Kamera ve set tekniğine giriş

Açılış sahnesi

Sabah yedi. Otuz kişi bir sokakta duruyor.

Kamera kutuları açılıyor. Biri kablo çekiyor. İki kişi bir bayrak taşıyor. Bir masada kahve var ve kimse oturmuyor. Kimse sana bakmıyor.

Sen yönetmensin ve şu an yapacak somut hiçbir işin yok.

Bu, ilk setine çıkan hemen herkesin yaşadığı andır ve tuhaf bir yalnızlık hissi verir. Herkesin elinde bir alet var, senin elinde bir fikir.

Sonra biri yanına gelip şunu sorar: "İlk plan hangisi, ne kadar sürecek?"

İşte o an, yönetmenliğin sette neye benzediği ortaya çıkar.

Sette yönetmenin işi bir şeyi yapmak değil, otuz kişinin ne yapacağını bilmesini sağlamaktır.

Bu ders teknik bir ders değil. Ekipmanın nasıl kullanıldığını öğretmeyecek — o, kamera müfredatının işi. Burada öğreneceğin şey, bir çekim gününün nasıl işlediği ve senin o düzendeki yerin.

Bu derste ne olacak

Önce sette kimin ne yaptığını öğreneceğiz — otuz kişinin adı ve işi. Sonra bir çekim gününün akışını baştan sona takip edeceğiz. Ardından kamera ekibinin özel durumunu göreceğiz. Sonra çekim planlamasının nasıl yapıldığını ve neden bu kadar önemli olduğunu konuşacağız. Ardından set protokolünü öğreneceğiz: kim ne zaman konuşur, hangi kelimeler ne anlama gelir. Sonra güvenliğe geleceğiz — bu bölüm pazarlık konusu değildir. En sonda çekilen görüntünün nasıl korunduğuna bakacağız. On yedi filmden örneklerle bunları okuyacağız.

Sıfır noktası

Bir sette kimin ne yaptığını anlamanın en kolay yolu, işleri değil sorumluluk alanlarını saymaktır.

Yönetmenlik: ne anlatılıyor, nasıl oynanıyor, kamera neyi görüyor. Yönetmen ve yardımcıları.

Kamera: görüntünün kaydedilmesi. Görüntü yönetmeni, kamera operatörü, odakçı, asistanlar.

Işık ve elektrik: aydınlatmanın kurulması ve enerjinin güvenli dağıtılması.

Makine: kameranın taşındığı her şey — tripod, ray, vinç, araç.

Ses: diyalog ve ortam kaydı.

Sanat: mekân, dekor, aksesuar.

Kostüm, saç ve makyaj: oyuncunun görünüşü ve devamlılığı.

Yapım: takvim, para, izin, ulaşım, yemek, güvenlik.

Oyunculuk: sahnenin önündeki iş.

Dokuz alan ve her birinin bir sorumlusu var. Sen dokuzuyla da konuşursun ama hiçbirinin işini yapmazsın.

Şimdi benzetmenin kırıldığı yeri söyleyeyim. Küçük yapımlarda bu dokuz alan üç kişiye düşer ve tek kişi dört iş birden yapar. Bu, düzenin ortadan kalktığı anlamına gelmez — sadece bir kişinin sırayla farklı şapkalar taktığı anlamına gelir. Kim hangi anda hangi şapkayı takıyor, bunun bilinmesi gerekir; yoksa iki iş aynı anda unutulur.

Bu kadarı temel. Şimdi asıl mesele başlıyor.

Mekanizma

Bir çekim günü nasıl işler

Gün, herkese önceden gönderilen bir belgeyle başlar.

Set günü sahne sahne ilerler ve her sahne aşağı yukarı aynı döngüyü izler.

Blokaj: oyuncular sahneyi ekibin önünde bir kez oynar. Herkes bakar. Kamera, ışık ve ses buradan kendi işini çıkarır.

Hazırlık: ışık kurulur, kamera yerleşir, ses mikrofonu yerleştirir, oyuncular kostüm ve makyaja gider. Bu, günün en uzun parçasıdır.

