Öğrenciden geri bildirim istemek

Açılış sahnesi

Ders bitiyor. Öğretmen kapının yanında durmuş, çıkan öğrencilere tek tek soruyor: "Nasıldı? Beğendin mi?" Herkes gülümseyerek "çok güzeldi" diyor. Bir öğrenci de öyle diyor, ama o gece bir arkadaşına, dersin ortasındaki bir duruşta belinin ağrıdığını ve bir daha gelip gelmeyeceğini bilmediğini yazıyor.

Şehrin öteki ucunda bir öğretmen ise dersin son iki dakikasında öğrencilerden gözlerini kapatmalarını istiyor ve soruyor: "Bugünkü derste bir duruş sana diğerlerinden zor geldiyse, o duruşu aklında tut. Şimdi sıfırdan ona kadar bir sayı düşün: o duruş ne kadar zorladı?" Sonra kapıda bir kâğıt kutusu bırakıyor: isteyen, o duruşun adını ve sayıyı adsız bir kâğıda yazıp atabiliyor. Ertesi gün kutuda, üç öğrencinin aynı duruşa sekiz ya da dokuz yazdığını görüyor.

İki öğretmen de öğrencilerinden geri bildirim istedi. Biri bir nezaket cümlesi aldı, öteki bir bilgi.

Bu derste ne olacak

Y5.21 öğretmenin öğrenciye taşıdığı iki bilgi türüne bakıyordu. Bu ders, yönergeyle açılan birimin son halkası olarak bilginin öteki yönünü ele alıyor: öğrenciden öğretmene. Önce öğrenciden gelen bilginin öğretime nasıl yön verdiğini, biçimlendirici değerlendirme kavramıyla göreceğiz. Sonra öğrencilerin neden çoğu zaman "iyiydi" dediğini, anket araştırmalarındaki iki yanıt yanlılığıyla açıklayacağız. Ardından daha dürüst bir cevap getirebilecek soru biçimlerine, açık uçlu sorulara ve Borg'un algılanan zorluk ölçeği gibi ölçekli sorulara bakacağız. En sonda geri bildirimi isterken öğrencinin cevap vermeme hakkını nasıl koruyacağımızı çalışacağız.

Sıfır noktası

Y5.04'te geri anlatma yöntemini, kişiden bilgiyi kendi sözleriyle anlatmasını isteyerek anlaşılıp anlaşılmadığını sınamak olarak tanımlamıştık. O ders bir yönlendirme bilgisinin anlaşılıp anlaşılmadığıyla ilgiliydi. Y5.03'te de yanıtlamama hakkını, öğrencinin bir sağlık sorusunu yanıtlamamayı seçebilmesi olarak görmüştük. Bu ders iki fikri, bir dersin öğrenciye nasıl geldiğini sormaya genişletiyor.

Y5.21'de öğrencinin kendi bedeninden gelen bilgiye içsel geri bildirim dedik. Öğrenciden geri bildirim istemek, o içsel bilginin bir kısmını öğretmene açmasını istemektir. Öğretmen bir öğrencinin belinin ağrıyıp ağrımadığını, nefesinin daralıp daralmadığını dışarıdan her zaman göremez.

Mekanizma

Öğrenciden gelen bilgi öğretimi değiştirir

Biçimlendirici değerlendirme maddesi bu kavramı, öğretmenlerin öğrenme süreci sırasında öğretme ve öğrenme etkinliklerini değiştirmek için yürüttüğü resmî ve resmî olmayan değerlendirme yöntemlerinin bir yelpazesi olarak tanımlıyor. Madde, bu değerlendirmenin genellikle not içermediğini ve düşük riskli olduğunu, yani öğrenci için bir puan ya da sonuç taşımadığını yazıyor; ve onu, dış hesap verebilirlik için eğitim sonuçlarını izlemeye çalışan özetleyici değerlendirmeyle karşılaştırıyor.

Maddenin tanımında önemli bir ayrıntı var: bir sınıftaki uygulama, öğrenci başarısına dair kanıtın ortaya çıkarıldığı, yorumlandığı ve bir sonraki öğretim adımına dair karar vermek için kullanıldığı ölçüde biçimlendiricidir. Öğrenciden geri bildirim istemek tek başına yeterli değildir; öğretmen o bilgiyi bir sonraki derste bir şeyi değiştirmek için kullanmıyorsa, soru bir nezaket cümlesi olarak kalır.

Öğrenciler neden "iyiydi" der

Açılış sahnesindeki ilk öğretmenin aldığı cevaplar dürüst değildi, ama öğrenciler yalan da söylemiyordu. Anket araştırmalarında bu tür cevapları açıklayan iki yanlılık tanımlanmıştır.

Sosyal beğenirlik yanlılığı maddesi, bu yanlılığı anket yanıtlayıcılarının soruları başkalarınca olumlu görülecek biçimde cevaplama eğilimi olarak tanımlıyor ve bunun iyi davranışı abartma ya da istenmeyen davranışı az bildirme biçiminde ortaya çıkabildiğini yazıyor. Onaylama yanlılığı maddesi ise yanıtlayıcıların, sorunun içeriğini ya da kendi gerçek tercihlerini dikkate almadan, olumlu bir cevap seçeneğini orantısız biçimde seçme eğilimini anlatıyor ve bunun özellikle "evet mi hayır mı" türünden sorularda görüldüğünü ekliyor.

