İçsel ve dışsal odak

Açılış sahnesi

Ağaç duruşunda bir öğretmen sınıfa şöyle sesleniyor: "Destek bacağınızdaki kalça kasını sıkın, ayak bileğinizin küçük düzeltmelerini hissedin, dizinizin kilitlenmediğinden emin olun." Sınıfta sallanmalar artıyor. Birkaç kişi ayağını yere indiriyor. Bir öğrenci gülümseyerek "düşünmeye başlayınca düştüm" diyor.

Ertesi hafta aynı öğretmen, aynı duruş için tek bir cümle kuruyor: "Karşı duvardaki pencere çerçevesinin köşesine bak ve başının tepesiyle tavana doğru büyü." Sınıf daha sakin duruyor. Oysa bir saat sonra, dersin sonundaki nefes çalışmasında aynı öğretmen dikkati tamamen içeri çağırıyor: "Nefesin göğsünde mi, karnında mı, hisset." Bu kez içe dönük yönerge, dersin tam da istediği şeyi yapıyor.

Aynı öğretmen, aynı derste, dikkati iki zıt yöne gönderdi. İkisi de doğruydu; çünkü iki an farklı şeyler istiyordu.

Bu derste ne olacak

Y5.15'te yönergenin cümle olarak nasıl kurulduğunu çalıştık. Bu derste aynı cümlenin öğrencinin dikkatini nereye gönderdiğine bakıyoruz. Önce dikkatin hareketin etkisine yönelmesinin dengeyi neden iyileştirebildiğini, McNevin ve Wulf'un çalışmasıyla göreceğiz. Sonra iyi öğrenilmiş bir becerinin baskı altında neden bozulabildiğini, psikolojideki baskı altında tıkanma araştırmalarıyla tartışacağız. Ardından yoganın özel bir durumunu ele alacağız: bazı anlarda içe dönük dikkat bir yan etki değil, dersin amacının kendisidir. En sonda bir öğretmenin odağı hangi soruya göre seçtiğini çalışacağız.

Sıfır noktası

Y2.03'te iç odağı dikkatin bir beden parçasına, dış odağı ise hareketin etkisine, hedefine ya da çevredeki bir noktaya yönelmesi olarak tanımladık ve dış odağı iyi bir varsayılan olarak koyduk. Y3.45'te interosepsiyonu, yani bedenin iç durumunu hissetme yetisini, ve bu yetinin herkes için rahat olmadığını gördük. Bu ders iki ayrımı bir araya getiriyor ve öğretmene bir soru bırakıyor: bir yönerge ne zaman dışarıya, ne zaman içeriye bakmalı?

Mekanizma

Dikkat hareketin etkisindeyken

Denge maddesi, McNevin ve Wulf'un iki bin iki tarihli çalışmasında, dikkatin dışarıya yöneltildiği durumda duruş performansının, içeriye yöneltildiği duruma göre arttığını aktarıyor. Madde bunu şöyle açıklıyor: dikkati hareketin kendisi yerine hareketin etkilerine yöneltmek performansı artırır, çünkü daha otomatik ve refleksif kontrol süreçlerinin kullanılmasını sağlar. Kişi dikkatini kendi hareketlerine yönelttiğinde, yani içe odaklandığında, bu otomatik süreçlere farkında olmadan karışabilir ve performansı düşebilir.

Madde bir ayrıntı daha ekliyor: dış odak, duruş dengesini iyileştirirken zaman zaman salınımı artırabilir. Bu, dışarıdan bakan bir öğretmen için önemlidir. Dış odaklı bir öğrenci daha çok hareket ediyor gibi görünebilir ama daha az düşer; salınım, bedenin kendi küçük düzeltmelerini yaptığının bir işareti olabilir.

Baskı altında bozulan beceri

Prosedürel bellek maddesi, çok çalışılmış ve iyi öğrenilmiş becerilerin otomatik olarak yapıldığını, az dikkat gerektirdiğini ve büyük ölçüde çalışan belleğin dışında işlediğini yazıyor. Madde, buna rağmen deneyimli ve becerikli kişilerin bile stres koşullarında tökezleyebildiğini, bu olgunun baskı altında tıkanma olarak bilindiğini aktarıyor ve Beilock ile Carr'ın iki bin bir tarihli çalışmasını kaynak gösteriyor.

Maddenin aktardığı açıklamalardan biri, öz odak kuramlarıdır. Bu kuramlara göre baskı, doğru yapma konusundaki kaygıyı ve öz bilinci artırır; bu da kişinin becerinin adım adım işleyişine daha çok dikkat vermesine yol açar. Madde, bu adım adım dikkatin, iyi öğrenilmiş ve otomatikleşmiş icrayı bozduğunu yazıyor: bir zamanlar çabasız olan şey yavaş ve zorlama hâle gelir.

