El duruşu için genel beceri bileşenleri; gözetimsiz eğitim verilmez

Açılış sahnesi

Bir öğretmen bir atölye hazırlıyor ve konusu el duruşu. Çekirdek poz kataloğunu açıp satırı arıyor.

Baştan sona iniyor. Kol dengesi var, önkol inversiyonu var, baş duruşu var, omuz duruşu var.

El duruşu yok.

İkinci kez, bu kez başlangıç seçeneklerine bakarak iniyor; belki bir başka pozun hücresinde geçiyordur. Orada da yok.

Sonra ne bulduğuna bakalım. Kol destekleri ailesinin paragrafında bir öğrenme hedefi listesi duruyor ve beş kalem sayıyor. İnversiyonlar ailesinin paragrafında ise bir uyarı duruyor; duvar, tutan biri ve öğretmen sayılıyor ve üçünün de bulunmasının kendiliğinden güvenlik üretmediği yazıyor.

Öğretmenin elinde iki şey var. Biri başka bir aile için yazılmış bir liste, öteki başka bir aile için yazılmış bir uyarı.

İkisi de başka bir yer için yazıldı ve atölye ikisiyle kurulacak.

Bu derste ne olacak

Bu dersin adı iki parçalı görünüyor ve tek bir işlemin iki ucu.

Önce bileşenlerin nereden geldiğine bakacağız. Kendi satırı olmayan bir kurulum öğrenme hedeflerini nereden alıyor, ve aldığı yer ne kadar kendisine ait.

Sonra elimizdeki beş kalemi tek tek bir testten geçireceğiz. Test tek soruluk ve konusu bu kursun kendisi: bu kalem yanlış gittiğinde düzeltilmesi, yanlış gittiği anda birinin orada olmasını gerektiriyor mu.

Beşinin hepsi aynı cevabı vermiyor ve dersin adındaki ikinci yarı tam olarak o farktan çıkıyor.

Üçüncü adımda kaynağın uyarısına döneceğiz. O uyarı üç şey birden sayıyor ve üçü aynı işi yapmıyor; yanında duran birinin ne yaptığını ayırmadan varlığının neye yaradığı sorulamıyor.

Son olarak da bu kursun neyi verip neyi vermediğini, bir tercih olarak değil bir sonuç olarak yazacağız.

Sıfır noktası

Bu kursun bir şeyi öğretmeyi reddetmesi ilk kez olmuyor ve o ret zaten gerekçelendirilmiş durumda.

Y1.22 ileri nefes teknikleri için şunu yazdı: bu tekniklerin güvenli uygulanması bireysel değerlendirme, kademeli ilerleme ve yerinde gözetim gerektiriyor; kayıt üzerinden yapılan bir eğitim bu koşulları sağlayamıyor, bu yüzden bu kurs o teknikleri öğretmiyor. Aynı ders bir de ilke koydu: bilgi veriliyor, ileri uygulama bir kayda bırakılmıyor.

Aynı ilke bu bölümde bir kez daha çalıştı. Y2.88 denge çalışmasını basamaklandırdı ve düşüş riski değerlendirmesini kendi dışında bıraktı; yapılabilecek olanı kademeli maruz kalma ve çıkış çalışması, yapılamayacak olanı bir risk kararı diye ayırdı.

İlke bu derste yeniden kurulmayacak. Eksik olan şey başka.

Y1.22 ilkeyi bir teknik ailesinin tamamına uyguladı ve aile bütün hâlinde dışarıda kaldı. Burada aile bütün hâlinde dışarıda kalmıyor; kaynağın listesindeki kalemlerin çoğu bu kursta zaten çalışılmış durumda ve hepsi kayda sığdı. Dışarıda kalan bir aile değil, bir kalem.

Yani ilke aynı, uygulanma ölçeği başka. Ve bir ilkeyi tek tek kalemlere uygulamak, bütün bir aileye uygulamaktan daha ince bir iş; hangi kalemin neden dışarıda kaldığını yazmayı gerektiriyor.

Kullanacağımız kavramların hepsi kurulu ve yerlerinden çağrılacak: Y2.111 zorunlu payı, Y2.134 iki tavanı, Y2.88 geri alınamayan değişkeni, Y2.08 doğrulama işaretini, Y2.137 sözle korunamayan sınırı verdi. Hiçbirini yeniden tanımlamıyoruz.

