Açılış ve yönelme

Açılış sahnesi

Akşam altı buçuk. Öğrenciler salona trafikten, toplantılardan, çocuklarını okuldan almaktan geliyor. Biri telefonunu son bir kez kontrol edip çantasına atıyor, biri hâlâ bir e-postanın cevabını düşünüyor, biri kapıdan nefes nefese giriyor.

Öğretmen herkesi minderinde görünce hemen başlıyor: "Aşağı bakan köpeğe gelelim." Sınıf kalkıyor. İlk on dakika boyunca öğrencilerin yarısı öğretmeni izliyor ama duymuyor; bir kısmı ne yaptığını bilmeden sınıfın geri kalanını taklit ediyor. Kapıdan nefes nefese giren öğrenci ilk duruşta hâlâ nefesini toplamaya çalışıyor.

Dersin ilk on dakikası geçti ama öğrencilerin çoğu henüz o derse gelmemişti. Bedenleri salondaydı; dikkatleri hâlâ trafikte, toplantıda, e-postadaydı.

Bu derste ne olacak

Önceki derste ders başlamadan önceki dakikaları, öğretmenin salonu ve grubu taramasını konuştuk. Bu ders ilk dakikalara geçiyor: dersin açılışına. Önce öğrencilerin bir önceki etkinlikten taşıdıkları dikkat artığını, dikkat yönetimi araştırmalarındaki bir kavramla göreceğiz. Sonra bir öğretimin nasıl başladığına dair eğitim bilimindeki klasik bir modele, Gagné'nin öğretim olaylarına bakacağız. Ardından bir dizinin başının neden özellikle akılda kaldığını, sıra konumu etkisiyle tartışacağız. En sonda bir yoga dersinin açılışını üç yönelme üzerinden kuracağız: salona, bedene ve derse; ve açılışın ne kadar sürmesi gerektiğine bakacağız.

Sıfır noktası

Y5.13'te Ausubel'in ön düzenleyicisini, yeni bir konudan önce bilinen ile öğrenilecek arasında köprü kuran kısa çerçeveyi görmüştük. Uzanarak yapılan uzun dinlenme kayıtlarında ise Y3.61 bir açılış duyurusunu, rotasyondan önce söylenen kısa bir seçenekler listesini, hiçbir kayıttan çıkarılmayacak bir parça olarak tanımlamıştık. Bu ders bu iki parçayı bir yoga dersinin genel açılışına taşıyor ve onlara bir üçüncüsünü ekliyor: öğrencinin salona gelmesi.

Bir açılış, bir derse girişin tören kısmı değildir. Açılış, öğrencinin dikkatinin gününden bu salona taşındığı, bedeninin fark edildiği ve dersin ne olacağının öğrenildiği bir geçiş bölümüdür. Bu üç iş yapılmadan başlayan bir ders, açılış sahnesindeki gibi, yarısı henüz gelmemiş bir sınıfla başlar.

Mekanizma

Dikkatin artığı

Dikkat yönetimi maddesi, dikkati etkileyen etkenler arasında bir bağlam değiştirme sorununu sayıyor: bir kişinin ikinci bir işe tam olarak odaklanabilmesi için ilk işi tamamen bırakması gerekir, ama insanlar dikkatlerini birden çok etkinlik arasında değiştirmekte ve taşımakta zorlanır. Madde bu durumu dikkat kalıntısı adıyla anıyor.

Açılış sahnesindeki öğrencilerin her biri bir kalıntı taşıyordu: e-posta, trafik, çocuk. Öğretmenin ilk yönergesi bu kalıntıları görmezden gelip doğrudan bir duruşa geçti. Bir açılış, bu kalıntının bırakılabileceği kısa bir zaman ve yer açar.

Bir öğretimin başı

Eğitim biliminde bir öğretimin nasıl kurulacağına dair klasik modellerden biri Robert Gagné'nindir. Gagné maddesi, Gagné'nin öğretimin dokuz olayını sıraladığını yazıyor: dikkati kazanmak, öğrencilere amacı bildirmek, önceki öğrenmeyi hatırlatmak, yeni içeriği sunmak, öğrenmeye rehberlik etmek, performansı ortaya çıkarmak, geri bildirim vermek, performansı değerlendirmek ve kalıcılığı ve aktarımı güçlendirmek. Madde, bazı eğitimcilerin bu modeli öğrenme sürecini aşırı reçeteci biçimde basitleştirmekle eleştirdiğini, ama onun eğitimcilerin öğretim amaçlarına odaklanmasına yardım edebileceğini de not ediyor.

