“Detoks”, “hormon dengeleme”, “organ sıkma”

Açılış sahnesi

Bir yoga festivalinin programında üç atölye yan yana listelenmiş. "Bahar detoksu: burgularla karaciğerini sık, toksinlerini at." "Kadınlar için hormon dengeleme akışı: omuz duruşuyla tiroidini uyandır." "Adrenal yorgunluğa son: böbrek üstü bezlerini dinlendiren nefes serisi." Üçünün tanıtımında da aynı söz var: "ışıldayan, arınmış bir ten."

Festivalde ders verecek bir öğretmen, kendi atölyesinin açıklamasını yazmak için programa bakıyor ve bir süre duraksıyor. Yıllar önce, öğretmenlik eğitiminde, burguların organlara "masaj yaptığını" kendisi de öğrenmiş ve derslerinde tekrarlamıştı. Öğrencilerin burgulardan sonra bir hafiflik hissettiğini de biliyor; bu his gerçek.

Ama şimdi, araştırma okuryazarlığının iki birimini ve kanıt haritasını geçtikten sonra, bu üç başlığı başka türlü okuyor. Her birinde bir organın, bir hormonun ya da bir bezin adı geçiyor; hiçbirinde bir ölçüm yok. Ve "arınmış ten" sözünün, bazı öğrenciler için bir sağlık vaadinden fazlasını taşıyabileceğini düşünüyor.

Bu derste ne olacak

Üç iddia ailesi, tek bir ortak yapıyla bu dersin konusu: bir organın, bir hormonun ya da bir bezin adını anıp ölçülmemiş bir etki vaat eden cümleler. Önce bu dilin yoga dünyasına nasıl girdiğini, bir yoga markasının kuruluşunda oynadığı rolle birlikte göreceğiz. Sonra "detoks" kelimesinin iki ayrı anlamını ayıracağız: bedenin kendi temizleme işi ile alternatif tıbbın vaadi. Ardından "hormon dengeleme" dilini, hormonların nasıl düzenlendiğine ve bir sahte tanının nasıl kurulduğuna bakarak okuyacağız. En sonda bu iddiaları kanıt haritasına yerleştirecek ve öğretmenin elinde hangi dürüst cümlenin kaldığını soracağız; ten tonu burada, "arınma" ve "ışıltı" vaatlerinin bazı pazarlarda ten rengiyle kurduğu bağı ele alacak.

Sıfır noktası

Bu iddia ailesinin bir üyesini bu seri daha önce ele aldı. Y2.127'de burguların organları sıkıp toksin attığı iddiası, halka halka ayrılmıştı: her biri ayrı ayrı gösterilmesi gereken adımlardan oluşan bir iddia zinciri, kişinin hissettiği bir değişimin mekanizmanın kanıtı sayılması olarak vekil kanıt, ve iddia bırakıldığında pozun boşta kalmadığını gösteren yerine konan gerekçe. Y4.85'te ise geleneksel arınma uygulamalarının "toksin atma" diliyle pazarlanmasını, detoks çevirisini görmüştük.

Bu ders o zinciri yeniden kurmuyor. Onun yerine üç şey ekliyor: bu dilin tarihsel kökeni, "hormon dengeleme" iddialarının kendi özgül yapısı ve bu iddiaların beş etiketli haritadaki yeri. Y2.127'nin sorusu "bu iddia gösterilebilir mi?" idi; bu dersinki ise iki yönlü: "bu cümlenin yerine salonda ne söylenir, ve cümle dinleyene aslında neyi vaat ediyor?"

Mekanizma

Bu dil nereden geldi

Yoga tedavi olarak maddesi, yirminci yüzyılda bazı yoga okullarının savunucularının, örneğin B. K. S. Iyengar'ın, çeşitli nedenlerle yoganın belirli organlar üzerindeki etkilerine dair hiçbir kanıt göstermeden iddialar ortaya attığını yazıyor. Madde, yoga araştırmacısı Andrea Jain'in bu iddiaları Iyengar'ın "yoga markasını geliştirme ve güçlendirme" ve "kitlesel pazarlama" süreci olarak nitelediğini, Iyengar'ın bin dokuz yüz altmış altı tarihli kitabını bu markanın kurulmasında belki de en önemli olay olarak gördüğünü ve kitabın "biyomedikal lehçesinin" pek çok kişiye çekici geldiğini söylediğini aktarıyor. Yoga öğretmeni Bernie Gourley'nin de kitabın ne kontrendikasyonları sistemli biçimde tarif ettiğini ne de öne sürülen yararlar için kanıt sunduğunu belirttiğini ekliyor.

