyi bir görev, karakterin isteğiyle bağlantılıdır. "Şu bardağı uzat" nötr bir iştir; "ona bardağı uzatırken elinin titrediğini fark ettirme" bir sahnedir.

Bu kadarı temel. Şimdi asıl mesele başlıyor.

Mekanizma

Oynanabilir notun dört biçimi

Bir oyuncuya verebileceğin işe yarar not dört türden biridir.

Amaç ve engel: "Bu sahnede ondan bir söz almaya çalışıyorsun ama konuyu her açtığında o kaçıyor."

Eylem fiili: tek bir kelime. "Bu beat'te onu utandırmaya çalış." Bir önceki derste çıkardığın fiil listesi burada kullanılır.

Fiziksel görev: "Bu sahne boyunca oturma." "Ceketini çıkarmaya başla ama bitirme." "Konuşurken ona bakma, sadece bir kez bak."

İmge: "Bu odaya ilk kez giriyorsun ve buranın kokusunu tanıyorsun." İmge özellikle içten çalışan oyuncularda hızlı sonuç verir.

Dördü de ortak bir özelliğe sahiptir: oyuncu bunları deneyebilir ve deneme başarısız olabilir. Oynanabilir bir notun testi budur — başarısızlığı mümkün mü?

Notun uzunluğu ve sayısı

Yeni başlayan yönetmenlerin en yaygın hatası nota her şeyi sığdırmaktır.

Bir çekim arasında oyuncuya verilecek not tek bir şey olmalıdır. İki not verilirse oyuncu ikisini birden düşünür ve ikisinde de yarım kalır. Üç not verilirse hiçbirini uygulayamaz ve sadece kaygılanır.

Kural şudur: bir çekim, bir not. Not kısa olmalı — bir ya da iki cümle. Ve mümkünse sahne başlamadan önce değil, çekim arasında verilmelidir; çünkü uzun açıklama oyuncuyu kafasına sokar.

Bir istisna var: oyuncunun kendisi daha fazlasını istiyorsa. O zaman konuş. Ama başlatan sen olma.

Nerede ve kime

Notun nerede verildiği, ne söylendiği kadar önemlidir.

Özel verilecek notlar: bir oyuncunun performansında sorun varsa, bir sınır konuşulacaksa, kişisel bir şey söylenecekse. Herkesin önünde verilen düzeltici not küçük düşürür ve oyuncuyu savunmaya iter.

Herkesin önünde verilebilecek notlar: sahnenin genel yönü, blokaj, teknik ayarlar.

Ve kritik bir mesele: bir oyuncuya verilen not diğerini de değiştirir. İki kişilik bir sahnede birine "onu ikna etmeye çalış" dersen, diğerinin oyunu da değişir çünkü karşısındaki başka bir şey yapmaktadır.

Bunu bilinçli kullanabilirsin. Bazen iki oyuncuya birbirinden habersiz ayrı notlar vermek sahneyi canlandırır: biri barışmaya çalışırken diğeri konuyu kapatmaya çalışıyorsa, ikisi de gerçekten şaşırır. Bu güçlü bir tekniktir ve dikkatli kullanılmalıdır — sürprizi bir aldatmaya çevirmemek gerekir.

Oyuncudan gelen öneri

Oyuncu sana bir şey önerdiğinde üç ihtimal vardır.

Seninkinden iyidir. Bu en sık karşılaşılan durumdur ve doğru cevap tektir: al. Yönetmenin işi kendi fikrini kazandırmak değil, en iyi çözümü sahneye koymaktır.

İşe yaramaz ama neden önerdiği anlamlıdır. Öneri, oyuncunun sahnede çözemediği bir şeye işaret ediyordur. Öneriyi reddetmeden önce altındaki soruyu bul.

Sahnenin bütününü bozar. Oyuncu yalnız kendi sahnesini görür; filmin tamamını gören sensin. Bu durumda reddet, ama gerekçesini söyle. Gerekçesiz reddedilen öneri, bir daha öneri gelmemesine yol açar.

Öneri gelmeyen sette bir kişi çalışıyordur, otuz kişi bekliyordur.

Prova dengesi

Prova iki uçta da zarar verir.

Az prova: oyuncular sahneye hazırlıksız girer, ilk çekimler kaybolur, kalıp aranırken gün biter.

Çok prova: sahne mekanikleşir. Oyuncular her şeyi bilir, hiçbir şeyi keşfetmez ve kamera açıldığında ilk tazelik çoktan harcanmıştır.

Doğru miktar sahneye göre değişir ve bir kural verilebilir: teknik olarak karmaşık sahneler çok prova ister, duygusal olarak kırılgan sahneler az prova ister.

Bir dövüş, bir uzun plan, bir koreografi defalarca çalışılır. Bir itiraf sahnesi ise çoğu zaman ilk iki çekimde en iyisini verir; provada tüketilirse geri gelmez.

Buradan pratik bir strateji çıkar: kırılgan sahnelerde teknik provayı oyuncusuz yap. Kamera, ışık ve hareket yerine bir vekil kişiyle çalışılır; oyuncu geldiğinde her şey hazırdır ve o ilk kez oynar.

Senden deneyimli bir oyuncuyla çalışmak

Bu, ilk filmini çeken hemen herkesin başına gelir ve çoğu yönetmen buna hazırlıksız yakalanır.

