Uttānāsana

Açılış sahnesi

İki öğrenci yan yana duruyor.

Birincisi sandalye pozunda: kollar yukarıda, dizler bükülü, iki eksen birden oynuyor. İkincisi öne katlanmış: kollar aşağıda, tek eksen oynuyor.

Kâğıt üzerinde ikincisi daha basit. Bir eksen, iki eksene karşı.

Ama sınıfta zorlanan ikincisi. Beli ağrıyan, nefesi kesilen, üç haftadır ilerlemeyen o.

Bir eksenin oynaması az talep demek değil. Çünkü eksen bir kadran ve bu poz kadranı sonuna kadar sürüyor.

Ve kadranın ucunda bir şey daha oluyor: bedelin yazıldığı yer değişiyor.

Bu derste ne olacak

İlk iş bu pozun eksen tablosunu çıkarmak; tek satır dolu ama o satır ucunda. Sonra kadranın ortası ile ucu arasındaki farkı açacağız, çünkü aynı eksen iki yerde iki ayrı şey yapıyor. Ardından bedelin nereye yazıldığını izleyeceğiz; adres kadran boyunca yer değiştiriyor ve değiştiği anın seride bir adı var. Sonra bu kayışın sınıfta nasıl okunacağını kuracağız. Ardından desteklerin hangisinin kadranı, hangisinin adresi değiştirdiğini ayıracağız. En sonda sekans mesafesini yeniden tanımlayacağız, çünkü eksen sayısı tek başına yetmiyor. Bu dersin örnekleri yirmi ayrı sınıf anından geliyor. Bitirdiğinde bir öne katlanmada bakılacak yeri, kişinin nerede durduğuna göre seçebiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bu pozun iki tarafı zaten kuruldu.

Y1.31 diz bükmenin bir hile olmadığını göstermişti. Y1.32 üç desteği ayırmıştı: blok, sandalye ve duvar üç zorluk kademesi değil, üç ayrı geometri.

Kalça tarafındaki araçlar da elinde. Kalça menteşesi, leğen kemiğinin öne devrilmesinin durduğu devir noktası, o devrilmenin toplam miktarını veren menteşe aralığı ve omurganın omur omur öne bükülmesi olan segmental katlanma.

Bu derste bunlar bir araya geliyor ve bölümün çerçevesine bağlanıyor.

Eksen tablosu şöyle. Kollar sıfırda; gövde yanında duruyorlar. Beş satırdan dördü boş kalıyor. Dolan tek satır büküm.

Akrabalık mesafesi bir.

Aynı sayı Ūrdhva Hastāsana için de çıkmıştı. İkisi aynı mesafede ve aynı talepte değil.

Mekanizma

Kadranın ortası ve ucu

Sandalye pozunda büküm ekseni ortadaydı. Kalça belli bir miktar bükülüyordu ve orada duruyordu.

Burada aynı eksen sonuna kadar gidiyor. Gövde öne katlanıyor ve hareket, üretebileceği her yeri kullanıyor.

Fark yalnız derecede değil. Ortada iş tek bir yerden çıkıyor: kalça. Uçta ise iş el değiştiriyor.

Leğen kemiği bir noktaya kadar uyluk üzerinde öne devriliyor. Sonra duruyor. Ve gövde daha fazla öne gidecekse bunu artık omurga sağlıyor.

O nokta seride tanımlıydı: devir noktası.

Adres kadran boyunca kayıyor

Geçen iki derste her eksenin bir telafi adresi olduğunu kurduk. Kollar için alt kaburga hattını, büküm için beli yazmıştık.

Bu doğru ama eksik.

Büküm ekseni ortadayken adres bel. Sandalye pozunda gördüğün buydu: gövde öne eğilirken onu ayakta tutan iş oraya yığılıyor.

Eksen uca gittiğinde adres iki yere birden kayıyor.

Birincisi bacakların arkası. Leğen kemiğinin devrilmesi orada bir sınıra takılıyor ve gerilim hissi oradan geliyor.

İkincisi omurganın kendisi. Devir noktası geçildikten sonra katlanmayı omurga üretiyor ve yük omur aralarına dağılıyor.

Yani bir öğrenciye "belini koru" demek, o öğrenci kadranın hangi yerindeyse ona göre anlam kazanıyor. Ortadaysa yerinde bir uyarı. Uçtaysa çoğu zaman anlamsız, çünkü orada bel zaten olması gereken şeyi yapıyor.

Kayışı sınıfta okumak

Bir öğrencinin kadranın neresinde olduğu iki saniyede görülebiliyor.

Elini öğrencinin leğen kemiğinin arka üst çıkıntısına koy ve öne katlanmasını iste. Elinin altındaki kemik dönerken leğen devriliyor. Dönmeyi bıraktığı an devir noktası.

Ondan sonrasında gövde hâlâ aşağı gidiyorsa katlanmayı omurga üretiyor.

