Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
Cümlenin istediği şey kürek indirme. Baş üstü kolda ve kol desteğinde bu, pozun ihtiyaç duyduğu hareketin tersi.
İki tür yükselme var: görevin gerektirdiği ve göreve hiçbir şey katmayan. İkisi aynı görünüyor ve ayırmak gerekiyor.
Cümlenin hakkı var — düşük talepli pozlarda gereksiz bir kas işini yakalıyor.
Yayılmasının üç nedeni var: görülebilir olması, bir kas anlatısı ve boyun gerginliği varsayımı. İkincisi tutarlı biçimde desteklenmiyor, üçüncüsü yük altında tutmuyor.
Yönergeden önce iki soru: kol yükseliyor ya da yük taşıyor mu, bu yükselme bir şey üretiyor mu?
Yerine üç doğrulanabilir yönerge var ve hiçbiri bir konum dayatmıyor.
Ve bir yönergeyi her derste söylüyorsan, o yönerge bağlamını kaybetmiş demektir.
Açılış sahnesi
Bir sınıfta kollar yukarı kalkıyor ve öğretmen şunu söylüyor: "Omuzları kulaklardan uzaklaştır."
Yirmi öğrenci omuzlarını aşağı çekiyor. Kollar bir miktar geriye düşüyor ve görüntü sakinleşiyor.
Aynı sınıfta beş dakika sonra aşağı bakan köpek geliyor. Öğretmen aynı cümleyi tekrar ediyor.
Öğrenciler omuzlarını aşağı çekiyor ve kürek kemikleri sırtta belirginleşiyor. Kollar gövde hattından geriye kalıyor ve yük omuz eklemine daha fazla biniyor.
Aynı cümle iki yerde söylendi. Birinde bir gerginliği aldı, ötekinde pozun ihtiyaç duyduğu hareketi engelledi.
Ve iki durumda da öğrenciler cümleyi doğru uyguladı.
Bu ders o cümlenin nerede işe yaradığını ve nerede yaramadığını ayırıyor. Cevap iki uçta değil.
Bu derste ne olacak
Önce cümlenin fiilen ne istediğini adlandıracağız. Sonra hakkını vereceğiz — nerede doğru olduğunu. Ardından nerede yanlış olduğunu ve ne pahasına yanlış olduğunu göstereceğiz. Sonra neden bu kadar yaygınlaştığını soracağız; üç nedeni var ve yalnız biri anatomik. Ardından bir öğretmenin cümleyi vermeden önce soracağı iki soruyu kuracağız. Sonra yerine ne konacağını yazacağız. Usta katmanında bir düzeltmenin nasıl bir kurala dönüştüğüne bakacağız. On yedi örnekle çalışacağız. Ders bittiğinde bu cümleyi ya bağlamıyla söylüyor ya hiç söylemiyor olacaksın.
Sıfır noktası
Y1.38 bu dersin çerçevesini kurmuştu: bağlama bağlı yönerge, aşırı genelleme ve kalıcı düzeltme. Bu ders o üç kavramın en yaygın örneğini ele alıyor.
Önce cümlenin ne istediğini yazalım.
Şimdi Y2.62'yi hatırlayalım. Kol baş üstüne giderken kürek kemiği yukarı doğru dönüyor ve bu dönme sırasında omuz ucu yukarı gidiyor.
Yani baş üstü bir kolda omzun bir miktar yükselmesi hareketin parçası, bir kusur değil.
Mekanizma
Cümlenin hakkı
Bu cümle boşuna doğmadı ve bazı yerlerde doğru olanı yapıyor.
Birinci yer: göreve hiçbir şey katmayan bir yükselme varken. Bir kişi otururken, beklerken ya da düşük talepli bir pozda omuzlarını yukarıda tutuyorsa, orada bir kas boşuna çalışıyor. Y2.56'nın sertlik kadranı burada geçerli — bir iş, gerektirmediği bir kademede yapılıyor.
İkinci yer: bir gerginliğin fark edilmesi için. Cümle bir ölçüm aracı olarak kullanıldığında iyi çalışıyor — "omuzların nerede?" sorusunun kısaltılmış hâli.
Üçüncü yer: düşük talepli bekleme pozlarında. Bir dinlenme pozunda omuzların yukarıda durması bir kazanç üretmiyor.
Cümlenin yanlış olduğu yerler
İki yer var ve ikisi de bu bölümün ana konusu.
Birincisi baş üstü kol. Kol yukarı giderken kürek dönüyor ve omuz ucu yükseliyor. İndirme yönergesi bu dönmeye karşı çalışıyor.
Sonucu Y2.36'nın açık kalan payı: kürek vermediğinde istenen hareketin kalanı kol kemiğinin kendi ekleminden isteniyor.
