Pincha Mayūrāsana ön koşul haritası

Açılış sahnesi

İki öğretmen aynı poz için ayrı ayrı bir ön koşul haritası çıkarıyor ve sonra kâğıtları değiştiriyor.

Birinci kâğıtta dört satır var. Her satırın karşısında bir kurulum yazılı; hangi kapasitenin nerede sınanacağı belli.

İkinci kâğıtta beş satır var. Dördü birinci kâğıttakiyle aynı. Beşincinin karşısı boş.

Birinci öğretmen boş karşılığa bakıp soruyor: bu satırı neden yazdın, karşısına koyacak bir şeyin yok.

İkinci öğretmen aynı soruyu tersten soruyor: sende de yok, sen satırı silmişsin.

İki harita da tamam görünüyor. Yalnız biri, bilmediği şeyi de yazıyor.

Ve öğrenciye gösterilen kâğıt hangisiyse, o öğrencinin ilk denemesinde karşılaşacağı şey de o kâğıda göre değişiyor.

Bu derste ne olacak

Bu ders bir liste vermiyor; bir listenin nasıl çıkarıldığını ve nerede durduğunu gösteriyor.

Elimizde Y2.116'nın kurduğu takım var: bağımsız eşik, gizli telafi, zayıf halka kuralı ve hepsinin dayandığı ön koşul testi. O takım bir arkaya eğilmede kurulmuştu ve orada sorunsuz işledi. Burada aynı takımı kaynak kataloğunun bu satırına uygulayacağız ve takımın bir kalemde duracağını göreceğiz.

Önce satırın kalemlerini çıkarıp her birinin hedef hiç kurulmadan yüklenip yüklenemediğini soracağız. Sonra duran kaleme geleceğiz; ilk bakışta sınanamaz görünen o kalemin aslında bir yere kadar okunabildiğini, sınanamayanın ise sandığımızdan çok daha küçük bir parça olduğunu göstereceğiz. Üçüncü adımda bir kurulumun haritada satır hak edip etmediğini ayıran ölçütü kuracağız. Sonra haritanın ikinci yüzüne döneceğiz: bir harita yalnız hangi sırayla ilerleneceğini değil, hangi sırayla ilerlenmeyeceğini de söylüyor.

Dersin sonunda elinde bir harita olmayacak; haritayı çıkaran ölçüt olacak.

Sıfır noktası

Bu bölümün aletleri tamam ve bu ders bir alet daha eklemiyor. Yaptığı şey başka: elindeki en işlek aletin hiç yazılmamış bir kabulünü söküp almak.

Ön koşul testi Y2.116'da iki şartla tanımlanmıştı: hedef hiç kurulmayacak, ve sınanan kapasite yalnız bir tane olup riski düşük tutulmuş bir yerde yüklenecek. Tanımın işlemesi için sessizce doğru sayılan üçüncü bir şey var ve o hiç yazılmadı. Bir kapasitenin hedeften sökülebilmesi, yani o kapasiteyi yükleyen ama hedef olmayan bir kurulumun bulunabilmesi.

Urdhva Dhanurāsana'da bu kabul dört kalemde birden doğruydu. Kürek kuşağı, el bileği, kalça ve omurganın her biri, hedefin şeklinden bağımsız bir kurulumda tek başına yüklenebiliyordu. Kabul hiç çiğnenmediği için adı da hiç konmadı.

Bu satırda çiğneniyor. Ve kabulün adı konmadan harita çıkarılırsa, çiğnendiği yer haritada boş bir satır değil, hiç olmayan bir satır olarak görünüyor.

Bir şeyi daha yanımıza alıyoruz. Y2.134 bir denemeyi bitiren şeyin iki cinsten olabildiğini yazmış, ayakların yükü bırakmasını da bir karardan çıkarıp bir büyüklüğün çizgiyi geçmesine indirmişti. O okuma burada bir kez daha iş görecek, ve bu kez bir haritanın sınırını çizecek.

Mekanizma

Satırın kalemleri ve her kalemin kendi başına yüklenip yüklenemeyeceği

Kaynak kataloğunun poz satırı dört hücreli ve hücrelerin işi sabit; ilki pozu adlandırıyor, ikincisi aileye yazıyor, üçüncüsü temel öğrenme hedefini veriyor, dördüncüsü bir başlangıç seçeneğiyle bir not taşıyor.

Bu poz o satırların ilk hücresinde kendi adıyla duruyor. İkinci hücrede önkol inversiyonu yazılı. Üçüncü hücre iki kalemi birlikte taşıyor: ters yönelim ve omuz kuvveti. Dördüncüde Yunus pozu ve duvar gözetiminin tek başına yetmediğini söyleyen not var.

Bir önceki üye kendi satırına sahip değildi; bu üye sahip. Ama sahip olmak tarif edilmiş olmak anlamına gelmiyor, ve bu satırın üçüncü hücresi tek başına bir harita üretmiyor.