Mekanizma

Bileşenler nereden geliyor

Bu kurulumun kaynakta kendi satırı yok. Ama sahipsiz de değil; kol destekleri ailesinin paragrafı bir öğrenme hedefi listesi taşıyor ve liste beş kalem sayıyor: el basıncı, skapular kontrol, gövde rijitliği, yük toleransı, düşüş stratejisi.

Bu bölümde daha önce bir kurulumun adı komşu bir satırın hücresinde geçiyordu ve orada sorun adresti; hücrenin komşuları o hücreye ait değildi. Burada adres bile yok. Liste doğru ve o kurulum için hiç düşünülmemiş.

Bunun somut karşılığı şu: listedeki beş kalem ailenin bütün üyeleri için geçerli, yani hem yerde duran bir kol desteği için hem bedenin tamamen baş aşağı olduğu bir kurulum için aynı beş kelime yazılı. Kalemler aynı, ağırlıkları aynı değil ve paragraf ağırlıkları yazmıyor.

Bunu da fazla ileri götürmemek gerekiyor. Listenin bu kuruluma özgü kalem taşımaması, listenin ona uymadığı anlamına gelmiyor; beş kalemin beşi de burada gerçekten isteniyor. Eksik olan şey kalemler değil, sıralarının ve ağırlıklarının bu üye için yazılmamış olması.

Kalemlerin karşılıkları bu kursta zaten var. El basıncı Y2.65 ve Y2.131'de, skapular kontrol Y2.62'de, gövde sertliği Y2.56'da duruyor; kaynak rijitlik diyor, bu kurs sertlik dedi ve ikisi aynı kalemi anıyor. Yük toleransı Y2.08'in kademeli yüklenmesine bağlanıyor. Beşincisi düşüş stratejisi ve karşılığı bu bölümde başka bir yerde.

Karşılığının bulunması ise kalemin hazır olduğu anlamına gelmiyor. Y2.46 bir talep bileşiminde kazanılan kapasitenin başka bir bileşime kendiliğinden geçmediğini ve bu varsayımın sınandığında çoğu zaman tutmadığını yazmıştı. Kalemler yerde duran kurulumlarda çalışıldı; bu üyede aynı kalemler başka bir bileşimin içinde geliyor. Elimizde olan şey kalemin adı ve onu ölçme yolu, kalemin kendisi değil.

Beş kalemin hangisi bir kayda sığıyor

Şimdi testi kuruyorum ve testin konusu bu kursun ortamı.

Soru şu: bu kalem yanlış gittiğinde düzeltilebilmesi, yanlış gittiği anda birinin orada olmasını gerektiriyor mu.

El basıncı. Y2.65 elden geçen ağırlığın bir teraziyle okunabildiğini yazdı ve elin yere basarken ön kolla yaptığı açıyı değiştirilebilir bir ayar saydı. Kişi bu okumayı kendi üzerinden alıyor; düzeltme de kendi elinde. Kayda sığıyor.

Gövde sertliği. Y2.56 sertliğin bir durum değil bir seviye olduğunu ve bırakma süresinin bir kapasite ölçüsü olduğunu yazdı. İkisi de kişinin kendi bildirimiyle okunuyor. Kayda sığıyor.

Yük toleransı. Y2.08 bir basamağın taşınıp taşınmadığını gösteren işaretin üç zamanı olduğunu yazdı ve üçü de pratiğin dışında, saatler ve günler sonra okunuyor. Bu kalem için yanında biri olması zaten gereksiz, çünkü okuma o anda alınmıyor. Kayda en rahat sığan kalem bu.

Skapular kontrol. Burada test temiz bir cevap vermiyor. Y2.61 kürek hareketini dışarıdan okumaya yarayan iki noktayı, iç kenarı ve alt açıyı adlandırdı; bunlar dışarıdan okunan işaretler ve kişi kendi kürek kemiğini göremiyor. Yani bu kalem bir dış göz istiyor. Ama istediği şey müdahale değil; kimsenin bir yere yetişmesi gerekmiyor, yalnız bakması gerekiyor.

Bu ayrım önemli, çünkü tanık okuma bir kayıtla tümüyle karşılanamasa da bir riskle de gelmiyor. Bir dış gözün bulunması gerektiğini yazmak, gözetim gerektiğini yazmakla aynı şey değil.

Düşüş stratejisi. Test burada tek ve net bir cevap veriyor. Bu kalemin yanlış gittiği an, düzeltmenin yapılması gereken an; okuma sonradan alınamıyor ve düzeltme kişinin kendi elinde değil.

