Prop başarısızlık değildir

Açılış sahnesi

Üçgen duruşunda bir öğrenci elini yere indirmeye çalışıyor; gövdesi öne çöküyor, nefesi kesiliyor. Öğretmen sınıfın arasından geçip ona bir blok uzatıyor: "Al, bunu kullan." Öğrenci bloğu alıyor, ama yüzü kızarıyor. Etrafına bakıyor; başka kimsenin elinde blok yok. Bir sonraki duruşta bloğu matın kenarına itiyor ve dersin geri kalanında ona hiç dokunmuyor.

Aynı hafta farklı bir salonda ise öğretmen, dersin başında herkese iki blok aldırıyor. Üçgen duruşuna geçmeden önce şöyle diyor: "Alttaki eliniz için üç yer var: kaval kemiğiniz, bloğun en yüksek yüzü ya da bloğun en alçak yüzü. Hangisinde göğsünüz yana açık kalıyorsa orayı seçin. Ben bugün bloğun yüksek yüzünü kullanacağım." Sınıfın yarısı bloğu alıyor. Kimse etrafına bakmıyor.

Aynı blok, iki sınıfta iki ayrı anlam taşıdı: birinde bir kurtarma, ötekinde bir seçenek.

Bu derste ne olacak

Bu ders yardımcı araçlar, gerileme ve ilerleme birimini açıyor. Birimin sonunda bir öğretmen, aynı hedefi koruyarak bir duruşun en az üç yoğunluk düzeyini sunabilecek. Ama bu, öğrencinin o düzeylerden birini seçmeye istekli olmasına bağlı. Bu yüzden birim, araçların ne yaptığından önce ne anlama geldiğiyle başlıyor. Önce bir öğrencinin bir bloğu neden bir yenilgi gibi yaşayabileceğini, sosyal karşılaştırma kavramıyla göreceğiz. Sonra mimarlıktan eğitime uzanan evrensel tasarım fikrine ve kaldırım rampası etkisine bakacağız: engellilik için tasarlanan bir şeyin herkesin işine yaradığında nasıl "özel" olmaktan çıktığına. Ardından bir öğretmenin yardımcı aracı sunuş biçiminin anlamı nasıl değiştirdiğini çalışacağız.

Sıfır noktası

Y4.103'te B. K. S. Iyengar'ın ekolünü incelerken destek aracını, duruşları doğru ve güvenli yapmaya yardım eden kemer, blok, battaniye ve sandalye gibi nesneler olarak tanımladık; Iyengar'ın bu araçları, bir kazada omurgası incindikten sonra engelli insanların yoga yapmasına yardım etmek için keşfetmeye başladığını gördük. Y5.10'da da basamaklı desteği, öğrenci ilerledikçe azaltılan geçici öğretim desteği olarak tanımladık.

Y1.27'de bir öğrencinin destek kullanmayı başarısızlık saydığını, destekli çömelmede eklemlerin hâlâ aynı işi yaptığını görünce bu çerçevenin değiştiğini görmüştük. O ders öğrencinin kendi pratiğine bakıyordu. Bu ders aynı sorunu öğretmenin tarafından ele alıyor: bir sınıfta yardımcı araç nasıl sunulduğunda başarısızlık gibi görünmez?

Mekanizma

Karşılaştırma: blok neden utandırır

Açılış sahnesindeki öğrenci bloğu aldığında önce etrafına baktı. Bu bakış, bir karşılaştırmaydı. Sosyal karşılaştırma kuramı maddesi, sosyal psikolog Leon Festinger'ın bin dokuz yüz elli dörtte ilk kez önerdiği bu kuramı, bireylerin kendi görüşlerini ve yeteneklerini, belirsizliği azaltmak için kendilerini başkalarıyla karşılaştırarak değerlendirdiği fikri olarak tanımlıyor.

Madde, sonraki araştırmaların yukarı ve aşağı yönlü karşılaştırma kavramlarını getirdiğini, kendinden daha iyi durumda gördüğü biriyle yapılan yukarı yönlü karşılaştırmaların öz değerlendirmeyi düşürebileceğini aktarıyor. Madde ayrıca, yakın zamanda bir aksilik ya da özgüvenine yönelik bir tehdit yaşamış kişilerde yukarı yönlü karşılaştırmanın daha olumsuz bir duyguya yol açtığını bildiren bir çalışmaya yer veriyor.

Bir yoga sınıfında karşılaştırmanın en görünür nesnelerinden biri yardımcı araçtır. Kimin elinde blok olduğu, kimin dizinin altında battaniye olduğu, kimin kemer kullandığı bir bakışta görülür. Açılış sahnesindeki öğrenci, elindeki bloğun onu sınıfın "yapamayan" tarafına yerleştirdiğini hissetti. Bloğu kenara itmesi, bu karşılaştırmadan çıkmanın bir yoluydu.

Evrensel tasarım: herkes için baştan

Mimarlıkta ve ürün tasarımında bu soruna verilmiş bir cevap vardır. Öğrenme için evrensel tasarım maddesi, bu eğitim çerçevesinin kavramının ve dilinin mimarlıktaki ve ürün geliştirmedeki evrensel tasarım hareketinden esinlendiğini ve evrensel tasarımın ilk olarak Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi'nde Ronald Mace tarafından formüle edildiğini yazıyor. Madde, evrensel tasarımın, ürünlerin ve ortamların uyarlamaya ya da özel bir tasarıma gerek kalmadan, olabildiğince tüm insanlar tarafından kullanılabilir biçimde tasarlanmasını istediğini aktarıyor.