Hücreyi Y2.133'ün bıraktığı yerden alıyoruz. Ters yönelim orada kendi içinde ikiye ayrılmıştı: yönelimin kendisi, ve taşımanın ön kollara geçmesi.

Şimdi aynı bölmeyi öteki kaleme de uyguluyoruz, çünkü kural kalem ayrımı yapmıyor: bir kaleme tek başına evet ya da hayır denemiyorsa o kalem bölünür.

Omuz kuvveti tek başına cevap veriyor mu? Vermiyor, ve nedeni Y2.85'te duruyor. Yükün ön kol boyunca ve omuz kuşağında taşınması kurulumu belli bir noktada kendisi bitiriyor. Kürek kemiğinin yük altındaki yukarı rotasyonu ise o kurulum sürdüğü sürece sınanabiliyor. Biri ötekini perdeliyor, dolayısıyla ikisi tek satır olamaz.

Haritanın aday satırları böylece dörde çıkıyor. Ön kol ve omuz kuşağının yük altında dayanması. Kürek kemiğinin o yük altında yukarı rotasyona girmesi. Leğen kemiğinin başın üstünde durması. Taşımanın tümüyle ön kollara geçip dengenin orada kurulması.

İlk üç satır ayrılabilir. Üçü de Yunus pozunda yükleniyor ve orada başarısız olmak dizlerin yere inmesi demek. Y2.133 bunu kalem kalem göstermişti; burada tekrarlamıyoruz, haritaya yazıyoruz.

Duran kalem gerçekten duruyor mu

Dördüncü satıra gelindiğinde ilk refleks onu sınanamaz ilan etmek oluyor. Taşımanın ön kollara geçmesi hedefin kendisi; onu yükleyen bir kurulum hedefin kendisi olur, dolayısıyla bu kalem için ön koşul testi yazılamaz.

Bu cümle fazla erken kuruluyor ve doğru değil.

Y2.134 o olayı iki hâlli olmaktan çıkarmıştı. Ayaklara düşen taşıma payı kesintisiz küçülüyor; yerden kalkma dediğimiz şey de o payın tükendiği nokta. Aynı okuma buraya olduğu gibi geliyor. Y2.131'in pay düğmesi buraya olduğu gibi taşınıyor, yalnız kalemleri değişiyor. Ön kol üstünde, leğen kemiği yukarıdayken ayakların dirseklere doğru yürümesi ya da bir yükseltiye alınması, ayaklara düşen payı küçültüyor ve ön kollara düşeni büyütüyor. Pay değişiyor, ölçülebiliyor, ve hedef hiç kurulmuyor.

Yani dördüncü kalemin taşıma yarısı ayrılabilir. Kısmen değil, eşiğe kadar tam olarak okunabiliyor.

Ayrılamayan şey eşiğin ötesi. Ayaklardan geçen pay sıfıra indiği anda denge birden bire kurulacak yeni bir yer istiyor, ve o yer yalnız hedefin içinde var. Kalemin tamamı değil, son adımı devredilemez durumda.

Bu, haritanın ne olduğunu değiştiriyor. Harita bir hazır mıyım listesi değil; ilk denemenin cevaplamak zorunda kalmayacağı şeylerin listesi. Önceden sınanan her satır ilk denemenin hanesinden düşüyor. Geriye kalan artık, ilk denemenin hanesi.

Ve beşinci satırı silmenin bedeli tam burada okunuyor. Satır silindiğinde harita ilk denemenin hanesini sıfır ilan ediyor. Öğrenci bütün satırları geçmiş bir kâğıtla hedefe gidiyor ve kâğıdın hiç konuşmadığı bir şeyle karşılaşıyor.

Bir kurulum haritada satır karşılığı olmayı nasıl hak ediyor

Şimdi haritaya girmek isteyen kurulumları elemek gerekiyor, çünkü aday çok.

Ölçütü tek bir soruyla kuruyorum: bu kurulumda başarısız olmak ne demek?

Cevap hedefte başarısız olmakla aynı şeyi söylüyorsa, elindeki bir ön koşul testi değil; hedefin bir ekseni aşağı çekilmiş hâli.