İkincisi kol desteği. Aşağı bakan köpekte, tahta duruşunda ve el üstü dengelerde kolun gövdeyle aynı hatta gelebilmesi için kürek dönmek zorunda. İndirme yönergesi kolu gövde hattının gerisinde bırakıyor.
Ve burada bir ek sorun var: kol desteğinde omzun etrafındaki iş azaldığında yük yumuşak dokulara ve eklemin kendisine kayıyor. Y2.61'in notu geçerli — yükü kemik karşılamıyor.
Bir de bu yönergenin elle uygulanan hâli var ve o daha ağır.
Kollar baş üstündeyken bir öğretmenin omuzları aşağı bastırması iki şeyi aynı anda yapıyor: pozun istediği hareketi engelliyor ve engellemeyi dışarıdan bir kuvvetle yapıyor. Y2.59'un notu geçerli — kişi dozu ayarlayamıyor, ancak pozdan çıkabiliyor.
Y2.61 zaten söylemişti: küreğin oturacağı bir yuva yok, elle bir yere yerleştirilmiyor. Baş üstü bir pozda bu, yerleştirme değil karşı koyma oluyor.
Neden bu kadar yayıldı
Üç neden var ve yalnız biri anatomik.
Birinci neden görülebilirlik. Yükselmiş omuzlar odanın öbür ucundan görülüyor. Bir öğretmenin sınıfta yakalayabileceği en kolay şeylerden biri.
İkinci neden bir kas anlatısı. Omuzun üst bölgesindeki bir kasın "aşırı çalıştığı" ve bastırılması gerektiği anlatısı uzun süredir dolaşıyor.
Bu, Y2.56 ve Y2.62'de iki kez gördüğümüz şeyin üçüncü hâli: tek bir kasın adı, bir hikâye ve o hikâyeye göre kurulmuş bir yönerge.
Üçüncü bir neden: boyun
Bu cümlenin verilmesinin bir nedeni daha var ve genellikle iyi niyetli: öğrenci boynunda bir gerginlik tarif ediyor.
Burada bir varsayım çalışıyor — omuz aşağı inerse boyun rahatlar.
Varsayım her zaman tutmuyor. Kollar yük altındayken omzu aşağıda tutmak da bir kas işi ve o iş boynun hemen yanında yapılıyor. Yani indirme yönergesi bazı kişilerde gerginliği azaltmıyor, yerini değiştiriyor.
Ayıran şey yine aynı: kol yük altında mı? Yüksüz bir bekleme pozunda indirme genellikle gerginliği azaltıyor. Yük altında ise bir işi başka bir işle değiştiriyor.
Ve boyun gerginliği başka yerlerden de gelebiliyor — Y2.50 boynun her hareketin sonuna eklendiğini göstermişti. Bir kol yükseltmesinde başın konumu, gövdenin katkısı ve nefes tutma, üçü de boyunda his üretebiliyor.
Yönergeden önce iki soru
Öğretmenin eline geçen şey bir yasak değil, bir kontrol.
Birinci soru: bu pozda kol yükseliyor mu ya da yük taşıyor mu? Cevap evetse yükselme büyük olasılıkla görevin parçası ve indirme yönergesi verilmiyor.
İkinci soru: bu yükselme bir şey üretiyor mu? Cevap hayırsa — kişi bekliyor, oturuyor, düşük talepli bir pozda duruyor — yükselme gereksiz ve söylenebiliyor.
İki soru on saniye sürüyor ve cümleyi bir kuraldan bir karara çeviriyor.
Yerine ne konuyor
Üç yönerge var ve üçü de Y2.03'ün ölçütünü karşılıyor: öğrenci yaptığını doğrulayabiliyor.
Birincisi baş üstü kolda: "kollar yukarı giderken kürek kemiklerinin de yukarı gitmesine izin ver." Doğrulaması var — biri alt açıya parmağını koyuyor ya da kişi bir aynada omuz ucuna bakıyor.
İkincisi kol desteğinde: "yeri it." Bu bir görev ipucu ve kürek dönmesini kendiliğinden getiriyor — Y2.62'nin notu geçerli, hedef bir kas değil bir görev.
Üçüncüsü gereksiz yükselme varken: "omuzların şu anda ne iş yapıyor?" Bir kısıt değil bir soru; kararı öğrenci veriyor.
Üçünün ortak yanı şu: hiçbiri bir konum dayatmıyor.
Örneklerden okuma
Bu derste iki örüntü tekrar etti.