Madde, bu fikrin eğitime taşınmış biçimini, Harvard Eğitim Fakültesi'nden David H. Rose ve Uygulamalı Özel Teknoloji Merkezi tarafından bin dokuz yüz doksanlı yıllarda tanımlanan öğrenme için evrensel tasarım olarak anlatıyor. Bu çerçeve, bir öğretim programının baştan bilgiyi sunmanın, öğrenilenin gösterilmesinin ve öğrenciyi katılıma çekmenin birden çok yolunu sağlayacak biçimde kurulmasını istiyor.

Açılış sahnesindeki iki öğretmen arasındaki fark, bu çerçevenin diliyle söylenebilir. Birinci öğretmen yardımcı aracı sonradan, bir öğrenci zorlandığında, bir uyarlama olarak getirdi. İkinci öğretmen onu dersin tasarımına baştan yerleştirdi: bir duruşun üç yolundan biri olarak.

Kaldırım rampası etkisi

Evrensel tasarımın gündelik bir örneği, bir yoga öğretmeni için de öğreticidir. Kaldırım rampası etkisi maddesi bu olguyu, engellilik dostu özelliklerin, tasarlandıkları insanlardan daha geniş bir grup tarafından kullanılıp beğenilmesi olarak tanımlıyor. Madde, kaldırım rampalarının ilk olarak tekerlekli sandalye erişimi için yapıldığını, ama bebek arabası, el arabası ya da bavul iten insanlar tarafından da benimsendiğini, bugün her yerde bulunduklarını ve artık geniş ölçüde bir engellilik erişim özelliği olarak tanınmadıklarını yazıyor.

Yoga yardımcı araçlarının tarihi, bu etkiye benzer bir yol izler. Y4.103'te gördüğümüz gibi Iyengar, destek araçlarını engelli insanların yoga yapabilmesi için keşfetmeye başladı. Bugün aynı araçlar, esnek ve deneyimli öğrencilerin de bir duruşu daha uzun tutmak, bir eklemi korumak ya da bir hareketi daha ayrıntılı hissetmek için kullandığı araçlardır. Bir blok, yalnızca "yapamayanlar" için değildir; kaldırım rampası gibi, onu kullanan herkes için bir şey yapar.

Aracın anlamını değiştiren dil

Bir öğretmenin yardımcı aracı sunarken kullandığı dil, aracın anlamını belirler. "Yapamıyorsan blok kullan" cümlesi bloğu bir yapamama işareti yapar. "Göğsünü açık tutmak için elini bloğa koy" cümlesi ise bloğu duruşun amacına hizmet eden bir araç yapar. Birinci cümle öğrenciyi bir eksiklikle tanımlar; ikinci cümle, Y5.15'te gördüğümüz eylem diliyle, aracın ne yaptığını söyler.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Bir yardımcı araç, onu kullanan öğrencinin bedeninde bir şey yapar; ama sınıfta onu gören herkesin zihninde de bir şey yapar. Bir öğretmen yalnızca bir aracın bedende ne yaptığını değil, sınıfta ne anlama geldiğini de tasarlar.

Evrensel tasarım fikri bir öğretmene basit bir soru bırakır: bu aracı, biri zorlandıktan sonra mı getiriyorum, yoksa dersin baştan bir parçası mı yapıyorum? Kaldırım rampası etkisi de bu sorunun cevabının neden önemli olduğunu gösterir: bir araç herkesin kullandığı bir şey olduğunda, artık kimseyi "özel" kılmaz.

Birim ilerledikçe, farklı araçların bir duruşu nasıl değiştirdiğini, destek yüzeyinin, kaldıracın, hareket aralığının ve temponun nasıl ayarlandığını göreceğiz. Ama bu araçların hiçbiri, öğrenci onları bir yenilgi olarak görüyorsa işe yaramaz. Bu ders birimin geri kalanının zeminidir.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Bir öğrenci aracı, yalnızca bedenine göre değil, etrafındakilere göre de değerlendirir.

Evrensel tasarım, aracı sonradan bir uyarlama olarak değil, baştan bir seçenek olarak yerleştirir.

Kaldırım rampası gibi, herkesin kullandığı bir araç kimseyi "özel" kılmaz.

"Yapamıyorsan" diye sunulan araç bir eksiklik; "şunun için" diye sunulan araç bir amaç taşır.

Öğretmenin kendisi de aracı kullandığında, araç bir hedeften sapma olmaktan çıkar.

Sonraki derse köprü

Bu derste yardımcı aracın bir sınıfta ne anlama geldiğini konuştuk. Ama her araç bedende başka bir şey yapar: biri yeri yükseltir, biri kolu uzatır, biri ağırlığı taşır, biri bir yüzeyi yumuşatır.

Sıradaki ders duvarı, sandalyeyi, bloğu, kemeri, bolsteri ve battaniyeyi tek tek ele alıyor.

Soru şu: bu araçların her biri bir duruşta hangi işi görür, ve bir öğretmen bir duruşun ihtiyacına göre hangisini seçeceğine nasıl karar verir?