Sonuç bilgisi ve performans bilgisi

Açılış sahnesi

Bir öğrenci ayakta öne katlanıyor. Öğretmen yanına gelip sevinçle söylüyor: "Harika, ellerin yere değdi!" Ertesi hafta aynı öğrenci aynı duruşta, elleri yere değsin diye dizlerini kilitliyor ve sırtını yuvarlayarak aşağı doğru itiyor. Elleri yine yere değiyor. Öğretmen yine "harika" diyor.

Başka bir stüdyoda, başka bir öğrenci aynı duruşta. Bu öğretmen şöyle söylüyor: "Bu kez kalçadan katlandın, sırtın uzun kaldı." Elleri yerden bir karış yukarıda. Ertesi hafta öğrenci duruşa yeniden kalçasını geriye göndererek başlıyor; elleri yine yere değmiyor, ama hareket her hafta biraz daha derinleşiyor.

İki öğretmen de bir şey söyledi ve iki öğrenci de bir şey öğrendi. Birincisi bir sonucu, ikincisi bir hareketi.

Bu derste ne olacak

Y5.20'de bir düzeltmenin yargı yerine gözlemle nasıl söyleneceğini çalıştık. Bu derste bir düzeltmenin hangi türden bilgi taşıdığına bakıyoruz. Önce motor öğrenme araştırmalarında geri bildirimin nasıl sınıflandırıldığını göreceğiz: öğrencinin kendi bedeninden aldığı bilgi ile dışarıdan eklenen bilgi, ve dışarıdan eklenen bilginin iki türü, sonuç bilgisi ve performans bilgisi. Sonra çok fazla geri bildirimin neden öğrenmeyi zayıflatabileceğini, rehberlik hipoteziyle tartışacağız. Ardından pratik sırasında iyi görünen bir performansın neden gerçek öğrenmeyi göstermeyebileceğini inceleyeceğiz. En sonda bir yoga dersinde hangi bilginin ne zaman verileceğini çalışacağız.

Sıfır noktası

Y0.18'de geri bildirim döngüsünü, uygulama yapmak, sonucunu okumak ve bir sonrakini ona göre ayarlamak olarak tanımlamıştık. O ders, öğrencinin kendi pratiğindeki döngüyü anlatıyordu. Bu ders, öğretmenin o döngüye dışarıdan ne eklediğini soruyor.

Y5.18'de görüntü hedefini, bir gösterimin öğretmenin son biçimini farkında olmadan öğrenciye hedef olarak koyması olarak tanımladık. Açılış sahnesindeki "ellerin yere değdi" cümlesi, aynı etkiyi sözle yaratıyor: bir görüntüyü ödüllendiriyor.

Mekanizma

Kendi bedeninden gelen bilgi ve dışarıdan eklenen bilgi

Motor öğrenme maddesi, geri bildirimin beceri ediniminde kritik bir değişken olarak görüldüğünü ve genel olarak bir yanıt ya da hareketle ilgili her türlü duyusal bilgi olarak tanımlandığını yazıyor. Madde iki tür ayırıyor. İçsel geri bildirim, bir hareket yapıldığında kendiliğinden ortaya çıkan bilgidir; kaynakları arasında görme, propriosepsiyon ve işitme sayılıyor. Dışsal geri bildirim ise içsel geri bildirime ek olarak bir dış kaynaktan sağlanan, madde tarafından artırılmış bilgi olarak adlandırılan bilgidir.

Bir yoga dersinde öğretmenin söylediği her düzeltme dışsal geri bildirimdir. Ama öğrencinin asıl öğrenmesi gereken, derslerin dışında da yanında taşıyacağı içsel geri bildirimi okumaktır: bir duruşta bedeninin nerede durduğunu, nefesinin nasıl değiştiğini, ağırlığının nereye gittiğini hissetmek.

İki tür dışsal bilgi

Madde, dışsal geri bildirimin bazen performans bilgisi ya da sonuç bilgisi olarak sınıflandırıldığını yazıyor.

Maddeye göre sonuç bilgisi, özellikle gerçek dünya durumlarında, içsel geri bildirimle örtüşebilir. Bir öğrenci ellerinin yere değip değmediğini zaten kendisi görür; öğretmenin bunu söylemesi yeni bir bilgi eklemez, yalnızca o sonucun önemli olduğunu vurgular.

Yoga duruşlarının çoğunun vurulacak bir hedefi, ulaşılacak bir çizgisi yoktur. Bir öne katlanmanın amacı ellerin yere değmesi değil, kalçadan katlanan bir hareketin uzunluğudur. Bu yüzden bir yoga dersinde sonuç bilgisi, dikkatle seçilmediğinde, yanlış bir hedefi ödüllendirebilir.