Madde, kitaptan bir örnek de veriyor: bir duruş dizisinin kas, sinir ve dolaşım sistemlerini güçlendirdiği, omurgaya zengin kan sağladığı ve bedenin her yerine temiz kan göndererek toksinlerin atılmasına yardım ettiği iddiası. Bir tek cümlede bir organ, bir sistem ve bir toksin bir araya geliyor; hiçbirinin yanında bir ölçüm yok.

İki ayrı "detoks"

Detoksifikasyon, alternatif tıp maddesi, bu kavramı bedenden belirsiz "toksinleri", savunucularına göre zamanla birikip sağlığı bozan maddeleri atmayı amaçlayan bir alternatif tıp uygulaması olarak tanımlıyor. Madde, bunun kanı süzüp zararlı maddeleri işlenmek ve atılmak üzere ayıran karaciğer ve böbreklerin yaptığı detoksifikasyonla karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor. Madde, bilim insanlarının ve sağlık kuruluşlarının kavramı sağlam olmayan bilimsel temeli ve iddiaların kanıtsızlığı nedeniyle eleştirdiğini, "toksinlerin" genellikle tanımlanmadan kaldığını ve hastada zehirli bir birikime dair çok az kanıt bulunduğunu ya da hiç bulunmadığını yazıyor.

Madde, bir hastalığı olan kişide bir detoks uygulamasının etkinliğine inanmanın, etkili tedaviyi aramayı geciktirebileceğini ya da buna engel olabileceğini de ekliyor. Bu, detoks dilinin neden yalnızca yanlış değil, bazen zararlı olduğunu gösteriyor.

"Hormon dengeleme" ve bir sahte tanı

Hormonlar, iç salgı bezlerinin kana saldığı ve bir geri bildirim düzeniyle ayarlanan kimyasal haberciler. Endokrin hastalıklar maddesi, bu hastalıkların bir bezin az ya da fazla hormon salgılamasından ya da bezdeki bir tümörden kaynaklanabildiğini ve işin içindeki geri bildirim düzenekleri yüzünden çoğu zaman karmaşık, hem az hem fazla salgıyı içeren bir tablo gösterdiğini yazıyor: örneğin tiroid bezinin fazla çalıştığı durumların çoğunda tiroid hormonu fazla, tiroidi uyaran hormon ise düşüktür.

Bu, "hormon dengeleme" dilinin sorununu gösteriyor. "Dengelemek" bir yönü olmayan bir fiildir: hangi hormonun arttığını, hangisinin azaldığını, hangi ölçümle bunun görüldüğünü söylemez. Endokrin bir hastalık ise tam tersine, belirli bir hormonun belirli bir yönde bozulmasıdır ve bir hekim tarafından ölçülerek tanı konur ve tedavi edilir.

Adrenal yorgunluk maddesi, bu dilin bir sahte tanıya nasıl dönüşebildiğini gösteriyor. Madde, adrenal yorgunluğu, alternatif tıp sağlayıcılarının böbrek üstü bezlerinin süreğen stres ya da enfeksiyonlar yüzünden tükendiğini ve yeterli hormon, özellikle kortizol üretemediğini ileri sürmek için kullandığı sözde bilimsel bir terim olarak tanımlıyor. Terimin bin dokuz yüz doksan sekizde bir kiropraktör tarafından, çoğu özgül olmayan belirtilerden oluşan bir öbeğe uygulanmak üzere icat edildiğini, sistematik bir derlemenin bu durum için hiçbir kanıt bulmadığını ve bilimsel ya da tıbbi topluluklarca tanınan geçerli bir tanı olmadığını yazıyor. Madde, terimin gerçek böbrek üstü bezi hastalıklarıyla, örneğin böbrek üstü yetmezliğiyle karıştırılmaması gerektiğini de vurguluyor.

