Dokunmanın amacı

Açılış sahnesi

Bir öğretmen yetiştirme programında bir eğitmen, adaylardan bir deney yapmalarını istiyor. Her aday bir derste dokunduğu her anı bir kâğıda yazacak ve yanına tek bir sorunun cevabını ekleyecek: bu dokunuş neden yapıldı?

Bir hafta sonra kâğıtlar toplanıyor. Bir adayın listesinde on iki dokunuş var. Cevapların üçü açık: "öğrenci düşecekti", "kaburgasının nereye genişleyeceğini göstermek için", "dizinin yönünü elimle gösterdim". Geri kalan dokuzun yanında ise ya boşluk var ya da şu cümleler: "alışkanlık", "hoş bir dokunuş olsun diye", "duruşu biraz daha derine götürmek için", "öteki öğretmenler de yapıyor".

Aday kâğıdına bakıp şaşırıyor. Dokunuşlarının çoğunun bir amacı yokmuş.

Bu derste ne olacak

Y5.31 ile Y5.33 arası, onayın ne zaman ve nasıl istendiğiyle uğraştı. Bu ders, onaydan önce gelen bir soruyu soruyor: bu dokunuş neden yapılıyor? Önce bir dokunuşun bir yoga sınıfında hizmet edebileceği amaçları ayıracağız: öğrenciye bedeninden bir bilgi vermek ve öğrenciyi bir düşüşten korumak. Sonra öğrencinin bedenini bir biçime yerleştiren ya da bir duruşu daha derine götüren dokunuşun neden sorunlu olduğunu, serinin daha önceki derslerinde gördüğümüz bir örnekle birlikte tartışacağız. Ardından güvenlik için yapılan bir dokunuşun bile bir bağımlılık yaratabileceğini, ağırlık antrenmanındaki bir uygulamadan göreceğiz. En sonda eli uzatmadan önceki soruyu kuracağız.

Sıfır noktası

Y3.10'da dokunsal referansı, elin ya da başka bir yüzeyin nefesin hareketini doğrudan hissettirmesi, iç algının belirsizliğini azaltan somut bir geri bildirim kaynağı olarak tanımlamıştık. Bu, bir dokunuşun bir amaca hizmet ettiği en açık örneklerden biriydi. Y4.120'de Mark Stephens'ın dokunma iznini, dokunmayı yalnızca fiziksel teması cinselleştirmekten kaçınan biçimlerde kullanma ilkesiyle birlikte görmüştük. Y4.104'te ise bir dokunuşun nasıl yanlış gidebileceğinin acı bir örneğini, düzeltme görünümünde istismarı ele almıştık.

Y5.21'de rehberlik hipotezini, pratik sırasında çok fazla dışsal geri bildirimin öğrencinin bu kaynağa bağımlı hâle gelmesine yol açabileceğini söyleyen bir hipotez olarak gördük. Bu ders o hipotezin bir dokunuşa uygulandığında ne anlama geldiğini de soruyor.

Mekanizma

Bir dokunuş bilgi verebilir

Bir yoga sınıfında bir dokunuşun en meşru amaçlarından biri, öğrenciye sözle ya da gösterimle kolayca aktarılamayan bir bilgiyi vermektir. Y3.10'daki dokunsal referans bunun bir örneğiydi: bir öğretmenin eli, öğrencinin kaburgalarının yanına konduğunda, öğrenci nefesin nereye genişlediğini doğrudan hissedebilir.

Bir bilgi dokunuşunun iki özelliği vardır. Birincisi hafiftir; bir yük aktarmaz, bir yön gösterir. İkincisi, hareketi öğrenciye bırakır: öğretmenin eli bir yeri işaret eder, ama o yeri hareket ettiren öğrencidir. Y5.21'de gördüğümüz performans bilgisinin bir biçimi olarak düşünülebilir: öğrenciye hareketin niteliği hakkında, bu kez bir el aracılığıyla, bir bilgi verir.

Bir dokunuş bir düşüşü önleyebilir

İkinci meşru amaç güvenliktir. Bir öğrenci bir ters duruşta dengesini kaybetmek üzereyken, bir öğretmenin eli bir düşüşü önleyebilir. Ağırlık antrenmanında bunun bir adı vardır. Destekleme maddesi bu uygulamayı, ağırlık ya da direnç antrenmanında bir kişiyi belirli bir egzersiz sırasında desteklemek olarak tanımlıyor; doğru desteklemenin ne zaman müdahale edileceğini bilmeyi gerektirdiğini yazıyor.

