Yin ve restoratif yoga

Açılış sahnesi

Bir stüdyonun akşam programında iki sakin ders art arda yazılı. İlkinin adı "Yin". Öğrenciler yerde, destek yastıklarının üzerinde, beş dakika boyunca aynı duruşta kalıyor. Öğretmen bu sürede duruşun böbrek meridyenini uyardığını, bedende bir enerji akışının açıldığını anlatıyor. İkinci dersin adı "Restoratif". Burada da öğrenciler desteklerin üzerinde uzanıyor, ama bu kez bir duruşta yirmi dakikaya yakın kalıyorlar. Öğretmen hiçbir enerji hattından söz etmiyor; yalnızca nefesi ve bedenin ağırlığını desteklere bırakmayı hatırlatıyor.

Derslerin ikisine de katılan bir fizyoterapist, çıkışta iki öğretmene aynı soruyu soruyor: "İkiniz de aynı yastıkları, aynı yavaşlığı kullanıyorsunuz. Aradaki fark ne, ve bu farkı kim belirliyor?"

Bu derste ne olacak

Bu derste iki yavaş ders türünü, yin ile restoratif yogayı, ekol çözümlemesinin dört ekseninde karşılaştıracağız. Önce ikisinin hangi çizgilerden doğduğunu göreceğiz: biri bir dövüş sanatçısının Taocu yoga çalışmasından, öteki Iyengar'ın destek araçlarından geliyor. Sonra her birinin bedeni nasıl açıkladığına ve bu açıklamaların hangisinin ölçülebilir, hangisinin inanç sistemine ait olduğuna bakacağız. Ardından bu ders türlerinin kimin denetiminde öğretildiğini soracağız. En sonda da bir Çin tıbbı kavramının bir yoga dersinde nasıl kullanıldığını kültürel aktarım açısından tartışacağız.

Sıfır noktası

Y2.107'de restoratif bir öne katlanmayı uygulamalı olarak kurduk ve desteğin gerçekten taşıyıp taşımadığını nasıl sınayacağımızı öğrendik. Y4.103'te de Iyengar'ın destek araçlarının bir yoga ekolünün kimliği hâline gelişini gördük. Bu derste o uygulamalı bilgiyi bir kenara koyup bir tarih sorusuna geçiyoruz: bu yavaş, destekli ders türleri kimden, nereden ve hangi açıklamalarla geldi?

Mekanizma

Tarih: iki ayrı kök

Restoratif yoga maddesi bu ders türünün kökünü açıkça Iyengar'a bağlıyor: uygulamanın Iyengar yogasının kasıtlı duruş çalışmasındaki destek araçları kullanımıyla haber verildiğini yazıyor. Madde, Iyengar'ın erken öğrencilerinden, yoga dergisi editörü Judith Lasater'ın Iyengar duruşlarına ve destek araçlarına dayanarak restoratif yogayı yaygınlaştırmaya yardım ettiğini ekliyor. Lasater maddesine göre Lasater, Y4.110'da gördüğümüz San Francisco'daki Iyengar enstitüsünün kurucularından biriydi.

Yin yoganın kökü ise bambaşka bir yerde. Yin Yoga maddesine göre bu tarzı dövüş sanatları uzmanı ve Taocu yoga öğretmeni Paulie Zink, bin dokuz yüz yetmişlerin sonunda kurdu. Madde, Zink'in ilk öğrencilerinin çoğunun güçlü ama kasları gergin dövüş sanatçıları olduğunu, onlara esneklik kazandırmak için uzun tutulan yin duruşlarına odaklandığını yazıyor. Zink'in öğrencisi Paul Grilley bu duruşları Hint haṭha yogası ve anatomi bilgisiyle birleştirdi; Grilley'nin öğrencisi Sarah Powers ise bu yaklaşıma "Yin Yoga" adını önerdi.

Kaynak: iki beden açıklaması

İki ders türünün en belirgin farkı, bedeni açıklama biçimlerinde. Yin Yoga maddesine göre yin duruşları bedenin bağ dokularına, yani tendonlara, fasyalara ve bağlara ılımlı bir yük bindirir; amaç eklemlerde dolaşımı artırmak ve esnekliği geliştirmektir. Madde, yin öğretmenlerinin "germe" sözcüğünden kaçındığını ve bu dokulara "yükleme" yapıldığından söz ettiğini de not ediyor.

Ama madde yin yoganın bir ikinci açıklaması olduğunu da yazıyor: duruş dizileri, Çin tıbbında meridyen, haṭha yogasında nāḍī diye anılan ince bedenin kanallarını uyarmak için tasarlanıyor. Madde, Grilley'nin bu fikre Japon araştırmacı Hiroshi Motoyama aracılığıyla ulaştığını, Motoyama'nın meridyenlerin ve içlerinden aktığı ya da onlarda depolandığı "varsayılan" ince enerjinin fizyolojisiyle ilgilendiğini anlatıyor. Grilley, yin dizilerini bir akupunkturcunun amaçlarına benzer amaçlarla kurdu.

Restoratif yoga ise daha yalın bir açıklama kullanıyor. Madde, duruşların desteklerle uzun süre tutulmasının amacının bedeni tamamen desteklemek ve böylece kasların gevşemesine izin vermek olduğunu yazıyor. Madde, yoga öğretmeni Cyndi Lee'nin restoratif yogayı modern yaşamın stresine ve süregiden bir savaş ya da kaç tepkisine karşı bir yol olarak gördüğünü de aktarıyor.