Bu kursun bu kalem için bir kuralı da var. Y2.88 çıkış provasını bir kurulum şartına çevirmiş ve çıkışı çalışılmamış bir denge basamağının verilmediğini yazmıştı; kural burada da geçerli ve bu ders onu genişletmiyor.

Cümleyi burada durdurmak gerekiyor. Bu kalemin hiçbir parçası kayda sığmıyor demek, söylenenden fazlası olur. Y2.134 bir kurulumda düşülecek yerin poz hiç denenmeden konuşulabildiğini ve bir denemenin çıkışının önceden kurulabildiğini gösterdi; bunların hepsi bilgi ve hepsi bir kayıtla verilebiliyor. Kayda sığmayan şey bilgisi değil, gerçek koşulunda provası.

Testin kendi sınırını da yazalım. Eleyip ayırdığı şey zorluk değil: bir kalem çok zor olabilir ve düzeltmesi yine kişinin kendi elinde kalabilir; zorluğu ölçüt sanan biri bu testi yanlış kullanır ve kolay olanı içeride, zor olanı dışarıda bırakır.

Ayıramadığı bir şey var. Kişinin kendi üzerinden okuyabilmesi, doğru okuduğu anlamına gelmiyor; bir bölgenin sessiz kalması bu kursta daha önce de bir güvenlik işareti sayılmamıştı. Test okumanın kimde olduğunu soruyor, okumanın isabetini değil.

Beni yanıltabileceği yer de burada. Test düzeltmenin zamanını soruyor ve düzeltmenin işe yarayıp yaramadığını hiç sormuyor. Yanlışı anında kendi fark edilen ama fark edildiğinde geri alınamayan bir kalem bu testten geçer ve geçmemesi gerekir; öyle bir kalemde okuma kişide olsa da iş işten geçmiş olur. Bu yüzden test tek başına bir izin belgesi değil, yalnız bir ayırma aracı.

Beş kalemin üçü tümüyle kayda sığıyor, biri bir dış göz istiyor ve bir tanesi ortam sınırının öbür tarafında kalıyor. Dersin adındaki iki yarı böylece tek bir sonuca bağlanıyor: bileşenler veriliyor, bir tanesinin uygulaması verilmiyor.

Yanında duran kişi ne yapıyor

Kaynağın uyarısı üç şey sayıyor: duvar, tutan biri, öğretmen. Ve üçü için tek bir şey söylüyor; varlıkları kendiliğinden bir garanti değil.

Cümlenin anahtarı varlık kelimesinde. Uyarı bu üçünü kötülemiyor; varlığın bir işlev olmadığını söylüyor.

Üçünü ayıralım. Duvarın ne yaptığı bu kursta zaten yazıldı: Y2.88 onu bir kolaylık değil, kaybın yerini belirleyen şey saydı; Y2.130 onun bir ekseni indirip yük eksenine dokunmadığını okudu; Y2.133 ise ayakların yerde olduğu bir kurulumda hiçbir şey taşımadığını gösterdi. Yani duvar bir yüzey ve yaptığı iş kuruluma göre değişiyor, ama her durumda önceden okunabiliyor. Tanık okumayı yapan göz bakar ve müdahale etmez. Eşlikçi ise bir eylemde bulunur ve eylemi önceden belli değilse o eylem denemenin ortasında icat edilir.

Y2.137 bir sınırın sözle korunamadığı, ancak kurulumun kendisi tarafından korunabildiği durumu adlandırmıştı. Eşlikçi tam buraya düşüyor. Yanımda biri var cümlesi bir koruma bildirmiyor; o kişinin hangi anda, nereye ve ne yapacağı yazıldığında bir koruma doğuyor.

Ve şimdi asıl mesele. Eşlikçinin varlığı yalnız bir katman eklemiyor; denemeyi de değiştiriyor.

Y2.134 bir denemenin iki ayrı tavanda bitebildiğini yazmıştı. Biri bedende bir bölge adı veriyor; öteki, nereye düşüleceği bilinmediği için denemeyi eşiğe varmadan kesiyor. Yanında biri olduğunda çıkış tavanı kalkıyor, çünkü düşülecek yer artık bilinmeyen bir yer değil.

Kaynağın cümlesi buradan bakıldığında bir ihtiyat değil, bir hesap sonucu. Eşlikçinin eklediği koruma ile açtığı mesafe aynı anda gerçekleşiyor ve hangisinin daha büyük olduğu, o kişinin ne yapacağının yazılı olup olmamasına bağlı.