Birinci örüntü: bir bağlamda doğru olan bir cümlenin bütün bağlamlara taşınması. Y1.38'in aşırı genellemesi burada en yaygın örneğinde görünüyor ve taşınma sessiz oluyor — kimse bir gün "bunu her yerde söyleyeceğim" diye karar vermiyor.
İkinci örüntü: görülebilir olanın düzeltilmesi. Yükselmiş omuz görünüyor, kürek dönmesi görünmüyor. Düzeltilen şey görünen oldu ve görünmeyen bozuldu.
Usta katmanı
Bir düzeltme nasıl bir kurala dönüşüyor?
Y1.38 buna kalıcı düzeltme demişti. Yolu şöyle işliyor.
Önce bir öğretmen belirli bir öğrencide belirli bir anda bir şey görüyor ve bir düzeltme söylüyor. Düzeltme o an işe yarıyor.
Sonra aynı cümle sınıfa söyleniyor, çünkü birkaç kişide daha işe yarıyor.
Sonra cümle her derste söyleniyor ve bir yönerge listesinin parçası oluyor.
Sonra öğrenciler onu bir kural olarak öğreniyor ve öğretmen söylemese de uyguluyor.
Son aşamada kimse cümlenin nereden geldiğini hatırlamıyor ve cümle bir kişinin bir anına ait bir gözlem olmaktan çıkıp bir anatomi bilgisi gibi dolaşıyor.
Bu yol her yönerge için işliyor ve bu bölümde üç örneği var: kürek indirme, tek kas adları ve bir katkı oranı.
Bir usta ölçütü: bir yönergeyi her derste söylüyorsan, o yönerge büyük olasılıkla bir bağlamını kaybetmiş demektir. Her poza uyan bir cümle, hiçbir poza özel değildir.
Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler
Yaygın yanlış"Omuzlar her zaman kulaklardan uzak durmalı."
Baş üstü kolda ve kol desteğinde omuz ucunun yükselmesi hareketin parçası.
Yaygın yanlış"Yükselmiş omuz gerginlik demektir."
İki tür yükselme var: görevin gerektirdiği ve göreve hiçbir şey katmayan. İkisi aynı görünüyor.
Yaygın yanlış"Üst omuz kası aşırı çalışıyor ve bastırılmalı."
Bu anlatı kas etkinliği çalışmalarında tutarlı biçimde desteklenmiyor ve o kasın kolun yükselmesine katkı verdiği tarif ediliyor.
Yaygın yanlış"Bu cümle zararsızdır, olsa olsa gereksizdir."
Baş üstü ve kol destekli pozlarda pozun ihtiyaç duyduğu hareketi engelliyor ve kalanı komşuya kaydırıyor.
Yaygın yanlış"Cümleyi tamamen bırakmak çözümdür."
Düşük talepli pozlarda gereksiz bir yükselmeyi yakalıyor. Bırakmak da bir aşırı genelleme.
Yaygın yanlış"Görülebilen bir şeyi düzeltmek her zaman iyidir."
Görülebilirlik doğruluk değil. Bu örnekte görünen düzeltildi ve görünmeyen bozuldu.
Uygulama
Aklında kalsın
Cümlenin istediği şey kürek indirme. Baş üstü kolda ve kol desteğinde bu, pozun ihtiyaç duyduğu hareketin tersi.
İki tür yükselme var: görevin gerektirdiği ve göreve hiçbir şey katmayan. İkisi aynı görünüyor ve ayırmak gerekiyor.
Cümlenin hakkı var — düşük talepli pozlarda gereksiz bir kas işini yakalıyor.
Yayılmasının üç nedeni var: görülebilir olması, bir kas anlatısı ve boyun gerginliği varsayımı. İkincisi tutarlı biçimde desteklenmiyor, üçüncüsü yük altında tutmuyor.
Yönergeden önce iki soru: kol yükseliyor ya da yük taşıyor mu, bu yükselme bir şey üretiyor mu?
Yerine üç doğrulanabilir yönerge var ve hiçbiri bir konum dayatmıyor.
Ve bir yönergeyi her derste söylüyorsan, o yönerge bağlamını kaybetmiş demektir.
Sonraki derse köprü
Kol desteğinde yükün nasıl aktarıldığını konuşurken hep omzu ve küreği izledik. Oysa o yükün geçtiği bir hat var ve hattın ortasında bir eklem duruyor.
Dirsek bu bölümde şimdiye kadar hiç adı geçmeden çalıştı. Ve bir özelliği var: bazı kişilerde düz konumun ötesine geçiyor — kol dışarıdan bakıldığında geriye doğru bir yay yapıyor.
Sıradaki ders o yayı ele alıyor. Ve bu bölümdeki soruların aynısını soruyor: bu bir kusur mu, bir kurulum mu, yoksa bir kapasite sorusu mu?