Bir yoga dersinde bu, en çok bir öğrencinin iyi bildiği bir duruşu, gözlendiğini hissettiği bir anda yaparken görülür. Açılış sahnesindeki öğrencinin "düşünmeye başlayınca düştüm" cümlesi, bu mekanizmanın gündelik bir tarifidir.

İçe bakmanın amaç olduğu anlar

Buraya kadar dış odağın dengeye ve akıcılığa yardım ettiğini gördük. Ama yoga dersleri yalnızca bir duruşu kurmayı amaçlamaz. Bir nefes çalışmasında, bir gevşeme bölümünde ya da bir farkındalık uygulamasında, dersin hedefi tam olarak öğrencinin kendi iç durumunu fark etmesidir. Bu anlarda dış odak bir çözüm değil, dersin amacından bir sapma olur.

İnterosepsiyon maddesi, meditasyon ve farkındalık uygulamalarının, dikkati kişinin kendi içine yöneltme eğilimleri nedeniyle interoseptif farkındalığı artırmanın olası yolları olarak incelendiğini ve bu uygulamaların iç duyumlara dikkati desteklediğini gösteren çalışmalar olduğunu yazıyor.

Ama içe dönük dikkat herkes için nötr değildir. İnterosepsiyon maddesi, kaygı bozukluklarıyla ilgili çalışmaların genel olarak bu kişilerde iç süreçlerin farkındalığının ve bunları tanımadaki doğruluğun arttığına işaret ettiğini yazıyor. Y3.45'te gördüğümüz gibi, bazı öğrenciler için kalp atışına ya da nefese dikkat vermek sakinleştirici değil, rahatsız edici olabilir.

Odak geçişi

Öğretmenin elinde yalnızca iki seçenek yoktur; bir duruş içinde odağı bilinçli olarak değiştirebilir. Önce dışarıya bir noktayla dengeyi kurar, duruş yerleştiğinde dikkati içeri, bir hisse çağırır, sonra yeniden dışarıya dönebilir.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

İç ve dış odak arasındaki seçim, bir yoga öğretmeni için bir teknik tercih değil, bir amaç sorusudur. Motor öğrenme araştırmaları dış odağın dengeyi ve akıcılığı çoğu zaman iyileştirdiğini gösteriyor; ama yoga yalnızca bir motor beceri eğitimi değildir. Bir derste bir öğrencinin bir duruşu dengeli kurması hedeflenebilir, bir başka anda aynı öğrencinin nefesindeki küçük bir değişimi fark etmesi.

Olgun bir öğretmen odağı seçmeden önce iki soru sorar. Birincisi: bu anın hedefi bir performans mı, bir farkındalık mı? İkincisi: bu öğrenci için içe dönük dikkat güvenli ve rahat mı? Bu iki sorunun cevabı, aynı duruşta farklı öğrencilere farklı yönergeler vermeyi gerektirebilir; ve Y5.15'te gördüğümüz davet dili, bu farkı sınıfın önünde birini işaret etmeden sunmanın bir yoludur.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Dış odak, dengeyi ve akıcılığı çoğu zaman iyileştirir; Denge maddesi bunu otomatik denetim süreçlerinin devreye girmesiyle açıklıyor ve bu açıklamayı bir kanı olarak sunuyor.

İyi öğrenilmiş bir beceri, baskı altında adım adım düşünülünce bozulabilir.

Farkındalık hedefli anlarda iç odak bir hata değil, amacın kendisidir.

İçe dönük dikkat her öğrenci için rahat değildir; bir dış seçenek her zaman hazır olmalıdır.

Odak geçişi, aynı duruşta önce dışarıdan kurup sonra içeriden fark etmeyi sağlar.

Sonraki derse köprü

Bu derste dikkatin nereye gideceğini konuştuk: bir noktaya, bir hareketin etkisine ya da bedenin içine. Ama bazen öğretmen dikkati gerçek bir noktaya değil, hayali bir görüntüye gönderir: "bir ipin seni tavana çektiğini düşün" gibi.

Sıradaki ders benzetmeyi ele alıyor.

Soru şu: bir benzetme bir hareketi ne zaman bir fiilden daha hızlı öğretir, ve bir benzetme bir öğrenci için açık bir görüntü olurken başka bir öğrenci için neden hiçbir şey ifade etmeyebilir?