Gagné'nin ilk üç olayı, bir yoga dersinin açılışına kolayca taşınır. Dikkati kazanmak: öğrencinin dikkatini gününden salona çekmek. Amacı bildirmek: bugünkü dersin neye odaklanacağını bir iki cümleyle söylemek. Önceki öğrenmeyi hatırlatmak: geçen hafta çalışılan bir şeyi ya da öğrencinin bedeninde zaten bildiği bir şeyi anmak; Y5.13'teki ön düzenleyici burada yer alır.

Başın ağırlığı

Bir açılış, dersin geri kalanından daha fazla akılda kalabilir. Sıra konumu etkisi maddesi, bir dizide ilk ve son öğelerin en iyi, ortadakilerin ise en kötü hatırlandığı eğilimi anlatıyor. Madde, terimin Hermann Ebbinghaus'a dayandığını, baştaki öğelerin daha iyi hatırlanmasının, yani ilklik etkisinin, bu öğelerin daha çok işlenip tekrarlanması ve uzun süreli belleğe daha güçlü yerleşmesiyle açıklandığını ve Bennet Murdock'un bin dokuz yüz altmış ikideki çalışmasının hatırlamanın bir öğenin listedeki konumuna göre değiştiğini gösterdiğini yazıyor.

Açılışta söylenen şey, dersin geri kalanının çerçevesi olur. Bir öğretmenin ilk cümlesi bir uyarıysa, "bugün zor bir ders", öğrenciler dersi o uyarının gölgesinde yaşayabilir; ilk cümlesi bir seçenekse, "bugün her bölümde kendi yolunu seçebilirsin", ders o seçeneğin ışığında başlar. Y3.61'deki açılış duyurusunun hiçbir kayıttan çıkarılmaması da bu yüzdendir.

Üç yönelme

Bir yoga dersinin açılışı üç yöne bakar: salona, bedene ve derse.

Salona yönelmek, özellikle ilk kez gelen öğrenciler için önemlidir: kapının, tuvaletin, yardımcı araçların nerede olduğunu, çıkabileceklerini bilmek. Bedene yönelmek, öğrencinin o günkü durumunu fark etmesidir; Y1.04'teki durum kontrolünün sınıfa taşınmış biçimi. Derse yönelmek, amacın ve seçeneklerin söylenmesidir. Bu üç yönelme her açılışta aynı ağırlıkta olmak zorunda değildir; ama hiçbiri tamamen atlanmamalıdır.

Karşılama ve süre

Açılış, öğretmenin öğrencileri karşıladığı yerdir. Bu karşılama sıcak olmalı, ama bir öğrenciyi sınıfın geri kalanından ayırmamalıdır.

Açılışın bir süresi vardır. Çok kısa bir açılış, açılış sahnesindeki gibi, öğrencileri kalıntılarıyla derse sokar; çok uzun bir açılış ise hareket etmek için gelen öğrencileri sabırsızlandırır.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Açılış, dersin kapısıdır. Öğrenciler salona bedenleriyle girer; dikkatleriyle ise ancak bir açılış onlara bunun için zaman ve yer açtığında girer. Açılışı atlayan bir ders, öğrencilerinin yarısı henüz gelmemişken başlar.

Usta bir öğretmen açılışı üç yönelme olarak kurar: salona, bedene, derse. Her birine birkaç cümle, birkaç nefes ayırır. Açılışta söylediği ilk cümleyi özenle seçer, çünkü o cümle dersin geri kalanının çerçevesi olur ve akılda kalır.

Ve usta bir öğretmen açılışı bir tören değil, bir geçiş olarak görür. Açılışın uzunluğu grubun ihtiyacına göre değişir; ama sıfıra inmez. Öğrencileri gününden bu salona taşıyan birkaç dakika, dersin geri kalanının dikkatini satın alır.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Öğrenciler salona bedenleriyle girer; dikkatleriyle ise bir açılışla girer.

Açılış üç yöne bakar: salona, bedene ve derse.

Açılışın ilk cümlesi, dersin geri kalanının çerçevesi olur.

Açılış bir tören değil, bir geçiştir; uzunluğu değişir, ama sıfıra inmez.

Yeni öğrenciler görünüşlerine göre değil, hep aynı biçimde karşılanır.

Sonraki derse köprü

Bu derste dersin ilk dakikalarında öğrencinin dikkatini salona, bedenine ve derse taşımayı konuştuk. Açılıştan sonra beden harekete başlar; ama hangi harekete, ne kadar ve hangi sırayla?

Sıradaki ders dersin hazırlık bölümünü ele alıyor: genel hazırlık ile özel hazırlık.

Soru şu: bütün bedeni ısıtan genel bir hazırlık ile dersin doruk duruşunun istediği belirli hareketleri hazırlayan özel bir hazırlık arasındaki fark nedir, ve bir öğretmen ikisini bir ders içinde nasıl sıralar?