Tāḍāsana

Açılış sahnesi

Bir öğrenci on beş ayakta pozu öğrenmiş. On beş ad, on beş yönerge listesi, on beş ayrı hatırlama işi.

Sonra bir derse gidiyor ve öğretmen tanıdık bir pozu biraz farklı kuruyor. Ayaklar biraz daha dar, kollar biraz daha başka bir yerde.

Öğrenci donuyor.

Bildiği hiçbir kalıba oturmuyor ve elinde yapacak bir şey kalmıyor. Sorunun hafızayla ilgisi yok; öğrenci on beşini de biliyor. Sorun dosyalamayla ilgili.

On beş poz on beş ayrı şey değil. Beş düğmesi olan tek bir şey.

Bu bölüm o beş düğmeyi kuruyor ve bu ders düğmelerin hepsinin sıfırda olduğu yeri veriyor.

Bu derste ne olacak

Önce ayakta duran bir bedenin neye göre değiştiğini beş eksende toplayacağız. Sonra bu pozun her eksende hangi değeri taşıdığını yazacağız ve bu değere bir ad vereceğiz. Ardından o adın neden bir hedef olmadığını açıkça söyleyeceğiz, çünkü bu bölümün en kolay yanlış anlaşılan yeri orası. Sonra hiç görmediğin bir ayakta pozu bu beş eksenle okumayı deneyeceğiz. Ardından yönergede adı geçmeden değişen ekseni ele alacağız. Sonra iki pozun birbirine ne kadar uzak olduğunu ölçeceğiz ve bunun sekans kurmakla ilişkisini kuracağız. Yol boyunca yirmi ayrı durum göreceksin. Kapanışta, adını hiç duymadığın bir ayakta pozu beş satırda yazabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Bu pozu seride üçüncü kez göreceksin. Üçünde de yaptığı iş farklı.

Y1.24'te bir şey olmadığı söylenmişti: katı bir duruş değil, bir gözlem konumu. Duruşun bir nokta değil bir aralık olduğu, salınımın normal olduğu oradan geliyor.

Y2.29'da ayak ve bilek araçlarıyla söküldü; üç pozdan biri olarak bir tanı dizisine girdi.

Burada üçüncü işi alıyor.

Y0.11 hareket ailesi kavramını vermişti: aynı temel talebi paylaşan poz grubu. Ayakta pozlar da bir aile. Ama bir ailenin üyelerini saymak yetmiyor; birbirlerinden hangi yönlerde ayrıldıklarını da bilmek gerekiyor.

Tāḍāsana bu ailenin sıfır ayarı. Bütün bölüm bu cümlenin üzerine kuruluyor.

Mekanizma

Ailenin beş ekseni

Birinci eksen destek tabanı. Kaç ayak yerde, aralarındaki mesafe ne kadar, dizilim nasıl. Y1.46'nın duruş uzunluğu ve duruş genişliği ölçüleri burada çalışıyor.

İkinci eksen kalça ve dizin bükümü. Bacaklar düz mü, biri mi bükülü, ikisi mi.

Üçüncü eksen kol konumu. Kollar gövde yanında mı, yukarıda mı, yana açık mı, birleşik mi.

Dördüncü eksen dönme. Gövde ya da bacaklar bir tarafa döndü mü, ne kadar.

Beşinci eksen simetri. İki taraf aynı işi mi yapıyor, farklı işi mi.

Beş eksen; ve on beş pozun tamamı bu beşin farklı ayarlarından ibaret.

Sıfır ayarın değerleri

Tāḍāsana'da beş eksenin beşi de başlangıç değerinde.

Destek tabanı iki ayak, kalça genişliğine yakın, ayaklar öne bakıyor. Kalça ve diz bükümü yok; bacaklar uzun. Kollar gövde yanında. Dönme yok. İki taraf aynı işi yapıyor.

Bu yüzden bu poz kendi başına en az bilgi taşıyan üye ve tam da bu yüzden en çok işe yarayanı: her ölçü ona göre yazılıyor.

Bir pozu tarif etmek artık bu biçimi alıyor. Hangi eksen kımıldadı ve ne kadar.

Sıfır ayar bir hedef değil

Bu bölümün en kolay yanlış anlaşılan yeri burası.

Sıfır ayar bir başlangıç değeri, bir doğru değil. Y1.24'ün söylediği hâlâ geçerli: bu poz bir şekil kopyalama alıştırması değil ve tek bir doğru duruş yok.

Ölçüm için bir sıfır noktası seçmek, o noktanın üstün olduğunu söylemiyor. Bir cetvelin sıfırı en iyi uzunluk değil.

Görmediğin bir pozu okumak

Sıra beş sorudan ibaret.

Kaç ayak yerde ve aralarındaki mesafe ne. Kalça ve dizde büküm var mı. Kollar nerede. Dönme var mı. İki taraf aynı işi mi yapıyor.

Beş cevap yazıldığında poz tarif edilmiş oluyor; adını bilmesen de.