Rehberlik hipotezi: fazla bilgi bağımlılık yaratabilir

Geri bildirim öğrenmeye yardım eder; ama madde, daha fazlasının her zaman daha iyi olmadığını gösteren bir hipotezi aktarıyor. Rehberlik hipotezi, pratik sırasında çok fazla dışsal geri bildirim verilmesinin öğrencinin bu geri bildirim kaynağına zararlı bir bağımlılık geliştirmesine yol açabileceğini ileri sürüyor. Madde, bunun pratik sırasında üstün bir performansa ama aktarım sırasında zayıf bir performansa yol açabileceğini, bunun da zayıf bir motor öğrenmenin işareti olduğunu yazıyor.

Madde ayrıca, sonuç bilgisinin göreli sıklığını azaltmanın, sonraki aktarım testlerinde öğrenmeyi artırdığını gösteren bulgulardan söz ediyor ve öğrenen geliştikçe geri bildirim koşullarının öğrenenin becerisine ve görevin zorluğuna göre ayarlanması gerektiğini ekliyor.

Açılış sahnesindeki ilk öğrencinin durumu, rehberlik hipotezinin gündelik bir biçimidir. Öğretmenin her hafta "harika" demesi, öğrenciyi kendi bedeninden gelen bilgiye değil, öğretmenin sözüne bağladı. Öğretmen olmadığında, öğrencinin neye bakacağını bilmesi zorlaştı.

Pratikteki performans ile öğrenme

Madde, motor öğrenme araştırmalarında önemli bir ayrıma dikkat çekiyor: deneyciler çoğu zaman yanıt verme kapasitesindeki görece kalıcı değişimi, yani öğrenmeyi, geçici etkilerden, yani performanstan ayırmakta başarısız olur. Bu yüzden araştırmacılar, geri bildirimin kaldırıldığı ve bir dinlenme döneminden sonra yapılan aktarım testleri kullanıyor. Y5.13'te öğrenme aktarımını, bir bağlamda öğrenilenin başka bir bağlamda kullanılması olarak görmüştük; motor öğrenmede aktarım testi, öğretmenin sözü olmadan neyin kaldığını ölçer.

Bir yoga öğretmeni için bunun anlamı basittir: bir öğrencinin derste, öğretmenin sözü eşliğinde bir duruşu iyi yapması, onu öğrendiğinin kanıtı değildir. Asıl sınama, bir sonraki derste, ipucu verilmeden, öğrencinin duruşa nasıl girdiğidir.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Sonuç bilgisi ile performans bilgisi arasındaki seçim, bir öğretmenin neyi önemli saydığını öğrenciye söyler. "Ellerin yere değdi" diyen bir öğretmen, farkında olmadan esnekliği ödüllendirir; "kalçadan katlandın" diyen bir öğretmen, hareketin niteliğini. Öğrenci, öğretmenin neyi övdüğüne bakarak neyin peşinden gideceğini öğrenir.

Deneyimli öğretmenlerin zamanla öğrendiği şeylerden biri de geri bildirimi azaltmaktır. Amaç, öğrencinin öğretmenin sözüne değil, kendi içsel geri bildirimine yaslanmasıdır. İyi bir öğretmenin geri bildirimi, bir gün gereksiz kalmak için verilir.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

İçsel geri bildirim öğrencinin kendi bedeninden, dışsal geri bildirim öğretmenden gelir.

Sonuç bilgisi hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını, performans bilgisi hareketin nasıl yapıldığını söyler.

Yoga duruşlarının çoğunda dış hedef yoktur; performans bilgisi daha doğal bir varsayılandır.

Çok fazla geri bildirim bağımlılık yaratabilir; öğrenci ilerledikçe azalt.

Derste iyi yapılan duruş öğrenmenin kanıtı değildir; ipucusuz bir sonraki deneme sınamadır.

Sonraki derse köprü

Bu derste öğretmenden öğrenciye giden bilgiyi konuştuk. Ama aynı döngünün öteki yönü de var: öğrencinin, öğretmenin göremediği şeyleri, bedeninin içinde neler olduğunu, dersin ona nasıl geldiğini söylemesi.

Sıradaki ders öğrenciden geri bildirim istemeyi ele alıyor.

Soru şu: bir öğretmen öğrencisinden nasıl bir soru sorduğunda gerçek bir cevap alır, ve öğrencinin "iyiydi" demekten öteye geçmesini ne sağlar?