Bir şeyi daha kayda geçirelim. Y2.88 poz sürerken anında eski hâline döndürülebilen değişkenleri geri alınabilir sayıp desteği bunların dışında bırakmıştı. Eşlikçi de dışarıda; bir denemeye onun varlığına güvenerek başlandığında, deneme ortasında o güvenden vazgeçilemiyor. Bu yüzden eşlikçi bir poz içi ayar değil, bir kurulum kararı.

Usta katmanı

Bu bölümde bir kurulumun kaynaktaki yeriyle ilgili üçüncü ve son durum tamamlandı.

Birincisinde kurulumun kendi satırı yoktu ve adı başka bir pozun hücresinde geçiyordu; orada sorun, hücrenin komşularının o kuruluma ait sanılmasıydı. İkincisinde kendi satırı vardı ve satırın son sütunu yapılacak bir şey vermiyordu; orada sorun, kararın odanın dışına taşınmış olmasının yasak diye okunmasıydı. Üçüncüsü burada: satır hiç yok ve hedefler bir aile paragrafından alınıyor.

Üçünün ortak dersi şu: bir kaynağın bir kurulum hakkında ne söylediğini okumadan önce, o kurulum hakkında konuşmak için hangi yere baktığını yazmak gerekiyor. Satır, hücre ve paragraf üç ayrı yer ve üçünün taşıdığı bilgi aynı ağırlıkta değil.

İkinci bir şey, reddin ölçeği. Bir kursun bir şeyi öğretmemesi bir tutum değil bir sonuç, ve sonucun kapsamı hesaplanabiliyor. Bütün bir aileyi dışarıda bırakmak ile bir kalemi dışarıda bırakmak arasındaki fark, dışarıda kalanın gerçekten ne olduğunu saymaktan geçiyor. Sayılmadığında ret her zaman olduğundan geniş oluyor, çünkü geniş tutmak daha az iş.

Üçüncüsü, eşliğin kayda geçmemesi. Bir seansta kimin yanında kimin durduğu çoğu kayıtta yazmıyor ve iki seansın karşılaştırılabilir olduğu sanılıyor. Oysa eşlik bir kurulum kalemi; yazılmadığında aynı kişinin iki denemesi arasındaki farkın nereden geldiği bilinmiyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Bu kurulumun kaynakta ne satırı ne de bir hücrede adı var; öğrenme hedefleri ailesinin paragrafından geliyor ve o liste aile için yazıldığı için sıra ve ağırlık taşımıyor.

Beş kalemin hepsi burada gerçekten isteniyor ve dördünün karşılığı bu kursta zaten çalışıldı; eksik olan kalemler değil, bu üye için ağırlıklandırılmamış olmaları.

Kalemleri ayıran test tek soruluk: düzeltme, yanlış gittiği anda birinin orada olmasını gerektiriyor mu.

Üç kalem kişinin kendi okumasıyla yürüyor, bir kalem bir dış göz istiyor ama müdahale istemiyor, bir kalem ortam sınırının öbür tarafında kalıyor.

Bir kalemin dışarıda kalması kurulumun tamamının dışarıda kalması demek değil; ret sayılmadığında her zaman olduğundan geniş oluyor.

Kaynağın uyarısı varlığın bir işlev olmadığını söylüyor; duvar bir yüzey, bir göz bir okuma, eşlikçi bir eylem ve üçü birbirinin yerine geçmiyor.

Eşlikçi bulunması çıkış tavanını kaldırıp denemeyi büyütüyor; koruma ile talep aynı anda artıyor ve toplam, o kişinin işinin yazılı olup olmamasına bağlı.

Sonraki derse köprü

Burada beş kalemden dördü elden geçti ve biri kenarda kaldı.

Sıradaki ders tam o kalemi alıyor.

Kaynağın aile listesinde beşinci sırada düşüş stratejisi yazıyor ve bu ders onu bir bilgi ile bir prova olarak ikiye ayırdı; bilginin verilebildiğini, provanın bu ortamda bırakılamadığını yazdı.

Ama bir şey daha var ve bu ders ona hiç dokunmadı. Bir stratejinin kendisi de sınırlı olabiliyor; düşülecek yeri bilmek ve çıkışı önceden kurmak bir denemeyi her koşulda kurtarmıyor.

Bir strateji nerede işlemez hâle geliyor? Ve bir stratejinin sınırını bilmek, stratejinin kendisinden daha mı çok iş görüyor?