Prova: kamera ve oyuncu birlikte bir kez dener.

Çekim: kayıt alınır, genellikle birkaç kez.

Kontrol ve karar: yeter mi, bir daha mı, ölçek değiştirip devam mı?

Bu döngü günde on beş ila kırk kez tekrarlanır. Yönetmenin zamanı en çok "hazırlık" aşamasında boşa gider — ve o boşluk, bir sonraki sahnenin provasına ayrılırsa gün kazanılır.

Kamera ekibi

Kamera ekibinin bir özelliği vardır: görevleri kesin olarak bölünmüştür çünkü hata payı sıfırdır.

Görüntü yönetmeni görüntünün bütününden sorumludur: ışık, kadraj, optik ve nihai bakış.

Kamera operatörü çekim sırasında kadrajı tutar. Bazı yapımlarda görüntü yönetmeni bu işi de yapar.

Kamera asistanı kartları değiştirir, ekipmanı hazırlar, klaket tutar ve kamera raporunu yazar.

Yönetmen olarak bilmen gereken şey: dar alan derinliğiyle çalışmak, odakçının işini katlar. Oyuncuya "istediğin yerde dur" demek ile netliği tutturmak çoğu zaman çelişir. Bu çelişkiyi çözmek bir pazarlıktır ve pazarlığın farkında olmak yönetmenin işidir.

Çekim planı

Sıralama şuna göre yapılır: aynı mekândaki bütün sahneler bir arada, aynı oyuncunun bütün sahneleri mümkünse yakın günlerde, gündüz sahneleri gündüz, hava koşuluna bağlı sahneler için yedek plan.

Bunun yönetmen için doğrudan bir sonucu vardır: oyuncular sahneleri karışık sırayla oynar. Bir oyuncu filmin son sahnesini ikinci gün, ilk sahnesini yirminci gün oynayabilir. Duygusal sürekliliği takip etmek bu yüzden yönetmenin işidir; oyuncu o sahnede karakterin yayının neresinde olduğunu senden duymalıdır.

Set protokolü

Sette kullanılan kelimeler nezaket değil, güvenlik ve verimlilik içindir.

Sessizlik istendiğinde herkes durur — kamera arkasındaki bir fısıltı bile kayda girer. Kayıt başlarken ses ve kamera sırayla hazır olduklarını bildirir; ancak ondan sonra oyun başlar. "Kes" dendiğinde herkes durur ama kimse hemen dağılmaz, çünkü aynı çekim tekrar alınabilir.

Klaket, görüntü ile sesi eşleştirmek için vardır ve üstündeki bilgi kurgu odasında dosyaları bulmayı sağlar. Küçük bir yapımda bile klaket kullanılmalıdır; alternatifi, kurguda saatlerce senkron aramaktır.

Ve bir kural daha: sette tek bir kişi oyuncuya yön verir, o da yönetmendir. Bu bir hiyerarşi meselesi değil, kafa karışıklığını önleme meselesidir. Aynı anda iki kişiden not alan oyuncu ikisini de uygulayamaz.

Güvenlik

Bu bölüm pazarlık konusu değildir.

Sette güvenlikten herkes sorumludur ve herkesin çekimi durdurma hakkı vardır. Bu hak sette en alt kademedeki kişide de vardır ve kullanıldığında sorgulanmaz.

Yüksek riskli alanlar bellidir: elektrik ve enerji dağıtımı, yükseklikte çalışma, araç içinde ve araçla çekim, su, ateş, silah ve patlayıcı benzeri aksesuarlar, hayvanlar, çocuklarla çalışma, uzun çalışma saatleri ve yorgun sürüş.

Bunların her biri için ayrı ve yazılı bir prosedür gerekir; ve bu prosedürler ülkeye, sendika kurallarına ve sigorta koşullarına göre değişir. Bu ders sana bir güvenlik yönergesi vermez ve veremez — bulunduğun ülkenin yürürlükteki kurallarını yetkili kaynaktan doğrulamak zorundasın. Bu, tavsiye değil, ön koşuldur.