Ve daha önemlisi, hangi bölgeye bakacağını da söylemiş oluyor. Destek tabanı daraldıysa denge sistemi devrede. Dönme varsa Y2.54'ün torakal rotasyonu devrede. Simetri bozulduysa Y2.69'da gördüğün gibi iki taraf ayrı okunuyor.

Sessiz eksen

Yönerge bir ekseni söylüyor ve başka bir eksen sessizce değişiyor.

En yaygın örneği kol yönergeleri. "Kolları yukarı al" deniyor ve öğrenci ayaklarını farkında olmadan birbirine yaklaştırıyor; destek tabanı da değişmiş oluyor.

İkinci yaygın örneği dönme yönergeleri. "Gövdeni çevir" deniyor ve arka ayak sessizce kayıyor.

Sessiz eksen yönergenin işe yaramadığını göstermiyor. Yalnız öğretmenin baktığı yerin dışında bir şeyin değiştiğini gösteriyor.

Akrabalık mesafesi

İki poz arasındaki uzaklığı da aynı beş eksen veriyor.

Tāḍāsana ile Ūrdhva Hastāsana arasında bir eksen değişiyor: yalnız kollar. Mesafe bir.

Tāḍāsana ile Vīrabhadrāsana II arasında beş eksenin beşi birden değişiyor. Mesafe beş.

Sekansta yan yana gelen iki poz arasındaki mesafe genellikle bir ya da iki. Üçe çıktığında geçiş bir geçiş olmaktan çıkıyor ve ayrı bir poz hâline geliyor; hazırlık gerekiyor.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Birincisi, sıfır ayarın kendisi kişiden kişiye değişiyor. Kalça genişliği, ayak açıklığı ve bacak oranları farklı; iki kişinin Tāḍāsana'sı yan yana konduğunda aynı görünmüyor. Sıfır ayar bir ölçü birimi, bir şablon değil. Aynı kişinin kendi sıfırına göre yazılan değerler karşılaştırılabilir; iki kişinin ham değerleri karşılaştırılamaz.

İkincisi, beş eksen eşit ağırlıkta değil. Destek tabanı bir pozun zorluğunu diğer dördünün toplamından daha çok belirliyor. Bir eksen mesafesi her zaman aynı büyüklükte bir sıçrama demek değil; kollarda bir eksen ile destek tabanında bir eksen aynı şey değil.

Üçüncüsü, bir eksen sabitlenerek uyarlama yapılabiliyor. Dizinde hassasiyet olan bir öğrencide büküm ekseni dondurulup diğer dördü sınıfla birlikte oynatılabiliyor. Bu, pozdan tamamen çıkarmaktan çok daha az şey kaybettiriyor ve öğrenciyi sınıfın içinde tutuyor.

Dördüncüsü, sessiz eksen çoğu zaman öğretmenin kendi dikkat sırasından doğuyor. Öğretmen neye bakıyorsa orayı düzeltiyor ve bakmadığı eksen serbest kalıyor. Bunun çaresi daha çok bakmak değil; bir hafta boyunca tek bir ekseni sesli söylemek.

Beşincisi, akrabalık mesafesi bir sekans kuralına dönüşmemeli. Küçük mesafe kolaylık üretiyor ama sıkıntı da üretiyor. İyi bir sekansta mesafeler değişiyor; hepsini küçültmek güvenli değil, tekdüze.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Ayakta pozlar on beş ayrı şey değil; beş eksende farklı ayarlar taşıyan tek bir aile.

Tāḍāsana bu ailenin sıfır ayarı: beş eksenin beşi de başlangıç değerinde, ve bu yüzden her ölçü ona göre yazılıyor.

Sıfır ayar bir hedef değil bir ölçü birimi; ve kişiden kişiye değişiyor, çünkü kalça genişliği ve bacak oranları farklı.

Yönerge bir ekseni söylerken başka bir eksen sessizce değişebiliyor; en sık kaçırılan yer burası ve çaresi tek ekseni bir hafta sesli söylemek.

İki poz arasındaki mesafe değişen eksen sayısıdır; üçe çıktığında geçiş ayrı bir beceri hâline geliyor ve ayrı çalışılması gerekiyor.

Sonraki derse köprü

Beş eksen kuruldu ve sıfır ayar yerine oturdu.

Sıradaki derste yalnız tek bir eksen kımıldıyor: kollar. Ūrdhva Hastāsana, Tāḍāsana'dan bir eksen uzaklıkta ve ailenin en yakın akrabası.

Ama tek eksen oynatmak dersi kolaylaştırmıyor. Kollar yukarı gittiğinde Y1.25'te tanıştığın imza telafisi ortaya çıkıyor: kaburga kafesinin ön alt kenarı öne açılıyor. Orada göreceğimiz şey şu — bir eksen oynatıldığında bedenin başka bir yerde ödediği bir bedel var ve o bedel yönergede yazmıyor.

Sessiz eksen bir sonraki derste sessiz telafi hâline geliyor.