Ūrdhva Hastāsana

Açılış sahnesi

Bir sınıfta herkes kollarını yukarı kaldırıyor. Öğretmen odaya bakıyor ve on dört kişinin on dördünde kollar kulakların yanında.

Sonra tek bir şey söylüyor: alt kaburgalarınızı içeride tutun.

Sekiz kişinin kolları aşağı iniyor.

Hiç kimse bir şey kaybetmedi. Kimse yorulmadı, kimsenin omzu daralmadı. Yalnız bir hesap görünür oldu: o sekiz kişide kolları yukarı taşıyan şey omuz değildi, gövdeydi.

Önceki derste beş eksen kurduk ve bu poz o eksenlerden yalnız birini oynatıyor. Sadece kollar.

Ama tek eksen oynatmak bedelsiz değil. Bir eksen kendi kaynağını tükettiğinde beden ödemeyi başka bir yerden yapıyor, ve o yer önceden bilinebiliyor.

Bu ders ödemenin adresini veriyor.

Bu derste ne olacak

Önce bu pozun sıfır ayardan tam olarak nerede ayrıldığını yazacağız. Sonra tek bir eksenin içinde kaç ayrı ayar bulunduğunu göreceğiz; eksen bir düğme değil, bir kadran. Ardından kolun yukarı çıkışını üreten katkıların hangi sırayla harcandığını kuracağız. Sonra o katkılar bittiğinde ödemenin nereye yazıldığını göstereceğiz ve bu adresi bir kurala bağlayacağız. Ardından ölçümü temizlemenin yolunu tazeleyip bu bölümün diliyle yeniden ifade edeceğiz. Sonra bu pozun neden hemen her akışın başında durduğunu ve bunun ne zaman tuzağa döndüğünü konuşacağız. İçeride yirmi ayrı sınıf durumu var. Bitirdiğinde bir öğrencinin kollarının nereden kalktığını iki saniyede söyleyebiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bu poz da seride ikinci kez karşına geliyor.

Y1.25 imza telafisini vermişti: kaburga kafesinin ön alt kenarının öne açılması. Kaburga ile leğen kemiği arasındaki yığın hizası, duvarla ölçümü temizlemek ve tek kolla ölçmek oradan geliyor.

Y2.61 ise defteri açmıştı: kolun yukarı gitmesini üreten katkılar ayrı ayrı yazılıyor ve dördüncü satır omurga.

Bu ders ikisini birleştiriyor.

Kaburga taşması bir kusur değil; defterin dördüncü satırının kendini gösterme biçimi. Diğer üç satır tükendiğinde omurga devreye giriyor ve gövdenin öne açılması o katkının dışarıdan görünen hâli oluyor.

Önceki derste beş eksen ve sıfır ayar kuruldu. Bu poz sıfır ayardan tek bir eksende ayrılıyor: kollar gövde yanından yukarı gidiyor. Destek tabanı aynı, büküm yok, dönme yok, simetri korunuyor. Akrabalık mesafesi bir.

Mekanizma

Eksen bir düğme değil

Tek eksen oynadı demek, o eksenin tek bir değeri var demek değil.

Kol ekseninin en az dört ayarı var.

Kollar omuz genişliğinde ve avuçlar karşılıklı. En az talepli olanı; kürek kemiğine en geniş yolu bırakıyor.

Kollar birbirine yaklaşmış ve avuçlar birleşik. Kol kemiklerinin gövdeye yaklaşması kürek hareketini kısıtlıyor ve aynı yüksekliğe ulaşmak zorlaşıyor.

Parmaklar kenetlenmiş ve işaret parmakları yukarı. Kenetlenme iki kolu birbirine bağlıyor; güçlü taraf zayıf tarafı çekiyor ve fark gizleniyor.

Eller bir kayışa ya da kemere tutunmuş. Aradaki mesafe sabitleniyor ve iki taraf ayrı ayrı okunabiliyor.

Dördü de aynı eksende. Ama bir öğrenci için birinci ayar rahat, üçüncü ayar imkânsız olabiliyor.

Ödeme sırası

Kol yukarı giderken defterin dört satırı sırayla harcanıyor.

Önce kol kemiği kürek üstünde hareket ediyor. Sonra kürek kemiği dönmeye başlıyor; Y2.62'nin katılma eşiği burada. Köprücük kemiği kalkıyor. Ve bu üçü bittiğinde omurga devreye giriyor.

Sıra önemli, çünkü sondaki satır her zaman aynı: omurga en son ödüyor ve en görünür ödeyen o.

Bir öğrencide ilk üç satır cömertse omurga hiç devreye girmiyor ve kaburga hattı sabit kalıyor. Başka birinde ilk üç satır erken tükeniyor ve gövde açığı kapatıyor.

Telafi adresi

Bir eksen kaynağını tükettiğinde beden ödemeyi rastgele bir yerden yapmıyor.

Kol ekseninin adresi alt kaburga hattı. Bu poz zorlandığında oraya bakılıyor, başka bir yere değil.

Adres bilmek bir kolaylık değil, bir tanı aracı. Nereye bakacağını bilmek, bakılacak yer sayısını beşten bire indiriyor.