Yönetmen için tek bir ilke yeterlidir: hiçbir plan, onu çeken kişinin sağlığından değerli değildir. Riskli bir fikrin güvenli alternatifi bulunamıyorsa, o fikirden vazgeçilir.

İyi yönetmen sette çekemediği planla değil, çektirmediği planla anılır.

Çekilen görüntüyü korumak

Gün sonunda elinizde bir sürü dosya olur ve o dosyalar filmin kendisidir.

Kural basittir ve istisnası yoktur: tek kopya, kopya değildir. İki ayrı fiziksel diske yazılmamış bir çekim günü, henüz çekilmemiş sayılır.

Ayrıca her gün kamera raporu ve ses raporu tutulur; hangi sahnenin hangi dosyada olduğu, hangi tekrarın iyi olduğu buraya yazılır. Bu kayıtlar olmadan kurgu odası bir arama alanına döner.

Filmlerden okuma

Setin kendisi konu olduğunda

Planlama bir sanattır

Kısıt ve yöntem

Türkiye'den üretim koşulları

Animasyonda üretim

Usta katmanı

Buraya kadarki kısım setin alfabesiydi. Şimdi ince tarafa gelelim.

Az önce günün akışını anlattım. İşin aslı şu: sette yönetmenin en kıymetli kaynağı zaman değil, dikkattir. Gün ilerledikçe herkes yorulur ve en çok yorulan kişi karar verendir. Bu yüzden deneyimli yönetmenler en zor sahneyi güne yaymaz, gücün en yüksek olduğu saate koyar. Aynı şekilde, çözülmüş sahneleri günün sonuna bırakırlar.

İkinci nüans: ilk yardımcı yönetmenle ilişki, filmin kaderini belirler. Bu kişi zamanı yönetir ve seni sıkıştırır; sıkıştırması onun işidir. Ona düşman olan yönetmen günü kaybeder, ona her söyleneni yapan yönetmen filmi kaybeder. Doğru ilişki müzakeredir: hangi sahneden ne kadar kısılabileceğini birlikte kararlaştırmak.

Üçüncü nüans, ve yeni başlayanların en çok şaşırdığı: sette moral bir üretim değişkenidir. Yorgun, aç, aşağılanmış bir ekip yavaş çalışır ve fikir söylemez. Yemek saatine saygı, açık iletişim ve teşekkür, verimliliği doğrudan artırır. Bu bir nezaket değil, bir yönetim aracıdır.

Dördüncüsü: her gün mutlaka bir şey ters gider. Hava döner, oyuncu gecikir, ekipman bozulur. Bunu bir istisna değil bir sabit olarak kabul et ve her güne bir yedek plan koy. Yedek planı olan yönetmen sakin kalır; sakin yönetmen ekibi çözüme götürür.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Kilit özet

Sette yönetmenin işi bir şeyi yapmak değil, otuz kişinin ne yapacağını bilmesini sağlamaktır.

Bir çekim günü sahne sahne aynı döngüyü izler — blokaj, hazırlık, prova, çekim, karar — ve en uzun parça hazırlıktır.

Çekim planı hikâye sırasına göre değil mekâna göre kurulur; oyuncunun duygusal sürekliliğini takip etmek bu yüzden yönetmenin işidir.

Sette herkesin çekimi durdurma hakkı vardır ve bu hak sorgulanmaz; güvenlik kuralları ülkeye göre değişir ve yetkili kaynaktan doğrulanır.

Tek kopya kopya değildir: iki ayrı diske doğrulanarak yazılmamış bir çekim günü, henüz çekilmemiş sayılır.

Sonraki ders

Bu seviyenin son dersine geliyoruz. Şimdiye kadar planı, kadrajı, lensi, ışığı, rengi, sürekliliği, kurguyu ve sesi tek tek çalıştık. Son derste bunların hepsini bir arada düşünmeyi öğreneceğiz: görsel stil. Bir filmin bütün bu kararlarının nasıl tek bir dile dönüştüğünü ve o dilin nasıl kurulduğunu çalışacağız.