Bir güvenlik dokunuşu, çoğu zaman önceden sorulamayacak kadar hızlı gerekebilir. Bu yüzden bir öğretmen, güvenlik dokunuşu gerektirebilecek bir duruşa geçmeden önce, sınıfa ya da öğrenciye bunu önceden söyler: "Bu ters duruşta düşmek üzere olursan seni tutmak için elimi kullanabilirim; istemezsen şimdi söyle, duvara yakın çalışalım."

Destek bir bağımlılık yaratabilir

Destekleme maddesi, destekleme uygulamasının bir yan etkisini de yazıyor: bir destekleyici bir sakatlığı önleyebilir, ama kaldıran kişi destekleyiciye fazla bağımlı hâle gelebilir ve destekleyicinin ona ne kadar yardım ettiğinin farkına varmayabilir.

Bu, Y5.21'deki rehberlik hipoteziyle aynı mantığı taşır. Her derste bir ters duruşta bir öğretmenin eliyle desteklenen bir öğrenci, duruşu kendi başına yapabildiğini sanabilir; ama destek kalktığında düşebilir. Bu yüzden bir güvenlik dokunuşu bile, öğrenci ilerledikçe azaltılmalıdır.

Yerleştirme ve zorlama

Bir dokunuşun üçüncü türü, bu dersin en tartışmalı olanıdır: öğrencinin bedenini bir biçime taşıyan ya da bir duruşu daha derine götüren dokunuş.

Yerleştirme dokunuşunun iki sorunu vardır. Birincisi öğrenmeyle ilgilidir: öğrenci bir biçimi kendisi bulmadığında, o biçimi dokunuş olmadan yeniden kuramayabilir. İkincisi güvenlikle ilgilidir: bir öğretmenin eli, öğrencinin kendi kaslarıyla kontrol edemediği bir aralığa bedeni itebilir. Y5.27'de kullanılabilir aralık, kasların kendi başına taşıyabildiği sınır olarak geçmişti; bir yerleştirme dokunuşu o sınırın ötesine geçebilir.

Y4.104'te bunun bir örneğini görmüştük. O derste aktarıldığı üzere, Economist dergisinin ölüm ilanı, Pattabhi Jois'in pek çok öğrencisinin, onları lotus duruşuna, bacak açmaya ya da geriye eğilmeye zorlayan düzeltmeleri yüzünden dizleri ya da sırtları sakatlanmış biçimde topalladığını yazmıştı.

Amaç sorusu

Açılış sahnesindeki adayın listesi, bir dokunuşun çoğu zaman bir amaç olmadan yapıldığını gösterdi. Bu yüzden bir öğretmenin dokunmadan önce, onay sormadan bile önce, kendine sorması gereken bir soru vardır.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Bir dokunuş, bir öğretmenin elindeki en güçlü ve en riskli araçlardan biridir. Güçlüdür, çünkü bir öğrenciye bedeninden, sözün taşıyamayacağı bir bilgiyi verebilir ya da onu bir düşüşten koruyabilir. Risklidir, çünkü bir öğrencinin bedeni üzerinde bir güç kullanır; ve bir amacı olmadığında, bir alışkanlığa, bir yakınlık ifadesine ya da bir zorlamaya dönüşebilir.

Olgun bir öğretmen dokunmadan önce iki soru sorar. İlki amaç sorusudur: bu dokunuş ne işe yarıyor ve bu işi başka bir şey göremez mi? İkincisi onay sorusudur: öğrenci bu dokunuşa şimdi, açıkça evet diyor mu? İkisinden birinin cevabı açık değilse, dokunmaz. Ve dokunduğunda, hareketi öğrenciye bırakır.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Bir dokunuş, öğrenciye bedeninden bir bilgi verdiğinde ya da onu bir düşüşten koruduğunda bir amaca hizmet eder.

Bilgi dokunuşu hafiftir ve hareketi öğrenciye bırakır.

Güvenlik dokunuşu önceden konuşulur ve öğrenci ilerledikçe azaltılır.

Yerleştirme dokunuşu hareketi öğrencinin yerine yapar ve kontrol edilebilen aralığı aşabilir.

Amaç sorusu, onay sorusundan önce gelir; ikisinin de cevabı açık olmalıdır.

Sonraki derse köprü

Bu derste bir dokunuşun neden yapılacağını konuştuk. Ama amacı açık, onayı alınmış bir dokunuş bile yarıda kalabilir: bir öğrenci evet dedikten sonra, dokunuşun ortasında, "yeter" diyebilir.

Sıradaki ders öğrencinin fikir değiştirmesini ele alıyor.

Soru şu: bir öğrenci bir dokunuşa evet dedikten sonra fikrini değiştirdiğinde bir öğretmen nasıl karşılık verir, ve öğrencinin bunu bir açıklama yapmak zorunda kalmadan, hiçbir bedel ödemeden yapabilmesi nasıl sağlanır?