Y2.67'nin tanı sırası burada tersine de çalışıyor: orada kısıtın göründüğü yerle bulunduğu yer farklıydı. Burada göründüğü yer sabit ve bilindiği için, o yerde görünen şey doğrudan bir bilgi taşıyor.

Ölçümü temizlemek

Bir ölçümün karşılaştırılabilir olması için gövde katkısının dışarıda tutulması gerekiyor.

Bunun iki yolu var ve ikisi de aynı işi yapıyor: gövdeyi sabitlemek.

Birincisi duvar. Sırt ve alt kaburgalar duvarda; kollar oradan çıkabildiği kadar çıkıyor.

İkincisi zemin. Sırtüstü yatılıyor, dizler bükülü, bel yere yakın. Kollar başın üstüne gidiyor ve durduğu yer okunuyor.

Ölçüm için biri seçiliyor ve haftalarca değiştirilmiyor. Y2.60'ta kurulan ilke burada da geçerli: bir ölçünün işi karşılaştırma zemini olmak, ve zemin kımıldarsa üstüne yazılan bütün sayılar anlamını yitiriyor.

Akışın başındaki poz

Bu poz sıfır ayardan bir eksen uzaklıkta ve bu yüzden hemen her akışın başında duruyor.

Mesafenin bir olması geçişi kolaylaştırıyor; sınıf düşünmeden takip edebiliyor.

Ama kolaylık bir tuzak da taşıyor. Akışın en başında, kimse henüz ısınmamışken, kol ekseni en uç ayarına çıkarılıyor: parmaklar kenetli, kollar arkaya doğru. Geçiş kolay olduğu için talep de küçük sanılıyor.

Geçiş mesafesi ile talep aynı şey değil. Bir eksen mesafesi, o eksende küçük bir talep anlamına gelmiyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birincisi, bu pozda görünen şey neredeyse hiçbir zaman omuz aralığı değil. Serbest gövdeyle bakıldığında görülen görüntü dört satırın toplamı ve dördüncü satır en oynak olanı. Omuz hakkında bir şey söylemek isteyen kişi önce gövdeyi sabitlemek zorunda.

İkincisi, telafi adresi fikri diğer eksenlere de taşınıyor. Dönme ekseni zorlandığında adres arka ayak ve leğen kemiği. Büküm ekseni zorlandığında adres bel. Destek tabanı daraldığında adres ayak ve ayak bileği. Her eksenin kendi adresi var ve bunları bilmek sınıfta bakılacak yer sayısını düşürüyor.

Üçüncüsü, kaburga yönergesi bir düzeltme değil bir sınama. Alt kaburgaları sabitlemek yanlış bir şeyi düzeltmiyor; yalnız dördüncü satırı kapatıp geri kalanını görünür kılıyor. Sınama olarak verildiğinde bilgi üretiyor, düzeltme olarak verildiğinde öğrencinin yarısında gereksiz bir kısıtlama oluyor.

Dördüncüsü, kenetlenmiş parmaklar bir ölçüm düşmanı. İki kolu birbirine bağladığı için asimetriyi gizliyor ve güçlü tarafın zayıf tarafı taşımasına izin veriyor. Ölçüm alınacaksa eller ayrılıyor ya da aralarına sabit bir mesafe konuyor.

Beşincisi, bu pozun kolay görünmesi mesafesinden geliyor, talebinden değil. Akrabalık mesafesi bir; ama en dar eksen içi ayarında omuz kuşağı için uç aralık çalışması. Sekans kurarken mesafe ile talep ayrı ayrı yazılıyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Bu poz sıfır ayardan tek bir eksende ayrılıyor ve akrabalık mesafesi bir; ama mesafenin küçük olması talebin küçük olduğu anlamına gelmiyor.

Bir eksen düğme değil kadran: kol ekseninin en az dört ayarı var ve biri için rahat olan bir öğrenciye diğeri imkânsız gelebiliyor.

Kolun yukarı çıkışını üreten katkılar bir sırayla harcanıyor ve en son ödeyen hep omurga; kaburga taşması o son satırın görünür hâli.

Her eksenin kendine ait bir telafi adresi var ve adresi bilmek sınıfta bakılacak yer sayısını beşten bire indiriyor.

Gövde sabitlenmeden alınan hiçbir ölçüm omuz hakkında bir şey söylemiyor; kurulum seçilir ve haftalarca değiştirilmez.

Sonraki derse köprü

Burada tek eksen oynadı ve tek bir adres yeterliydi.

Sıradaki pozda iki eksen birden oynuyor. Utkaṭāsana'da kollar yukarıda kalıyor ve buna kalça ile dizin bükümü ekleniyor; sıfır ayardan mesafe bir değil iki.

Ve iki eksen oynadığında adresler toplanıyor. Kol ekseninin adresi hâlâ alt kaburga hattı; büküm ekseninin adresi bel. İkisi aynı anda zorlandığında gövdenin ortasında iki ayrı ödeme aynı yere yazılıyor ve hangisinin ne kadar ödediğini ayırmak yeni bir iş oluyor.

Y1.26 o pozun kuvvet tarafını vermişti; kasların boyu değişmeden kuvvet üretmesi ve bunun süreyle ilişkisi. Sıradaki derste aynı poza bu bölümün gözüyle bakacağız: iki eksen, iki adres ve tek bir gövde.