Bu ölçüm bir açı vermiyor, bir konum veriyor: katlanmanın neresinde el değiştirdi.

Ve bir sonraki karar buradan çıkıyor. Devir noktası erken geliyorsa çalışılacak yer kalça tarafı. Geç geliyorsa ve öğrenci yine de zorlanıyorsa çalışılacak yer başka; kadranın ucundaki talep kalçadan gelmiyor.

Destekler: hangisi kadranı, hangisi adresi değiştiriyor

Y1.32 üç desteği ayırmıştı ve o ayrım burada yeni bir anlam kazanıyor.

Blok yeri yukarı getiriyor. Kadranı geri çekiyor; öğrenci daha az ileri gidiyor ve eksen ucundan uzaklaşıyor.

Sandalye açıyı değiştiriyor. Gövde yataya yaklaşıyor ve bu pozu başka bir yere taşıyor; kadran ucundan çıkıyor ama kaldıraç uzuyor.

Duvar bir referans yüzey. Kadrana dokunmuyor; yalnız bedene nerede olduğunu söylüyor.

Yani üç destek üç ayrı işe yarıyor ve biri diğerinin yerine geçmiyor. Kadranı geri çekmek isteyen blok kullanıyor, adresi okutmak isteyen duvar.

Mesafe yetmiyor

Bölümün sekans kuralını burada tazelemek gerekiyor.

Y2.71'de mesafe eksen sayısıydı. Bu poz bir, sandalye pozu iki. Kural mesafeyi küçük tutmayı söylüyordu.

Ama bu poz mesafesi bir olduğu hâlde sandalye pozundan daha çok hazırlık istiyor.

Bir eksen kadranın ortasındaysa mesafe bir, mesafe biri kadar. Kadranın ucundaysa aynı eksen iki ya da üç mesafe kadar hazırlık istiyor.

Sekans yazarken iki sayı yan yana yazılıyor: kaç eksen ve ne kadar ileri.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birincisi, bu dersin geçen iki derste kurulan bir şeyi düzelttiğini açıkça söylemek gerekiyor. Telafi adresi eksene ait bir sabit gibi anlatılmıştı. Değil. Adres eksen üzerindeki konuma bağlı ve kadran boyunca kayıyor. Sabit sanıldığında yanlış yere yönerge veriliyor.

İkincisi, yere uzaklık bu pozda bir ölçü değil. İki kişinin elleri aynı yerde durabiliyor ve biri katlanmayı tamamen kalçadan, diğeri tamamen omurgadan üretiyor olabiliyor. Ölçülecek şey mesafe değil, işin nerede el değiştirdiği.

Üçüncüsü, devir noktası bir hedef değil bir konum. İleri gitmesi bazı öğrencilerde bir kazanç, bazılarında hiç değişmiyor ve değişmemesi bir başarısızlık değil. Ölçünün işi karşılaştırma zemini kurmak.

Dördüncüsü, bu pozda ilerleme üç ayrı yerden gelebiliyor ve yalnız biri görünür. Devir noktasının konumu, katlanmanın hangi orandan üretildiği ve pozdan çıkarken çizginin korunması. Yere uzaklık dördüncü sırada bile değil.

Beşincisi, kadranın ucundaki pozlar sekansın başına konmuyor. Mesafeleri küçük göründüğü için oraya düşme eğilimindeler ve bu bölümdeki en yaygın sekans hatası bu.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Burada sıfır ayardan yalnız bir eksen ayrılıyor ama o eksen kadranın ucunda; mesafe bir, talep iki eksenli bir pozdan büyük.

Kadranın ucunda iş el değiştiriyor: leğen kemiği devrilmeyi bıraktığı andan sonra katlanmayı omurga üretiyor ve o anın adı devir noktası.

Telafi adresi eksene değil eksen üzerindeki konuma bağlı; büküm ortadayken bel, uçtayken bacak arkası ve omurga.

Yere uzaklık bir ölçü değil — aynı görüntü tamamen kalçadan da tamamen omurgadan da üretilebiliyor; ölçülecek şey işin nerede el değiştirdiği.

Sekans mesafesi iki sayıyla yazılıyor: kaç eksen değişti ve o eksenler kadranda ne kadar ilerledi.

Sonraki derse köprü

Kadranın ucunu gördük. Şimdi geri çekiliyoruz.

Ardha Uttānāsana aynı ekseni kullanıyor ve kadranda ortaya dönüyor. Gövde yataya yakın bir yerde duruyor; katlanma yarım kalıyor.

Oysa geri çekilmek her talebi küçültmüyor. Gövde yataya yaklaştıkça onu tutan yapıların işi artıyor; Y1.33'ün kaldıraç kolu en uzun hâlini burada alıyor.

Kadranda geri adım atmak demek, hafiflemek demek değil. Bir talep azalırken başka bir talep büyüyor, ve bu bölümde ilk kez bir eksende geri adım atmanın bedelini göreceğiz.