Karşındaki insan senden yirmi yıl fazla sette bulunmuş olabilir. Bu durumda iki yanlış refleks vardır.

Birinci yanlış: otorite gösterisi. Bilmediğin bir şeyi biliyormuş gibi konuşmak, deneyimli bir oyuncunun ilk on dakikada fark ettiği şeydir ve güveni anında bitirir.

İkinci yanlış: teslim olmak. Hiç not vermemek, "siz nasıl isterseniz" demek. Bu, oyuncuyu yalnız bırakır — çünkü onun da bir yönetmene ihtiyacı vardır.

Doğru yol ortadadır ve tek bir cümleye dayanır: sen filmin tamamını gören tek kişisin. Oyunculuk hakkında ondan az şey biliyor olabilirsin; ama bu sahnenin filmin neresine oturduğunu, seyircinin o ana kadar ne bildiğini ve bu sahneden sonra ne olacağını yalnız sen biliyorsun. Notlarını oradan kur.

Ve bilmediğin bir şeyi sormaktan çekinme. "Bunu nasıl çalışmak istersin?" sorusu zayıflık değil, yetkinliktir.

Tıkanma ve anlaşmazlık

Bir oyuncu tıkandığında panik yapma; bu normaldir ve genellikle beş sebepten biridir.

Sahne net değildir. Amaç ya da engel belirsizdir. Çözüm: sahneyi yeniden çöz, oyuncuyu değil.

Not fazla soyuttur. Çözüm: fiziksel bir görev ver.

Dikkat kendisindedir. Çözüm: dikkatini partnerine ya da bir nesneye çevir.

Yorgunluk. Çözüm: beş dakika ara, başka bir plan çek, geri dön.

Güvensizlik. Çözüm: özel konuş, ne olduğunu sor ve dinle.

Ve gerçek bir anlaşmazlık varsa — oyuncu karakteri senden farklı okuyorsa — tartışmayı sette yapma. Önce onun okumasını dinle, sonra ikisini de dene. Çoğu zaman kamerada hangisinin çalıştığı belli olur ve karar tartışmadan çıkar.

Karar yine de seninse ver ve arkasında dur. Ama "ben öyle istiyorum" bir gerekçe değildir; gerekçe her zaman filme ait olmalıdır.

Filmlerden okuma

Görev, sonuç değil

Az not, doğru not

Oyuncudan gelen malzeme

Zor koşullar ve sınırlar

Usta katmanı

Buraya kadarki kısım yönlendirmenin alfabesiydi. Şimdi ince tarafa gelelim.

Az önce "sonuç yönlendirmesi yapma" dedim. İşin aslı biraz daha ince: deneyimli oyuncularla sonuç dili bazen işe yarar. Uzun süre çalışmış bir oyuncu "biraz daha soğuk" notunu kendi diline anında çevirebilir. Kural mutlak değil; ama bu çeviriyi yapamayan biriyle çalışıyorsan sorumluluk sende. Şüphedeysen oynanabilir olanı ver.

İkinci nüans: en iyi not çoğu zaman bir sorudur. "Sence o bu cümleyi neden söylüyor?" sorusu, bir talimattan daha hızlı sonuç verir çünkü cevabı oyuncu bulur ve bulduğu şeyi savunur. Talimatla gelen performans uygulanır; soruyla gelen performans sahiplenilir.

Üçüncü nüans, ve sette en çok işe yarayanı: iyi olan çekimi söyle. Yeni başlayan yönetmenler yalnız düzeltilecek şeyi konuşur; oyuncu neyin tuttuğunu bilmez ve iyi olanı tekrar edemez. "Bu çekimde ikinci yarıda ona bakışın tam yerindeydi, onu koru" cümlesi, üç düzeltmeden fazla iş görür.

Dördüncüsü: bir sahne çalışmıyorsa suçu oyuncuda arama alışkanlığı, yönetmenliğin en pahalı kötü alışkanlığıdır. Sahne ölüyse önce senaryoyu, sonra çözümlemeyi, sonra bloklamayı, sonra ölçeği sorgula. Oyuncu bu listenin sonunda gelir — ve çoğu zaman oraya kadar sorun çözülmüştür.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Kilit özet

Oyuncuya sonucu değil, sonuca götürecek işi ver; oynanabilir bir notun testi başarısızlığının mümkün olmasıdır.

İşe yarayan not dört biçimden biridir: amaç ve engel, eylem fiili, fiziksel görev ya da imge.

Bir çekim, bir not; iki not verildiğinde ikisi de yarım uygulanır ve oyuncu yalnız kaygılanır.

Bir oyuncuya verilen not partnerini de değiştirir; ayrı ve habersiz notlar sahneyi canlandırabilir ama aldatmaya dönüşmemelidir.

Sahne ölüyse suç listesinde oyuncu sonuncudur: önce senaryo, çözümleme, bloklama ve ölçek sorgulanır.

Sonraki ders

Bu derste oyuncuya ne söyleyeceğimizi çalıştık. Şimdi bir adım geriye gidiyoruz: kiminle çalışacağımıza. Bir sonraki derste casting'i çalışacağız — rolü doldurmak ile eserin dünyasını kurmak arasındaki fark, seçme süreçleri, karşı-casting ve etik.