Arınma, ışıltı ve ten

Festival programındaki "ışıldayan, arınmış bir ten" sözü, ten tonu açısından ayrıca okunmalıdır. Cilt beyazlatma maddesi, bazı Afrika ülkelerinde kadınların dörtte birinden fazlasının, Asya'da ise yaklaşık yüzde kırkının düzenli olarak cilt beyazlatıcı ürün kullandığını, Hindistan'da cilt bakım ürünü satışlarının yarıdan fazlasının cilt açıcı formüllerden geldiğini ve bazı kremlerde zehirli düzeyde cıva ve hidrokinon bulunduğunu yazıyor. Madde, bu uygulamanın sağlık zararlarını ve renkçiliğin toplumsal sonuçlarını; açık tenin bir güzellik ideali olarak kitlesel pazarlama ve ünlü kültürüyle beslendiğini, bazı reklamların bu ürünleri toplumsal hareketliliğe giden bir basamak gibi sunduğunu aktarıyor.

Bir yoga dersi bir ten rengi vaat etmez; ama "arınmış, ışıldayan ten" sözü, renkçiliğin güçlü olduğu yerlerde, koyu tenli bir öğrenci için kendi teninin "temizlenmesi" gereken bir şey olduğu mesajını taşıyabilir. Detoks dilinin tanımlanmamış toksinleri ile beyazlatma pazarlamasının "arınma" dili, aynı kelimelerde buluşabilir.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Organ, hormon ve toksin dili, yoga dünyasına ölçümle değil, bir markalaşma dönemiyle girdi. Bu dil bir otorite havası taşır, ama bir organın, bir hormonun ya da bir bezin adını anmak, onun üzerinde bir etkiyi ölçmek değildir. Detoksun iki anlamını, bedenin kendi temizleme işini ve alternatif tıbbın tanımlanmamış toksin vaadini ayırmak, bu dilin nerede kaydığını gösterir.

Usta öğretmen "dengelemek", "uyandırmak", "arındırmak" gibi yönsüz fiillerin bir mekanizma söylemediğini bilir. Bir hormon iddiasında hangi hormonun hangi yönde değiştiğini, hangi ölçümle görüldüğünü sorar; bir sahte tanıyı gerçek bir hastalıktan ayırır ve öğrencisinin yorgunluğunu küçümsemeden onu bir hekime yönlendirir.

Usta öğretmen kendi dilini de temizler, ama bir ürün satmak için değil: organ adlarını öğrencinin hissedebileceği ifadelerle değiştirir, bir pozun dürüst gerekçesini söyler. Ve "arınmış, ışıldayan ten" gibi vaatlerin, renkçiliğin güçlü olduğu yerlerde bazı öğrencilere kendi tenleri hakkında ne söyleyebileceğini hesaba katar.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Organ, hormon ve toksin dili yoga dünyasına ölçümle değil, bir markalaşma döneminin biyomedikal lehçesiyle girdi.

Bedenin kendi detoksifikasyonu karaciğer ve böbreklerin işidir; alternatif tıbbın "toksinleri" çoğu zaman tanımlanmamıştır ve bu vaat tedaviyi geciktirebilir.

"Dengelemek", "uyandırmak", "arındırmak" yönsüz fiillerdir; bir hormon iddiası hangi hormonun hangi yönde değiştiğini ve nasıl ölçüldüğünü söylemelidir.

Adrenal yorgunluk gibi sahte tanılar tanınan bir hastalık değildir; öğrencinin yorgunluğu küçümsenmeden bir hekime yönlendirilir.

"Arınmış, ışıldayan ten" vaadi, renkçiliğin güçlü olduğu yerlerde bazı öğrencilere kendi tenleri hakkında zarar verici bir mesaj taşıyabilir.

Sonraki derse köprü

Bu derste yoganın bedende ölçülmemiş etkiler vaat eden bir dilini ayıkladık. Sıradaki ders, yoganın ölçülebilen ve standartları belli bir alanda, fiziksel etkinlik önerileri karşısında nerede durduğunu soruyor.

Sıradaki dersin konusu: yoga fiziksel aktivite hedeflerinin tamamını karşılar mı?

Soru şu: haftalık aerobik etkinlik ve kas güçlendirme önerileri bir yoga dersinin yoğunluğu ve içeriğiyle karşılaştırıldığında, hangi yoga türü hangi hedefin ne kadarını karşılıyor, ve bir öğretmen öğrencisine "yoga yeterli mi?" sorusunu nasıl yanıtlar?