Duvar tam buraya düşüyor. Y2.130 bu ailede yoğunluğu üç bağımsız eksende okumuştu: taşınan yük, denge talebi, konumda kalma süresi. Duvarın kesin olarak dokunduğu eksen denge talebi; ağırlık merkezinin kurulumu bozmadan gidebileceği yeri, yani kenar payını genişletiyor. Yük eksenine dokunup dokunmadığı ise tek cevabı olan bir soru değil ve cevap temasta saklı. Duvara gerçekten dayanılmıyorsa duvarın taşıdığı bir şey yok ve beden ağırlığı bütünüyle ön kollarda. Dayanılıyorsa duvar ikinci bir dayanak oluyor ve yükün bir payını alıyor; o durumda elde kalan şey ne hedef ne de ön koşul testi, iki dayanaklı üçüncü bir kurulum. Yönelim iki durumda da yerinde duruyor. Süre ekseninde duvar ters yönde iş görüyor: denge talebi kurulumu bitirme işini bırakıyor ve geriye ön kol boyunca ve omuz kuşağında taşınan yük kalıyor. Y2.133 o yükün bu kurulum ailesini zaten bitiren talep olduğunu yazmıştı. Duvar hedefi hafifletmiyor, bitirme işini yük talebine devrediyor.

Kaynağın notu bu yüzden hafifletici bir cümle değil. Duvar gözetiminin tek başına yetmediği, üç eksenden yalnız birine dokunduğunu gördüğün anda bir uyarı olmaktan çıkıp bir ölçüm sonucuna dönüşüyor.

Ölçüt haritadan neyi siliyor? Hedefin kısaltılmış, duvara yaslanmış ya da bir başkasının tuttuğu bütün sürümlerini. Üçünde de başarısızlık aynı cinsten: ters durmuş bir bedenin düşmesi. Ön koşul testi okumasını riskin düşük tutulduğu bir yerde alıyor; bu sürümlerde ise okuma da alınıyor, risk de üstleniliyor, ve ikisi aynı anda olduğunda okumanın bedeli önceden bilinmiyor.

Silemediği şey de var, ve bu ölçütün sınırı. Başarısızlığı zararsız olan ama hedefin hiçbir talebini yüklemeyen bir kurulum bu ölçütten geçiyor. Y2.111'in sahte basamağı tam olarak bu tarife oturuyor ve benim ölçütüm onu hiç görmüyor. Demek ki haritaya giriş iki kapılı: birinci kapı başarısızlığın bedelini soruyor, ikinci kapı yüklenenin gerçekten o satır olup olmadığını.

İki kapıyı tek kapı sanmanın karşılığını kendi yanlış pozitifimde gösterebilirim. Ön kol yerde, leğen kemiği aşağıda, gövde yere yakın bir kurulum düşünelim. Başarısızlık zararsız ve hedefin ayırt edici kalemi ortada yok; ölçütüm bu kurulumu omuz satırının karşısına yazılmaya uygun buluyor. Oysa Y2.62'nin katılma eşiği, kolun gövde hizasını aşıp başa doğru çıktığı açıyla ilgili, ve o açı burada hiç kurulmuyor. Kurulum bir omuz yükü taşıyor; haritanın istediği omuz yükünü taşımıyor. Ölçütüm başarısızlığın bedelini ölçüyor, yüklenenin kimliğini hiç ölçmüyor, ve tek başına kullanıldığında haritayı doğru görünümlü yanlış satırlarla dolduruyor.

Haritanın yasakladığı sıra

Bir harita yalnız nereye gidileceğini söylemiyor. Hangi sırayla gidilmeyeceğini söylemediğinde de eksik kalıyor, ve bu haritanın söyleyecek üç şeyi var.

Birincisi, harita hedeften geriye okunmuyor.

Y2.116 gizli telafiyi bunun için kurmuştu: hedefin bileşik kurulumunda zayıf kalan bir satırın eksiğini komşusu sessizce üstleniyor ve dışarıdan bakan kişi bunu hiç göremiyor, çünkü şekil yerinde duruyor. Hedefin içinde hangi satırın verdiğini aramak, görünmeyeceği bilinen bir yere bakmak demek. Üstelik bakış tam yükte yapılıyor.

İkincisi, ayrılabilir satırlar arasında bir sıra yok ve haritanın numaralı bir dizi vermesi bir iddia olur. Bağımsız eşik tam olarak bunu söylüyor; bir satırdaki güçlü sonuç başkasındaki zayıf sonucu telafi etmiyor, dolayısıyla satırların birbirini beklemesi için de bir sebep yok. Y2.130 ayrı ayrı artabilen eksenlere sahip bir aileyi tek sıraya dizmenin sessiz bir iddia taşıdığını yazmıştı; aynı şey bir haritanın satırları için de geçerli. Bu haritanın sıra bildiren tek içeriği olumsuz.

Üçüncüsü, kolaylık sırası yasak. Y2.96'nın varsayılan denetimi burada yerleşik bir adımın üstüne kurulabiliyor: duvarda hedefe girmek neyi değiştiriyor, kademeli mi eşik mi, hangi sütunları atlatıyor, kime uygun. Neyi değiştirdiği belli, denge ekseni. Kademeli mi eşik mi sorusunun cevabı ikili; duvarın uzaklığı kademeli, ayakların yerden ayrılması eşik. Hangi sütunu atlattığı ise asıl cevap: çıkış sütununu. Ve adım yaygınlaştığı için seçiliyor, uygunluğu için değil.