Otorite: bir öğretmen eğitimi ve serbest bir ad

İki ders türünün kurumsal yapısı da farklı. Yin Yoga maddesine göre Powers, Grilley ve Zink yin yoga öğretmen eğitimi kursları sunmaya başladı ve iki bin dokuza gelindiğinde yin yoga Kuzey Amerika'da ve Avrupa'da yaygınlaşmıştı. Grilley maddesine göre Grilley, eşi Suzee Grilley ile birlikte öğretmen yetiştiriyor; eğitim programları kemiklerin ve kasların anatomisini, "ilk örnek" dedikleri yedi duruşu, yoga ve meditasyonu kapsıyor.

Aynı madde bir ayrıntıyı daha aktarıyor: Grilley, yin yoganın bir franchise ya da melez bir marka olmadığını, adının telif hakkı ya da ticari marka ile sınırlanmadığını, yalnızca ek bir uygulama biçimi olduğunu söylüyor.

Grilley'nin anatomi eğitimi, bir başka otorite biçimini de gösteriyor. Grilley maddesine göre Grilley, anatomi bilgisine dayanarak herkesin her duruşu yapamayacağını, çünkü belirli kemiklerin biçiminin kişiden kişiye değiştiğini savunuyor; örneğin bazı kişilerin uyluk kemiğinin boyun kısmının ötekilerden çok daha uzun olduğunu ve bunun kalça ekleminde daha fazla hareket serbestliği verdiğini öne sürüyor.

Kültürel etik: bir dharma konuşması ve bir çeviri

Yin derslerinin bir ayrıntısı kültürel aktarım açısından ilgi çekici. Yin Yoga maddesine göre öğretmenler uzun tutuşlar sırasında çoğu zaman "dharma konuşmaları" yapıyor: duruşların fizyolojisini ve anatomisini, etkilediği söylenen meridyen hatlarını açıklayan gayriresmî monologlar; bu konuşmalarda geleneksel Budist hikâyeler anlatılabiliyor, şiir okunabiliyor ya da öğretmen kendi deneyimi üzerine düşünebiliyor. Madde, Powers'ın yin yogaya Budist psikolojisini kattığını da yazıyor.

Böylece tek bir yin dersinde üç kültürün kavramları yan yana geliyor: Çin tıbbının meridyenleri, Hint haṭha yogasının nāḍī'leri ve Budist psikolojisinin öyküleri. Yin Yoga maddesi meridyenleri haṭha yogasındaki nāḍī'lerin "karşılığı" diye sunuyor. Y3.16'da nāḍī'yi anlatırken "biraz meridyen gibi" benzetmesinin başka bir geleneğin kavramını ödünç aldığını görmüştük; aynı sorun burada tersinden karşımıza çıkıyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

İki ders türü dışarıdan bakınca birbirine çok benziyor: yavaşlık, destekler, uzun tutuşlar. Ekol çözümlemesi ise bu benzerliğin altındaki farkı gösteriyor. Restoratif yoga, Iyengar'ın kurumsal ve destek araçlarına dayalı çizgisinden geliyor ve bedeni kasların gevşemesi ve stres tepkisinin yatışması gibi ölçülebilir kavramlarla açıklıyor. Yin yoga ise bir dövüş sanatçısının Taocu çalışmasından doğdu; hem bağ dokusu gibi ölçülebilir bir kavramı hem de meridyen gibi bir inanç sisteminin kavramını birlikte kullanıyor.

Bu ikili açıklama, bir öğretmen için özel bir sorumluluk yaratıyor. Bir öğretmen yin dersinde anatomiden meridyene geçtiğinde, öğrenci bu geçişi fark etmeyebilir; iki açıklama aynı ses tonuyla, aynı güvenle söylenir. Bir ekolü dürüstçe öğretmek, bu iki dilin nerede ayrıldığını öğrenciye göstermeyi gerektirir.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Restoratif yoga Iyengar'ın destek araçlarından doğdu ve Judith Lasater tarafından yaygınlaştırıldı.

Yin yoga bin dokuz yüz yetmişlerin sonunda Paulie Zink'in Taocu çalışmasından doğdu; Grilley anatomi ve meridyen modelini ekledi, adını Powers önerdi.

Yin yoga iki açıklama kullanıyor: bağ dokusuna yükleme ölçülebilir, meridyen uyarımı ise bir inanç sisteminin açıklaması.

Grilley yin yoganın adının sınırlanmadığını ve tarzın tamamlayıcı bir uygulama olduğunu söylüyor.

Restoratif dersler sakatlık, stres ve hastalık için küçük sınıflarda; yin dersleri sağlıklı kişiler için daha kalabalık sınıflarda yapılıyor.

Sonraki derse köprü

Yin Yoga maddesi küçük bir ayrıntı veriyor: yin dersi bedeni ısıtmadığı için odanın sıcaklığı olağandan biraz yüksek tutuluyor. Yoga terapisi maddesi ise bambaşka bir sıcaklığı olan bir ekolü anlatıyor: odanın kırk dereceyi aşan bir sıcaklığa ısıtıldığı ve her derste aynı iki nefes çalışmasıyla yirmi altı duruşun uygulandığı bir aerobik tarz.

Sıradaki ders sıcak yogayı ve Bikram ekolünü ele alıyor.

Soru şu: Bir ekol dersin sıcaklığını, dizisini ve sözlerini sabitlediğinde, bu sabitliği kim korur ve bir kurucunun davranışı ekolün geleceğini nasıl belirler?