Kapalı uçlu soru maddesi aynı etkiyi başka bir yönden gösteren bir bulgu aktarıyor: Cincinnati Üniversitesi'nde yapılan bir çalışmaya göre Amerikalıların yüzde yirmi ile kırkı, sosyal baskı nedeniyle, aslında bir görüşleri olmadığı hâlde bir görüş bildiriyor ve soruyu soranı memnun edeceğini düşündükleri cevabı seçiyor.

Bir yoga sınıfında bu baskı daha da güçlüdür. Soruyu soran, öğrencinin az önce bedenini emanet ettiği kişidir; öğretmenin gözlerinin içine bakarak onun emeğini eleştirmek, çoğu öğrenci için zordur.

Daha dürüst cevap getiren sorular

Bir sorunun biçimi, getirdiği cevabın biçimini belirler. Kapalı uçlu soru maddesi, kapalı uçlu bir soruyu araştırmacının katılımcılara cevap seçenekleri sunduğu soru olarak tanımlıyor ve onu, belirli bir bilgiyle kolayca cevaplanamayan açık uçlu soruyla karşılaştırıyor.

Kapalı sorular kötü değildir; ama "evet mi hayır mı" biçimindeki kapalı sorular onaylama yanlılığına en açık olanlardır. Bir ölçek sunan kapalı soru ise öğrenciye bir derece seçme imkânı verir ve "iyi" ile "kötü" arasındaki aralığı açar.

Algılanan zorluk puanı maddesi, spor, sağlık ve egzersiz testlerinde kullanılan ve Borg'un algılanan zorluk ölçeğiyle ölçülen bu puanı, fiziksel etkinlik sırasında algılanan zorlanmanın sayısal bir ölçüsü olarak tanımlıyor. Madde, özgün ölçeğin Gunnar Borg tarafından bin dokuz yüz altmışlı yıllarda tanıtıldığını ve zorlanmayı altıdan yirmiye kadar bir ölçekte derecelendirdiğini, bin dokuz yüz seksen iki dolaylarında da sıfırdan başlayan daha kısa bir ölçeğin yayımlandığını yazıyor.

Cevap vermeme hakkı ve adsızlık

Sosyal beğenirlik yanlılığı, soran ile cevaplayan arasındaki ilişkiden beslenir. Bu yüzden bir öğretmenin geri bildirim isterken yapabileceği en etkili şeylerden biri, cevabı kendisiyle yüz yüze olmaktan çıkarmaktır: adsız bir kâğıt, bir kutu, gözler kapalıyken sorulan bir soru. Aynı zamanda öğrencinin hiç cevap vermeme hakkı da korunmalıdır; Y5.03'te bir sağlık sorusu için gördüğümüz yanıtlamama hakkı, bir dersin nasıl geçtiğine dair bir soru için de geçerlidir.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Öğrenciden geri bildirim istemek, bir öğretmenin kendi dersini dışarıdan görmesinin neredeyse tek yoludur. Öğretmen bir öğrencinin bedenini görür, ama o bedenin içinde ne olduğunu, bir yönergenin nasıl duyulduğunu, bir duruşun ne kadar zorladığını ancak öğrenci söylerse bilir.

Ama bir sorunun biçimi, cevabı belirler. "Beğendin mi?" diye soran bir öğretmen nezaket toplar; "sıfırdan ona ne kadar zorladı?" diye soran bir öğretmen bilgi toplar. Ve toplanan bilgi ancak bir sonraki derste bir şeyi değiştirdiğinde gerçekten bir geri bildirim olur.

Birim burada kapanıyor. Boyunca bir yönergenin fiilini, odağını, benzetmesini, gösterimini, sayısını, dilini ve taşıdığı bilginin türünü inceledik; son olarak bilginin öğrenciden öğretmene akan yönüne baktık.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Biçimlendirici değerlendirme, öğrenciden gelen bilgiyi bir sonraki derste bir değişikliğe dönüştürür.

Öğrenciler çoğu zaman öğretmeni memnun edecek cevabı verir; bu bir yalan değil, bir yanlılıktır.

"Evet mi hayır mı" soruları olumlu cevaba eğilir; bir ölçek ya da açık uçlu bir soru daha çok bilgi getirir.

Adsızlık ve cevap vermeme hakkı, dürüst bir cevabın zeminidir.

Geri bildirim ancak derse yansıdığında geri bildirimdir.

Sonraki derse köprü

Öğretmenin sözüyle ve bedeniyle kurulan birim burada bitiyor. Bu dersin örneklerinden birinde bir öğretmen, adsız kâğıtlardan gelen bilgiyle bir duruşu ikiye böldü ve önüne bir hazırlık ekledi. Öğretmenin elinde bir duruşu kolaylaştırmanın başka bir yolu daha var: bir blok, bir kemer, bir duvar.

Sıradaki birim yardımcı araçları, gerilemeyi ve ilerlemeyi ele alıyor; ilk ders yardımcı aracın bir başarısızlık olmadığını anlatıyor.

Soru şu: bir öğrenci bir blok ya da bir kemer kullandığında bunu neden bir yenilgi gibi yaşayabilir, ve bir öğretmen yardımcı aracı sınıfa nasıl sunduğunda bu anlam değişir?