Kolaylık sırasının bedeli haritada birikiyor. Karşılığı hazır olan satırlar tekrar tekrar çalışılıyor, karşılığı olmayan satırın hanesinde hiç zaman birikmiyor, ve birikmeyen zaman kâğıtta bir boşluk bırakmıyor. Kâğıda bakan kişi dolmuş satırları görüyor.

Usta katmanı

Bu üyenin kendi satırı var ve satırın olması tarifin tam olduğu anlamına gelmedi. Bir önceki derste adres yanlıştı; bir kurulum, kendi satırı olmadığı için komşu bir satırın hücresinde anılıyordu. Burada adres doğru ve hücre eksik tarifli; üçüncü hücredeki iki kelime dört satıra açılıyor. Kendi satırı olmak ile tarif edilmiş olmak iki ayrı şey, ve ikincisi bir katalogdan beklenmiyor. Katalog satır veriyor, haritayı okuyan çıkarıyor.

Aile hücresine de bir kayıt düşüyoruz. Y2.130 bu ailenin sınırını çizmek için üç ölçüt aday göstermişti; biri başın leğene göre nerede durduğunu, biri göğsün başa göre hizasını, biri de taşımanın artık omuz kuşağından yürüyüp yürümediğini soruyordu. Bu üye üçünü birden karşılıyor. Y2.132'deki üyenin durumu tam tersiydi; orada yazılı üç ölçüt de tutmuyordu ve aileye girişi yazılmamış dördüncü bir ölçütle, bacakların gövde hizasının üstünde durmasıyla olmuştu. Dördüncü ölçütün evi orası ve bu üyede fazladan iş görmüyor. Aynı ailenin iki üyesi aileye iki ayrı kapıdan giriyor, ve bir bölümün kapanışında hesabı görülmesi gereken şey de bu.

Haritanın kendi bedeli kâğıtta değil, konuşmada görünüyor. Karşılığı boş bir satırı öğrenciye okumak, bilmediğini söylemek gibi duruyor. Oysa söylenen şey tam tersi; o satırın nerede başladığı, nereye kadar okunduğu ve neyin kaldığı biliniyor. Bilinmeyen bir şey varsa, o da eşiğin ötesinde neyin çıkacağı, ve bunu bilmenin yolu bir test değil.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Ön koşul testinin hiç yazılmamış bir kabulü var; bir kapasitenin hedeften ayrılabilmesi, yani onu yükleyen ama hedef olmayan bir kurulumun bulunması.

Bu satırın üçüncü hücresindeki iki kelime dört satıra açılıyor ve bölmeyi yapan şey perdeleme; bir kurulum bir kalemden önce başka bir şey yüzünden bitiyorsa o kalem iki kalemdir.

Ayırt edici kalem tümden sınanamaz değil; ayaklardan ön kollara geçen pay eşiğe kadar okunuyor ve devredilemeyen şey yalnız payın sıfıra indiği andan sonrası.

Harita bir hazır mıyım listesi değil; ilk denemenin cevaplamak zorunda kalmayacağı şeylerin listesi, ve karşılığı boş satır o denemenin kendi hanesi.

Bir kurulum haritaya iki kapıdan giriyor; birincisi başarısızlığın bedelini, ikincisi yüklenenin kimliğini soruyor ve tek kapı haritayı doğru görünümlü yanlış satırlarla dolduruyor.

Duvar bir test değil eksen indirgemesi; denge talebini indiriyor, yönelimi olduğu gibi bırakıyor ve kurulumu bitirme işini yük talebine devrediyor.

Haritanın sıra bildiren tek içeriği olumsuz; hedeften geriye okunmuyor, ayrılabilir satırlar numaralandırılmıyor ve kolaylık sırası karşılıksız satırın yanındaki sıfırı görünmez kılıyor.

Sonraki derse köprü

Burada dördüncü hücre bir başlangıç seçeneği ve bir not taşıyordu; seçenek bir kurulumdu ve not bir sınırdı.

Bölümün sıradaki üyesinde o hücrede bir seçenek yok.

Śīrṣāsana'nın da kendi satırı var; ikinci hücresinde baş duruşu, üçüncüsünde ileri ters denge yazıyor. Dördüncü hücresinde ise bir blok ya da bir minder değil, bir yönlendirme var: boyun ve baş yükü ile sağlık durumu nedeniyle nitelikli bireysel değerlendirme gerekiyor.

Yani orada satırın kendisi bir kapasite sormuyor, bir risk kararı soruyor.

Bir haritanın satırı bir kurulum değil bir karar istiyorsa o satır nasıl okunuyor? Karşısına yazılacak şey bir okuma mı, yoksa haritanın burada bittiğini söyleyen bir çizgi mi?